Önyüklenebilir USB Bellek ile Masaüstü/Laptop Bilgisayara Debian 11 Kurulumu

Bu yazımızda, bir masaüstü veya dizüstü bilgisayarına bootable (önyüklenebilir) bir USB flash bellek kullanarak Linux dağıtımlarından biri olan Debian 11 Bullseye işletim sistemi nasıl kurulur inceleyeceğiz.

Önyüklenebilir USB Bellek ile Masaüstü/Laptop Bilgisayara Debian 11 Kurulumu

USB Flash Bellek Kullanarak PC Üzerine Sıfırdan Debian 11 Nasıl Kurulur?

Debian dağıtımı, 1993 yılında Ian Murdock tarafından yazılım geliştiricilere, özgür yazılımın özgür olmayan yazılımdan ayrılması ve dağıtımıyla ilgili konularda fikirlerine katkıda bulunmaları için yaptığı bir girişimin sonucudur.

Linux’un orijinal dağıtımı olarak bilinen Debian, ayrıca dünya çapında binlerce geliştiriciye sahiptir. Neredeyse kusursuz olarak geliştirilen bu dağıtım aynı zamanda Ubuntu gibi yeni dağıtımlara öncü olmuştur.

Debian işletim sistemini host bilgisayarınıza veya bir sanal makineye kurarak onu deneyimlemeye başlayabilirsiniz. Fakat, temel seviyede bilgi sahibi olan kullanıcılara bu dağıtımı öncelikle bir VM’de kullanmalarını tavsiye ederiz. Kendilerini ortalamanın üzerinde geliştiren kullanıcılar ise bu dağıtımı kendi kişisel bilgisayarlarına kurabilirler.

Windows ile Linux dağıtımlarını kıyasladığınızda aralarında performans anlamında büyük bir fark olduğunu görebilirsiniz. Linux’un daha az donanım kaynağı kullanması sebebiyle performans açısından tercih edilebilir fakat sıkça kullandığınız bazı Windows yazılımlarınızı kuramayabilirsiniz.

Bir PC’ye Debian Linux sistemini kurabilmeniz için resmi websitesinden işlemci mimarinize göre ISO imaj dosyasını indirmeniz gerekir. Kurulum medyasını hazırlamak için ISO dosyasını bir CD/DVD medyasına yazdırabilir veya Rufus gibi bir 3. parti program kullanarak USB flash belleğinize yazdırabilirsiniz.

Debian ISO Dosyasını İndirme

Debian kurulum medyasını farklı platformlardan da indirebilirsiniz fakat resmi websitesinden indirmeniz dosya güvenilirliği açısından önemlidir. Bu yüzden Debian veya diğer Linux dağıtımlarının imajlarını kendi resmi topluluk websitelerinden indirmenizi öneririz.

   Adım 1

64 Bit mimariye sahip PC’niz için Full Debian AMD64 (64 Bit) ISO imajını indirmek için https://www.debian.org/ websitesini ziyaret ediniz ve THE OPERATING SYSTEM başlığı altındaki Download (İndir) butonuna tıklayınız.

Debian Resmi Websayfası

   Adım 2

64 Bit PC’ler için içerisinde yazılımların veya paketlerin dahil edilmediği ISO dosyasını direk olarak bu websayfasından indirebilirsiniz.

Fakat, İnternet bağlantısının yavaş olduğu veya altyapının bulunmadığı konumlardaki bilgisayarlara bu dağıtımı kurmayı planlıyorsanız içerisinde tüm yazılımların ve paketlerin dahil edildiği Complete (Tam) ISO imajını indirmenizi öneririz.

İnternet bağlantısı olmayan sistemler için kurulum medyasını indirmek için Other Installers başlığı altındaki Getting Debian bağlantısına tıklayınız.

Debian'ı İndirdiğiniz İçin Teşekkürler!

   Adım 3

Getting Debian websayfasında Complete Installation Image bağlantısına tıklayınız.

Complete Installation Image

   Adım 4

Webtarayıcı kullanarak imaj dosyasını edinmek için Download CD/DVD Images using HTTP bağlantısına tıklayınız.

Download CD/DVD Images using HTTP

   Adım 5

Official CD/DVD Images of The “Stable” Release websayfasında hem CD hemde DVD kurulum medyasını indirebilirsiniz. Bilgisayarınızda bir CD veya DVD yazıcı donanım türüne göre uygun imaj dosyasını indirmeniz gerekir.

DVD başlığındaki listelenen seçeneklerden 64 Bit PC’niz için amd64 bağlantısına tıklayınız.

Official CD/DVD Images of The "Stable" Release

   Adım 6

ISO DVD websayfasını biraz aşağıya kaydırınız ve debian-11.3.0-am64-DVD-1-iso bağlantısına tıklayınız ve dosyayı bilgisayarınıza indiriniz.

Debian 11 ISO Dosyasını İndirme

Rufus ile Önyüklenebilir USB Kurulum Medyası Hazırlama

Debian DVD medyasını bilgisayarınıza indirdikten sonra Nero programı ile boş bir DVD’ye onu yazdırabilirsiniz. Fakat makalemizde önyüklenebilir bir flash bellek hazırlayacağımız için Rufus programını kullanacağız.

   Adım 1

Rufus programını indirmek için https://rufus.ie/ adresini ziyaret ediniz ve Portable veya Setup dosyasını bilgisayarınıza indiriniz.

Rufus İndirme

   Adım 2

Bilgisayarınıza bir USB flash bellek takınız ve Rufus’u çalıştırınız. Rufus sürücü seçeneklerinden SELECT (SEÇ) butonuna tıklayarak indirdiğiniz ISO dosyasını seçiniz.

Flash Belleğe Debian ISO Dosyasını Yazdırma

   Adım 3

Boot Selection (Önyükleme Seçimi) kısmında ISO dosyasının adını ve Partition Scheme (Bölüm Şeması) ayarlarını kontrol ettikten sonra yazdırma işlemini başlatmak için START (BAŞLAT) tıklayınız.

ISO İmajını USB Diske Yazdırmayı Başlatma

   Adım 4

İmaj dosyasını yazdırma seçeneklerinde ISO Image Mode işaretleyiniz ve OK’a tıklayınız. Linux kurulum medyası hazırladığınız için Rufus yazılımı Syslinux dosyasına ihtiyaç duyar. Eğer bu dosyanın yeni sürümü mevcut ise indirmek için Yes’e tıklayınız.

Son olarak, PC’nize taktığınız USB diskinizin içeriğindeki tüm verileri silmek ve sistem dosyalarını kopyalamayı başlatmak için tekrar OK’a tıklayınız.

ISO Image Modunu Kullanma

   Adım 5

Debian sistem dosyaları flash diskinize kopyalandıktan ve hazırlandıktan sonra Rufus’u kapatınız.

Debian Önyüklenebilir Disk Hazır

Adım Adım Debian Linux Yükleme

USB medyasını hazırladıktan sonra bilgisayarınızın boş olan USB portlarından birine takmanız ve sisteminizi flash belleğinizden boot etmeniz gerekir.

Kullandığınız bilgisayarın marka ve modeline göre boot menüsünü açmak farklılaşabilir. Bu yüzden PC’nizn üretici websitesini veya kullanım kılavuzunu kontrol ediniz.

Bir PC’yi USB bellek ile boot etmek için genellikle BIOS üzerinden veya Boot Menü’den bu işlemi yapabilirsiniz. Fakat, PC’nizi yeniden başlatırken klavyenizden F2, F8, F10, F11 veya ESC tuşlarından birini deneyebilirsiniz.

   Adım 1

Bilgisayarınızın boot menüsüne eriştikten sonra flash belleğinizin adı veya Removable Devices (Çıkarılabilir Aygıtlar) seçenekleri üzerinde Enter’a basarak sisteminizi USB’niz ile boot ediniz.

Boot Menüden Flash Belleği Seçme

   Adım 2

Debian GNU/Linux Installer Menu açıldığında yani PC’nizi flash disk ile boot ettiğinizde Graphical Install (Grafiksel Kurulum) seçeneğinde Enter’a basınız.

Grafiksel Kurulum

   Adım 3

Kurulum sürecinde kullanmak istediğiniz ve ayrıca varsayılan sistem dilini ayarlamak için Select a language (Bir dil seç) penceresinde dilinizi seçiniz ve Continue (Devam Et) tıklayınız.

Sistem Dilini Seçme

   Adım 4

Select your location (Lokasyonunuzu seçin) penceresinde seçeceğiniz konum hem sistem saatiniz için hem de konumunuza göre yardım etmek için kullanılacaktır. Bu konumu yaşadığınız ülke olarak seçmeniz daha avantajlı olacaktır.

Konumu Seçme

   Adım 5

Debian sisteminiz için bilgisayarınızın klavye düzenine göre uyumlu bir düzeni seçiniz.

Klavye Düzenini Seçme

   Adım 6

Mevcut ağınızda başka bilgisayarlar varsa diğer cihazlardan farklı olarak bir hostname adı yazınız. Varsayılan olarak seçilen hostname adı Debian’dır fakat siz isteğinize göre bu adı değiştirebilirsiniz.

Hostname Adı Yazma

   Adım 7

Ağınızda bir mail sunucusu veya active directory mevcutsa yapınıza bağlı olarak uygun bir domain adı yazınız. Eğer sahip değilseniz bu seçeneği boş bırakarak kuruluma devam edebilirsiniz.

Domain Adı Yazma

   Adım 8

Sistem yöneticileri Debian sisteminde daha gelişmiş ayarları yapabilmesi için bir root hesabına ihtiyaç duyarlar. Bu yüzden, kurulum sırasında oluşturulacak root hesabınız için güçlü bir parola oluşturunuz.

Root Parolası Oluşturma

   Adım 9

Yönetimsel olmayan işlemler için gerekli root hesabı yerine oluşturulacak kullanıcı hesabınızın tam adını yazınız.

Yeni Kullanıcı Adı Yazma

   Adım 10

Yeni hesabınız için kullanıcı adınızı küçük harflerle yazınız ve devam ediniz.

Kullanıcı Adı Yazma

   Adım 11

Yeni oluşturulacak kullanıcı hesabınız için güçlü bir parola oluşturunuz.

Yeni Kullanıcı İçin Parola Oluşturma

   Adım 12

Sistem saatiniz için yaşadığınız konuma göre uygun bir zaman bölgesi seçiniz.

Sistem Saati İçin Zaman Bölgesini Belirtme

   Adım 13

Bilgisayarınıza sıfırdan temiz bir Debian sistemi yükleyeceğiz için bu aşamada temel seviye olan Guided – Use Entire Disk (Kılavuzlu – Tüm Diski Kullan) seçeneğini seçiniz ve devam ediniz.

Tüm Diski Kullanmayı Seçme

   Adım 14

Disk bölümlemesi yapacağınız SATA veya NVMe fiziksel diskinizi seçiniz.

Bölümlendirilecek Diski Seçme

   Adım 15

Yeni kullanıcılar için önerilen All Files In One Partition (Tüm Dosyaları Tek Bölümde) seçeneğini seçiniz.

Tüm Dosyaları Tek Partition'da Kullanma

   Adım 16

Debian disk yapılandırmasını gözden geçiriniz ve partition işlemini tamamlamak için Continue tıklayınız.

Bölümlendirmeyi Bitir ve Değişiklikleri Disk Yaz

   Adım 17

Partition tablosunu kontrol ettikten sonra değişikleri diske yazmayı onaylamak için Yes’i seçiniz.

Değişiklikleri Diske Yazmayı Onaylama

   Adım 18

Tam ISO imajını indirdiğiniz için Package Manager (Paket Yönetici) düzenlemesinde başka ek medyanın taranmasını istiyorsanız Yes’i istemiyorsanız No’yu seçiniz.

Ek Kurulum Medyası Taramayı Atlama

   Adım 19

Sisteminize kuracağınız yazılımlardan biri mevcut ISO medyasında yer almıyorsa bir network mirror kullanmanız gerekebilir. Bu yüzden, paket yöneticisine bir network mirror eklemek için Yes’i seçiniz.

Ağ Mirror'u Kullanmayı Seçme

   Adım 20

Ağınıza en yakın arşiv ülkesini seçerek paketleri daha hızlı indirebilirsiniz. Bu yüzden, arşiv kaynağı olarak yaşadığınız ülkeyi seçiniz.

Debian Arşiv Ülkesini Seçme

   Adım 21

Debian archive mirror kaynağı olarak genellikle iyi bir seçim olan deb.debian.org seçiniz.

Debian Archive Mirror Kaynağını Seçme

   Adım 22

Ağ ortamınızda bir proxy sunucusu kullanıyorsanız ilgili alana adresinizi yazabilirsiniz. Eğer İnternet’e erişirken bir proxy sunucusu kullanmak istemiyorsanız bu alanı boş bırakınız.

HTTP Proxy Bilgisini Atlama

   Adım 23

Sisteminizde karşılaştığınız hataların kayıtlarını veya kullandığınız PC’nizin donanım ve diğer bilgilerini Debian dağıtım geliştiricilerine göndererek sistemin daha iyi geliştirilmesine destek olmayı tercih edebilirsiniz.

Fakat, Package Usage Survey (Paket Kullanım Anketi) özelliğini daha fazla araştırıp daha sonra katılmayı tercih ediyorsanız No’yu seçiniz ve devam ediniz.

Paket Kullanım Anketine Katılmayı Atlama

   Adım 24

Bu aşamaya kadar Debian sisteminin yalnızca çekirdeği kuruldu. Yani, bilgisayarınızı konsol üzerinden kullanabilirsiniz fakat bir masaüstü ortamı olmayacaktır.

Eğer önceden tanımlı varsayılan Debian masaüstü ortamını kullanmayı tercih ediyorsanız Software Selection (Yazılım Seçimi) penceresinde GNOME veya diğer ortamlardan birini seçiniz ve Continue tıklayınız.

Debian Masaüstü Ortamını Seçme

   Adım 25

Eğer bilgisayarınıza kurduğunuz yeni sistem tek bir sistem ise GRUB Boot Loader’ı primary (birincil) disk bölümüne yüklemek güvenli olacaktır.

GRUB Menüyü Birincil Diske Yükleme

   Adım 26

Yeni kurduğunuz sistemi önyüklenebilir yapmak için GRUB menüyü yüklemek istediğiniz diskinizi seçiniz.

GRUB Boot Loader'ı Kurmak İçin Disk Seçme

   Adım 27

Bilgisayarınıza yeni sisteminizi kurduktan sonra kurulum medyasını çıkarınız ve sisteminizi yeniden başlatınız.

Kurulum Medyasını Çıkarma ve Sistemi Yeniden Başlatma

   Adım 28

Bilgisayarınız yeniden başlarken GNU GRUB menüyü göreceksiniz. Burada direk olarak Debian GNU/Linux seçeneğinde Enter’a basarak sisteminizi başlatabilirsiniz.

GRUB Menüden Debian GNU/Linux Seçme

   Adım 29

Root hesabı yerine oluşturduğunuz kullanıcı hesabınız ile sisteminize giriş yapacağınız için parolanızı yazınız ve Enter’a basınız.

Sistemde Oturum Açma

   Adım 30

Debian sisteminizde oturum açtıktan sonra GNOME masaüstü ortamı ile karşılaşacaksınız.

Sistemde Oturum Sonrası Masaüstü Ortamı Görünümü

   Adım 31

Bilgisayarınıza USB ile Debian kurulumu sonrasında Linux dağıtımının sürümünü, kodadını ve açıklamasını kontrol etmek için terminali açınız ve “lsb_release -a” komutunu yürütünüz.

lsb_release -a

Linux Sisteminin Sürümünü Kontrol Etme

   Video

   İlgili Yazılar


Bilgisayara Kali Linux Kurma
Debian Linux’u Güncelleme
Bilgisayara Ubuntu Kurma
Bilgisayara Linux Mint Kurma
Ubuntu Güncelleme

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

error: