Ağ Topolojisi Nedir?

Ağ topolojisi, veri alışverişi yapmak için bir ağ oluşturan bilgisayarlar tarafından kullanılan bir iletişim yapısı olarak ağın fiziksel veya mantıksal tasarlanma şekli ve düzenlenme haritalamasıdır.

Ağ Topolojisi Nedir?

Bilgisayar Ağ Topolojileri Nedir, Çeşitleri Nelerdir?

Bir ağ topolojisi, birbirine bağlı düğümler tarafından oluşturulur ve her düğüm bir sonraki düğüme bağlanılarak yapısı genişletilebilir. Düğümlerin fiziksel olarak bağlanma şekli topolojiyi oluşturur ve her bir düğümün kendi özelliklerine sahip TCP protokolü için geçerli standartlaştırılmış farklı topolojiler de vardır.

Bir ağın topolojisi, ona bağlı cihazların geometrik düzenlemesi ifade eder. Geçmişten günümüze en yaygın topolojiler; Bus (Veri Yolu), Ring (Halka), Star (Yıldız), Tree (Ağaç) ve Mesh (Örgü)’tir.

Bus (Veri Yolu) Topolojisi

Bus topoloji, yıldız topolojisine benzer ancak tüm cihazlar tek bir paylaşılan iletim ortamı üzerinden bağlanır. Tüm düğümler ortak bir bus devresinde haberleşir ve bir bilgisayardan diğerine gönderilen bilgiler, verileri doğru hedefe yönlendiren bir denetleyici ile doğrudan veya dolaylı olarak veri transferi gerçekleştirir.

Bu topolojide veri transferi yaklaşık 10/100 Mbps hızında kablodan her iki yönde ilerler ve her iki ucunda da bir sonlandırıcı bulunur. Bus topolojisine çok sayıda bilgisayar bağlanabilir fakat bir bilgisayar arızalanırsa iletişim sürdürülür ancak veri yolu arızalandığında tüm ağ kesintiye uğrar.

Normal şartlarda ağ yapılarında kullanılan kablolama türü koaksiyel, bükümlü çift veya fiber optik olabilir, ancak bus topolojisinde, her bilgisayar ortak bir ağ kablosu segmentine bağlanarak iletişim kurabilir.

Ağ segmenti, ağın bir ucundan diğerine giden ve ağın her düğümünün bağlı olduğu uzun bir kablo olan doğrusal bir veri yolu olarak yapılandırılır. Bu yüzden kablolama yapısı, zeminden, duvarlardan, tavandan veya birkaç yerden geçebilir.

Ring (Halka) Topolojisi

Ring topolojide iletişim, bilgi paketlerini toplayıp teslim ederek geçen bir postacı olarak işleyen ve böylece çarpışmalardan kaynaklanan bilgi kaybını önleyen bir jeton vasıtasıyla gerçekleşir.

Çift ring topolojisi (token ring) ile verilerin her iki yönde de gönderilmesi yapılandırılabilir. Bu konfigürasyon fault tolerance (hata toleransı) oluşturur ve eğer halkalardan biri herhangi bir arızalanırsa, aktif halka her ikisinin de işlevini üstlenir.

Halka ağı, her düğümün yalnızca bir gelen ve bir giden bağlantıya sahiptir, bu yüzden her istasyon, sinyali bir sonraki istasyona ileten bir çevirmen görevi gören bir alıcıya ve bir vericiye sahiptir.

   Avantajları

  • Ağ yapısının basit ve sadedir.
  • Ağın yapılandırması kolaydır.
  • Veri akışı kolaydır.

   Dezavantajları

  • Sınırlı kanal uzunluğuna sahiptir.
  • Ağ büyüdükçe ve yeni düğümler eklendikçe kanal verimliliği azalır.
  • Veri aktarımı kolay olmasına rağmen yavaştır.

Star (Yıldız) Topolojisi

Yıldız topolojinin veri aktarımında tipik olarak yankı ile ilgili sorunları önleme araçlarına sahip aktif bir hub‘ı vardır ve genellikle yerel ağlar için kullanılır. Bu ağ yapısında genellikle yönlendirici, anahtar veya hub kullanılır.

Star topolojinin merkezi düğümü, tüm paketlerin içinden geçtiği yönlendirici, anahtar veya hub cihazı olur. Tüm düğümler, yalnızca merkezi düğüm üzerinden veri gönderebilir ve alabilir.

Herhangi bir düğümün merkezi düğümle arasındaki bağlantıda bir sorun meydana geldiğinde, bu düğüm diğerlerinden izole olur. Bu topolojide eskiden yaygın olarak hub cihazı kullanılırdı fakat switch’lerin daha akıllı ağ cihazları olmasından ve geliştirilmesinden bu yana günümüzde switch’ler daha yaygın kullanılmaktadır.

Sadece tek bir merkezi cihaz olan switch üzerinden iletişim kuruluyorsa, cihaza çok fazla yük bineceği için satın alınacak cihaz kaliteli ve stabil olmalıdır.

   Avantajları

  • Ağdaki olası sorunları önlemek için gerekli araçlara sahiptir.
  • Bir bilgisayarın bağlantısı kesilirse veya kablosu koparsa, yalnızca o bilgisayar ağın dışında kalır ve diğer bilgisayarlar iletişime devam edebilir.
  • Ağ yapısına yeni bir bilgisayar eklemek basit ve kolaydır.
  • Meydana gelebilecek hataları bulmak zaman açısından oldukça kolaydır.
  • Tüm düğümler hızlı bir şekilde birbirleriyle iletişim kurabilirler.
  • Ağın bakımı veya yükseltme süreçleri bus ve halka topolojisine göre daha ucuzdur.

   Dezavantajları

  • Merkezi düğüm arızalandığında tüm ağ bağlantısı kesilir.
  • Veri yolu veya halka topolojilerinden daha fazla kablo gerektirdiği için maliyeti biraz daha pahalıdır.
  • Kablo, hub veya switch’ten her bilgisayara bağımsız yani ayrı olarak çekilir.
  • Diğer bir dezavantajı ise, ağa bir saldırı yapıldığında merkezi düğüme bağlı tüm cihazlar savunmasız kalır.

Tree (Ağaç) Topoloji

Ağaç topolojisi, merkezi bir düğüme sahip olmaması dışında birbirine bağlı bir dizi yıldız ağından oluşur. Genellikle diğer düğümleri de içeren ve ayrı bir ağ gibi yapı oluşturulması için switch’ten switch’e tek bir kablo bağlantısı yapılması yeterlidir. Böylece, bir ağacın dalları gibi ağın genişletilebilmesi sağlanır.

Bus topolojisine benzerdir fakat bir düğümün arızalanması, veri iletişiminin kesilmesi anlamına gelmez ve aynı iletişim kanalı paylaşılır.

Hem ağaç hem de yıldız topoloji, ara bağlantı düğümü yayın modundayken bus yapısı gibi çalışır, çünkü bilgi tüm istasyonlara dalların özelliklerine bağlı olarak merkezi bir noktadan diğer dallardan geçerek tamamlanır.

Bu ağ yapısında, birçok istasyon arasında paylaşılan bir iletim ortamı olması nedeniyle, iki veya daha fazla istasyon aynı anda iletim yaptığında sinyaller arasında parazit meydana oluşabilir.

Kısacası, tree topoloji, birkaç yıldız topolojisinin bir kombinasyonu olarak görülebilir ve bir hiyerarşi içinde düzenlenmiş bir yıldız ağları topluluğu olarak ifade edilebilir.

   Avantajları

  • Sinyalleri yeniden iletirken merkezi hub gücü yükseltir ve sinyalin gidebileceği mesafeyi artırır.
  • İkincil hub’ların veya switch’lerin dahil edilmesi sayesinde daha fazla cihaz bağlanabilir.
  • Önemli bilgisayarlardan iletişimin önceliklendirilmesine ve izole edilmesine izin verir.
  • Ayrı segmentler için noktadan noktaya kablolamayı destekler.
  • Çok sayıda yazılım ve donanım satıcısı tarafından desteklendiği için yaygın olarak kullanılır.

   Dezavantajları

  • En temel dezavantajlarından biri fazla kablo gerektirmesidir.
  • Her segmentin boyutu, kullanılan kablo türüne göre belirlenir.
  • Merkezi düğüm çökerse, tüm bölüm onunla birlikte çöker.
  • Yapılandırması daha zordur ve zaman alır.

Mesh (Örgü) Topoloji

Mesh topolojisi, her düğümün tüm düğümlere bağlandığı bir ağ topolojisidir ve mesajları bir düğümden diğerine farklı yollardan gönderebilme yeteneğine sahiptir.

Bu ağ yapısında yedekli yollar yapılandırıldıysa, veri iletişiminde kesinlikle kesinti olamaz. Bu yüzden genellikle büyük ağlarda ve önemli verilerin işlendiği konumlarda bu ağ yapısı oluşturulur ve ortamdaki her sunucunun diğer tüm sunuculara ek yolları sayesinde veri iletiminde olası sorunlar minimum seviyeye indirilir.

Ağ üzerinde bir bilgisayar arızalandığında topoloji çalışmaya devam eder, çünkü bilgisayarların geri kalanı bu noktadan geçmez alternatif yollardan geçer.

   Avantajları

  • Çok güvenilir bir ağ yapısıdır.
  • Meydana gelebilecek olası switch arızalarında veri alternatif yollardan gönderilir.
  • Ağdaki bir düğüm arızalandığında ağ çalışmaya devam eder.

   Dezavantajları

  • Yedekli yollar için kullanılan kablo miktarı fazla olduğundan maliyeti diğer topolojilere göre daha yüksektir.
  • Ağın yönetilmesi daha zordur.
  • Ağda oluşan olası hataları bulmak biraz zaman alabilir.
  • Kablolama süreçleri daha uzun olduğu için yapılandırması daha zordur.

   İlgili Yazılar


Networking Switch Nedir?
Yapısal Kablolama Nedir?
Ağ Geçidi Nedir?
RJ45 Nedir?
NIC Nedir?

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: