Network (Ağ) Nedir, Ne İşe Yarar?

Network (Ağ), genellikle bilgisayarlar tarafından oluşturulan özerk, fiziksel ve mantıksal yollarla birbirine bağlanan ve kaynakları paylaşmak için iletişim kurabilen sistemdir.

Network (Ağ) Nedir, Ne İşe Yarar?

Bilgisayar Ağı Nedir?

Bilgisayar ağları, fiziksel yapıları, fiziksel bağlantı yapıları ve veri akışındaki çeşitleri bakımından farklılık gösterebilirler. Donanım veya yazılım içeren belirli kaynakları paylaşan iki veya daha fazla bilgisayardan oluşurlar.

Birkaç bağlı bilgisayardan daha fazlası olan bir ağ, iletişim sistemleri aracılığıyla deneyim ve bilgi isteyen, sağlayan ve bilgi alışverişinde bulunan birkaç veya daha fazla kişiden oluşur.

Tarihi

Bir örümcek ağına benzer olan bilgisayar ağları ortaya çıktıklarından beri, kişiler ve kurumsal arasında sözlü veya görsel iletişim ihtiyaçlarının gerektirdiği şekilde gelişmeye devam etti.

İlk network yapıları, Datapoint Corporation tarafından 1980’lerde geliştirilen ARCNET (Attached Resource Computer Network/Bağlı Kaynak Bilgisayar Ağı) protokolünü kullandı.

O zamanlar ağlar, koaksiyel kablolar kullanıyordu ve yüksek hız olarak kabul edilen 2.5 Mbps veri transferine sahipti. Yavaş veri iletimi yüzüden kullanıcılar, paralel veya seri bağlantı noktası yoluyla bilgi paylaşmaya ediyorlardı.

İlk bilgisayar ağı 35 yıl önce soğuk savaş döneminde ortaya çıktı ve ABD’deki UCLA’daki bilim adamları, bir kablo kullanarak iki bilgisayarı birbirine bağlayarak bir makineden diğerine veri akışını sağladır.

Bu gelişme, şu anda İnternet olarak bilinen şeyin öncüsü olarak tanınan askeri ağ ARPANET‘in başlangıcıydı.

Arpanet, soğuk savaş sırasında oluşturuldu ve asıl amacı, Birleşik Devletler’in askeri bilgilerinin merkezi bir yerde toplamaktı ve böylece bir saldırı durumunda askeri bilgilerinin ülkenin herhangi bir yerinden ulaşılabilir olması sağlandı.

Arpanet’in kullanımı arttığında, Stanford Araştırma Enstitüsü ve Utah Üniversitesi gibi diğer ABD kurumlarında uzak düğümleri oluşturuldu. Ve ardından, ilk iletişim sistemi kullanılırken, bilgisayar ağlarında standart olarak çalışan TCP/IP protokolü oluşturuldu.

O zamanlar, çok farklı ağlar arasında bilgi paylaşılabilmesinden dolayı TCP/IP bir İnternet ağı olarak düşünüldü. 1983 yılında Paul Mockapetris ve Jon Postel, DNS (Domain Name System/Alan Adı Sistemi) protokolünü geliştirdi.

Bu geliştirmelerden sonra, 1990’lı yılların başında bilgisayar ağlarının hızla büyümesiyle Tim Berners-Lee World Wide Web oluşturdu. WWW’nin icadı Tim Berners, İnternetin gelişmesindeki engelleri kaldırmak için icadının patentini almadı. Bu başarılarından dolayı, İngiliz kraliyet ailesi onu bir şövalye olarak ödüllendi ve Time dergisi de 20. yüzyılın en etkili 20 düşünüründen biri olarak seçti.

1940’larda bilgisayarlar, arızaya eğilimli devasa elektromekanik cihazlardı, 1947’de ise yarı iletken transistörün icadı ile daha küçük ve daha sağlam bilgisayarların oluşturulması sağlandı.

1950’lerde, delikli kart programları üzerinde çalışan ana bilgisayarlar, büyük kurumlar tarafından düzenli olarak kullanılmaya başlandı. Bu on yılın sonunda, birçok ve bugün milyonlarca transistörü küçük bir yarı iletkende birleştiren entegre devre oluşturuldu.

1960’larda, entegre devreler yaygın olarak kullanılmaya başlandı. 1960’ların sonlarına doğru ve 1970’lerde mini bilgisayarlar adı verilen daha küçük bilgisayarlar icat edildi. Bununla birlikte, bu mini bilgisayarlar modern standartlara göre hala çok yavaştı.

1977’de Apple Computer Company, kişisel bilgisayar olarak da bilinen mikro bilgisayarı tanıttı. 1981’de IBM ilk kişisel bilgisayarını tanıttı.

Entegre devrelerin mikro minyatürleştirilmesi, kişisel bilgisayarların evlerde ve işyerlerinde yaygın olarak kullanılmasına neden oldu. 1980’lerde, bağımsız bilgisayarlara sahip kullanıcılar, diğer bilgisayarlara bağlanmak ve dosya paylaşmak için modem kullanmaya başladı.

Bu iletişimler noktadan noktaya veya çevirmeli iletişim olarak adlandırıldı ve çevirmeli bağlantıda merkezi iletişim noktası olarak işlev gören bilgisayarların kullanılmasıyla genişledi.

Bu bilgisayarlar ilan tahtaları olarak adlandırıldı ve kullanıcılar, dosya yükleyip indirmenin yanı sıra mesaj gönderdikleri bülten panolarına bağlanıyordu. Bu sistemin dezavantajı doğrudan iletişimin çok az olması ve yalnızca ilan tahtasını bilen kişiler arasında gerçekleşmesiydi. Ayrıca, bülten tahtası bilgisayarına yapılan her bağlantı için bir modeme ihtiyaç duyulmasıydı.

Aynı anda beş kişi bağlandığında, beş farklı telefon hattına bağlı beş modem gerekiyordu. Dolayısıyla, kullanıcı sayısı arttıkça sistem bu gereksinimi karşılayamadı.

1960’lardan başlayarak ve 1970’ler, 1980’ler ve 1990’lar boyunca, DoD (United States Department of Defense/Birleşik Devletler Savunma Bakanlığı) askeri ve bilimsel kullanım için yüksek güvenilirliğe sahip olan WAN teknolojisini geliştirdi.

Bu teknoloji, bülten tahtalarının kullandığı noktadan noktaya iletişimden farklı bir yapıda çalışıyordu ve İnternetin birkaç bilgisayarın farklı yollardan haberleşmesini sağladı.

Network, verilerin bir bilgisayardan diğerine nasıl aktarılacağını belirledi ve aynı anda tek bir bilgisayarla iletişim kurmak yerine, aynı bağlantı üzerinden birden çok bilgisayara erişilebiliyordu. Bu gelişmenin ardından, DoD WAN teknolojisi bugünun İnternet ağı oldu.

Veri İletim Ortamları

Bilgisayarlar arasında bilgi iletmek için kullanılan ortam, ağın hızını, cihazlar arasındaki etkin mesafeyi ve ağın topolojisini belirler.

İki telli bakır kablolar veya koaksiyel kablolar, uzun mesafelerde birkaç bin bps ve kısa mesafelerde yaklaşık 100 Mbps iletim hızlarını destekler. Optik fiberler, uzun mesafelerde çok yüksek hızlara izin verir.

Kablosuz ağlarla ilgili olarak, verileri 10 ile 100 metre arasındaki mesafelerde iletmesi mümkündür.

Ağ Yapıları

Bilgisayar ağlarının uygulama yazılımı, network yazılımı ve donanımı olmak üzere üç bileşeni vardır.

   Uygulama Yazılımı

Uygulama yazılımları, İnternet üzerindeki kullanıcılarla iletişim kuran ve bilgi ve kaynakların paylaşımına izin veren programları içerir.

   Network Yazılımı

Network yazılımı, bilgisayarların birbirleriyle iletişim kurmaları için gerekli olan protokolleri içerir. Bu protokoller, paket adı verilen biçimlendirilmiş veri grupları gönderip alarak uygulanır.

   Network Donanımı

Network donanımı, bilgisayarları merkezi bir ortamda birleştiren donanım bileşenlerinden oluşur.

Bilgisayarlardan gelen sinyalleri taşıyan, cihazları birbirine bağlayan donanıma erişim sağlayan, ve yazılımından paketler alan ve diğer bilgisayarlara ileten bağdaştırıcısı donanımı en önemli bileşendir.

Ağlar, kullanıcıların bilgilerini elektronik olarak aktarmasına izin veren bilgisayar grupları ve ilişkili cihazlar arasındaki heberleşmeyi sağlar.

Bu yapılarda bazı bilgisayarlara iş istasyonları adı verilir ve sunuculara bağlı bir kablo veya telefon hattı ile birbirleriyle iletişim kurarlar.

Sunucular da iş istasyonları gibidir ancak yönetim işlevlerine sahip bilgisayarlardır ve yalnızca ağa ve paylaşılan kaynaklara erişimi izlemeyi ve kontrol etmeyi sağlarlar.

Ağ Türleri

   Paylaşılan Ağlar

Paylaşılan ağlar, çok sayıda kullanıcının katıldığı, tüm iletim ihtiyaçlarını paylaşan ve merkezi aktarımları sağlayan yapılardır.

   Herkese Açık Olmayan Ağlar

Herkese açık olmayan ağlar, güvenlik, hız veya başka bir türden oluşmayan ve sadece iki veya daha fazla noktayı birbirine bağlayan yapılardır. Bu tür ağlar, noktadan noktaya ağlarda veya çok noktalı ağlarda kullanılabilir.

   Özel Ağlar

Özel ağlar, özel şahıslar, şirketler veya kuruluşlar tarafından yönetilir ve sadece yöneticilerin belirli hizmetlere erişmesini sağlayan yapılardır.

   Genel Ağlar

Genel ağlar, devlet kurumlarına aittir ve ilgili sözleşme yoluyla talep edilen bir kullanıcya odaklı açık yapılardır.

   Yerel Alan Ağları (LAN)

Bir LAN, yüksek hızlı hatlara dayanan ve genellikle en fazla bir binayı kapsayan bir bilgisayar ekipmanları için ara bağlantı sistemidir. Bir LAN’da kullanılan ana teknolojiler Ethernet, Token Ring, ARCNET ve FDDI‘dır.

Tipik bir LAN ağı, kullanıcıların iş istasyonlarında çalışacak uygulamaları yükledikleri bir LAN sunucu bilgisayarının olmasıdır. Kullanıcılar, sunucuda çalışan uygulamalar aracılığıyla yazdırma işleri ve diğer hizmetleri kullanabilir.

Dosyaları sunucudaki diğer kullanıcılarla da paylaşabilirler ve bu dosyalara erişim bir LAN yöneticisi tarafından yönetilir.

   Metropol Alan Ağları (MAN)

Bir MAN, ekipmanın sahibi olan aynı organizasyona ait araçlar aracılığıyla, birkaç binayı içeren bir alana dağıtılan bilgisayarların birbirine bağlanması yöntemidir. MAN, genellikle yerel alan ağlarını birbirine bağlamak için kullanılır.

   Geniş Alan Ağları (WAN)

Bir WAN, farklı kıtalarda olan ve coğrafi olarak dağınık bir bilgisayarların ara bağlantı sistemidir. Bu ağlar normalde kamuya açık veri iletim ağlarından oluşur.

Ağ Topolojileri

Ağ topolojileri, bilgisayarları birbirine bağlayan kabloların yerleştirildiği yolu ifade ederler. Topolojilerin amacı, sistemin güvenilirliğini artırmak, iletimde bekleme sürelerini azaltmak, ağın daha iyi kontrol edilmesini sağlamak ve bilgisayar sayısında verimli bir artış sağlamak için en ekonomik ve verimli bağlantı yolunu sağlamaktır.

Bilgisayar ağları topolojileri şunlardır:

   Bus Topology/Veri Yolu Topolojisi

Bus topolojisinde, bilgisayarlar tek bir iletişim kanalına bağlıdır ve tüm cihazlar tek bir kabloya bağlıymış gibi görünür.

   Ring Topology/Halka Topolojisi

Ring topolojisinde, bilgisayarlar bir halka oluşturacak şekilde birbirine bağlanır ve her biri bir sonrakine bağlanır ve sonuncusu birincisine bağlanarak oluşturulur. Ağdaki cihazlar doğrudan sunucuya bağlanır ve tüm iletişimler onun üzerinden yapılır.

   Star Topology/Yıldız Topolojisi

Star topolojisinde, düğümler bir ağaç şeklinde bağlanır ve topolojik olarak, bu bağlantı birbirine bağlı bir dizi yıldız ağına benzerdir.

   Tree Topology/Ağaç Topolojisi

Tree topolojisinde, herhangi bir bilgisayarın gerektiğinde başkalarıyla paralel olarak iletişim kurmasına izin verecek noktadan noktaya bağlantıları kullanarak ağdaki tüm bilgisayarlar arasında fiziksel bir bağlantı kurulur.

   Mesh Topology/Örgü veya Karmaşık Topolojisi

Mesh topolojisinde, hiyerarşik bir network oluşturmak için kademeli olarak düzenlenmiş hub’lar veya switch’ler aracılığıyla günümüz yerel ağlarının çoğunda kullanılmaktadır.

Protokoller

Ağ protokolleri, birden çok bilgisayar veya cihaz arasında veri gönderme ve alma yöntemini belirleyen bir veya daha fazla standartlar sistemidir. Tek bir ağ protokolü olmamasının temel nedeni aynı bilgisayarın farklı ağlar ile iletişim kurabilmesidir.

Bir sistemde yapılandırılan her ağ protokolü, o sistemdeki fiziksel veya mantıksal tüm mevcut ağ bağdaştırıcıları için kullanılabilir. Ağ cihazları ve protokolleri doğru şekilde yapılandırılmamışsa, ağ kaynaklarına istenmeyen kişiler tarafından erişim sağlanabilir.

TCP/IP protokolü 1960’ların sonlarında bilgisayarların farklı işletim sistemlerine bağlanmasına izin vermek için geliştirildi.

Servisler

Bir bilgisayar network ortaminin etkili ve verimli olabilmesi için aşağıdaki bir dizi hizmeti sağlaması gerekir.

   Erişim Hizmeti

Network erişim hizmetleri, kullanıcının kullanacağı kaynakları belirlemek için kimlik doğrulamasını uzak konumlardan bağlanmasına izin veren hizmetleri içerir.

   Dosya Hizmeti

Dosya hizmeti, network’e bağlı bilgisayarlardan kullanıcı verilerini indirmek, silmek veya yapılandırmayı sağlar.

Bu servis, uygulamaların ve verilerin sunucuda depolanmasına izin verir ve böylece bilgisayarların depolama gereksinimlerini azaltır.

   Yazdırma Hizmeti

Yazdırma hizmeti, yazıcıları birden çok kullanıcı arasında paylaşır ve böylece firmanın maliyetlerini düşürmede önemli bir rol oynar.

   E-Mail Hizmeti

E-mail hizmeti, ağda kullanılan en yaygın bir uygulamadır. Bu hizmet, online iletişiminde kolaylık sağlar ve bilgi iletimindeki maliyetleri düşürür.

   Bilgi Hizmeti

Bilgi hizmeti, hipermetin gibi içeriklere dayalı olarak dosyalara erişim sağlar ve veritabanı sunucularında uygulamalar tarafından işlenmek üzere bilgileri sunar.

Bir Network Oluşturmanın Faydaları

Bir bilgisayar ağı, bir kurumsal organizasyon içerisinde depolanan bilgilerini merkezileştirmek ve talep eden kullanıcılara dağıtmak için verimli bir yapıdır.

Sonuç olarak bir network oluşturarak, sosyal etkileşimler, telekonferanslar, video görüşmeleri yapılabilir, online satın alma işlemleri ve sermaye hareketleri izlenebilir, önemli verilerin ve e-postaların gerçek zamanlı olarak aktarılması sağlanır.

   İlgili Yazılar


Router Nasıl Çalışır?
Bridge Nasıl Çalışır?
Son Kullanıcı Tanımı
Intranet Nedir?
Extranet Nedir?

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: