VMware Disk Kapasitesi Artırma | VMDK ve Partition Genişletme

Sanal makinenizin diski doldu ve işiniz durma noktasına geldi. Panik yapmayın, çünkü bu sorunun çözümü sandığınızdan çok daha yakın. Ancak işin püf noktası doğru katmana müdahale etmekte yatıyor.

Çoğu kullanıcı doğrudan ayarlara dalıp Expand butonuna basıyor. Sonra hata mesajlarıyla boğuşup saatlerini harcıyor. Bu rehberde o kısır döngüyü kıracağız.

VMware disk kapasitesi kavramını üç ayrı katman olarak ele alacağız. Bunlar VMDK dosyası, partition tablosu ve dosya sistemidir. Her katman kendi kurallarıyla çalışır. Bu yüzden katmanları sırayla genişletmelisiniz.

Snapshot engelinden hata 25’e, Windows diskpart’tan Linux LVM’e kadar tüm senaryoları masaya yatırıyoruz. Öncelikle temel kavramları netleştirelim, ardından adım adım uygulamaya geçelim.

VMware Disk Kapasitesi Nedir ve Neden Üç Katmanlı Düşünmelisiniz?

Bir sanal makinenin depolama alanını tek bir sayı olarak düşünmek en büyük yanılgıdır. Bu alan aslında iç içe geçmiş üç bağımsız katmandan oluşur. Her katman kendi boyut kaydını tutar. Ayrıca üst katman alt katmanı otomatik izlemez.

Bu nedenle tek bir “genişlet” işlemi asla yeterli olmaz. Katmanlar arasındaki uyumsuzluk, “disk büyüdü ama sistem görmüyor” şikayetinin kökenini oluşturur.

Ayrıca depolama katmanları hipervizör yapısıyla doğrudan bağlantılıdır. Masaüstü ortamında çalışan VMware sanallaştırma mimarisi diskleri fiziksel sürücülerden bağımsız yönetir. Bu soyutlama katmanı sistem kaynaklarını paylaştırırken esneklik sunar.

VMDK Dosyası, Partition ve Dosya Sistemi: Kapasitenin Üç Katmanı

İlk katman VMDK dosyasıdır. Bu dosya, sanal sabit diskin ham kapasitesini tanımlar. VMware Workstation ayarlarında “Maximum disk size” olarak gördüğünüz değer bu katmana aittir.

İkinci katman partition tablosudur. MBR veya GPT yapısı, VMDK içindeki mantıksal bölümleri tanımlar. Üçüncü katman ise dosya sistemidir. ext4, XFS veya NTFS gibi yapılar, partition içindeki veri organizasyonunu yönetir.

Bir disk genişletme işlemi her zaman dışarıdan içeriye doğru ilerlemelidir. Önce VMDK dosyasını büyütürsünüz. Ardından partition’ı genişletip en son dosya sistemini uyarlarsınız. Bu sırayı atlarsanız konuk işletim sistemi alanı kullanamaz.

• Katman 1 — VMDK dosyası: Ayarlardan veya vmware-vdiskmanager ile büyütürsünüz.
• Katman 2 — Partition: Bu alanı diskpart veya gparted ile genişletirsiniz.
• Katman 3 — Dosya sistemi: Dosya sistemini resize2fs veya Disk Yönetimiyle büyütürsünüz.

Bu üç katmanı ayrı ayrı doğrulamadan işlemi tamamlanmış saymayın. Her katmanın kendi doğrulama komutu ve aracı vardır.

0.001 GB ile 8192 GB Arasındaki Anlam: VMware Disk Kapasitesi Sınırları

VMware Workstation 17 ve yeni Workstation Pro 26H1, sanal disk için geniş bir aralık sunar. Sistem alt sınırı 0.001 GB, üst sınırı ise 8192 GB belirler. Ancak bu üst sınır her denetleyicide geçerli değildir.

Aşağıdaki tablo, denetleyici ve veri yolu kombinasyonlarına göre gerçek sınırları netleştirir. Bu tabloyu disk oluşturmadan önce mutlaka inceleyin.

Tabloda gördüğünüz gibi BusLogic SCSI denetleyicisi 2 TB sınırını aşamaz. 8 TB üst sınırına ulaşmak için LSI Logic, SATA veya NVMe seçmelisiniz. Üstelik eski donanım sürümlerinde bu sınırlar çok daha düşüktür.

Modern Özellikler ve Donanım Sürümüyle İlgili Hususlar

Yeni Workstation Pro 26H1 sürümü, NVMe denetleyicisinde 256 sanal diske kadar destek sunar. Ayrıca çalışır durumdaki VM’e 64 TB’a kadar hot-add yapabilirsiniz. Bu yenilik, üretim ortamlarında büyük kapasiteli diskler için önemli bir esneklik tanır.

Tartışmaya kapalı olan nokta şu ki eski sanal sürümler modern diskleri kısıtlar. Yüksek depolama sınırlarına ulaşmak adına donanım uyumluluğu seviyesini artırma adımını öncelikli görmelisiniz.

VMware Disk Kapasitesi Artırma Ön Koşulları ve Karar Ağacı

Disk genişletmeye başlamadan önce bazı koşulları sağlamalısınız. Bu koşulları ihmal ederseniz sistem işlemi engeller. Ayrıca ön koşulları kontrol etmek, saatler sürecek hata ayıklamanın önüne geçer.

İlk ve en kritik koşul snapshot durumudur. İkincisi sanal makinenin güç durumudur. Üçüncüsü ise disk türü ve denetleyici yapılandırmasıdır. Bu üç faktör genişletme seçeneğinin aktif olup olmayacağını doğrudan belirler.

Snapshot, Güç Durumu ve Disk Türü: Genişletmeyi Engelleyen Üç Ana Faktör

Snapshot, bir sanal makinenin belirli bir andaki durumunu kaydeden delta disk yapısıdır. Bir snapshot aktifken VMDK dosyası bir disk zincirinin parçası haline gelir. Genişletme işlemi bu zinciri bozacağı için VMware doğrudan engeller.

VMware dokümantasyonu, genişletme öncesinde tüm snapshot’ları silmeniz gerektiğini açıkça belirtir. Dolayısıyla Snapshot Manager üzerinden işlem yapmadan Expand butonu asla aktifleşmez.

Güç durumu da en az snapshot kadar belirleyicidir. Çoğu disk türü için sanal makineyi tamamen kapatmalısınız. Ancak PVSCSI denetleyicisi vSphere 7.0’dan itibaren hot extend desteği sunar.

• Snapshot: Tüm snapshot’ları silmeli veya consolidate etmelisiniz.
• Güç durumu: Workstation’da VM’i kapatmalısınız; vSphere PVSCSI ise istisnadır.
• Disk türü: RDM, mapped veya mounted diskleri genişletemezsiniz.
• Bağlantı türü: Bağımsız diskler ve çoklu yazıcı VMDK’lar özel prosedür gerektirir.

Bu üç faktörden biri bile uygun değilse genişletme butonu gri kalır. Dolayısıyla sorunun kaynağına göre çözüm yolu değişir. Birazdan senaryoları tek tek ele alacağız.

Yeni Disk Ekleme mi, Mevcut Diski Genişletme mi? Karar Kriterleri

Her kapasite sorununu genişletme ile çözemezsiniz. Kimi durumlarda yeni sanal disk eklemek daha güvenlidir. Karar verirken veri yapısını ve yedekleme planınızı birlikte değerlendirin.

Mevcut diski genişletmek, tek bir sürücü harfi isteyen uygulamalar için uygundur. Örneğin C: sürücüsündeki bir veritabanı bu gruba girer. Yeni disk eklemek ise işletim sistemini ayırırken öne çıkar.

NOT: Doğrudan fiziksel diski sanal makineye bağlamak kimi projelerde devasa alan kazandırır. Ham disk erişimi özellikle yüksek boyutlu arşiv depolarında kurtarıcı olur. Ben şahsen yoğun veri içeren laboratuvarlarda bu yöntemi benimsiyorum. VMDK sınırlarıyla uğraşmak istemiyorsanız bu seçeneği değerlendirebilirsiniz.

Ek olarak riskli genişletme adımlarından önce sanal makineyi klonlama yaklaşımını öneririm. Tam klon alarak orijinal VMDK dosyasını güvenceye kavuşturursunuz.

VMware Workstation’da Disk Genişletme: GUI ile Adım Adım

Workstation arayüzü, disk genişletmeyi birkaç tıklamaya indirger. Ancak hangi katmanın değiştiğini bilmek hataları önceden sezmenizi sağlar. Dolayısıyla GUI adımlarında üç katman kuralını unutmayın.

Aşağıdaki adımlar Workstation 16, 17 ve yeni Workstation Pro 26H1 için geçerlidir. Player sürümünde ise bazı kısıtlamalar vardır; o konuya ayrı bir başlıkta değineceğiz.

Expand Butonu Nerede? Workstation 17 vs 26H1 Arayüz Farkı

Workstation 17 ve Workstation Pro 26H1’de Expand butonunun yeri neredeyse aynıdır. Ancak menü isimlendirmelerinde küçük farklar vardır. Haliyle bu durum eski kullanıcılarda kafa karışıklığı yaratabilir.

Öncelikle sanal makineyi tamamen kapatın. Ardından VM ayarlarına girin ve Hard Disk’i seçin. Sağ tarafta Utilities menüsü altında Expand seçeneğini göreceksiniz.

1. Sanal makineyi kapatıp snapshot’ları doğrulayın.
2. VM > Settings yolunu izleyin.
3. Hardware sekmesinden hedef diski seçin.
4. Sağ panelde Utilities > Expand seçeneğine tıklayın.
5. Yeni Maximum disk size değerini GB girin.
6. Expand butonuna tıklayıp işlemi bekleyin.

Workstation 17 ve 26H1 boyutu ondalık hassasiyetle girmenize izin verir. 0.001 GB alt sınırı burada devreye girer. Ancak Workstation 16 gibi eski sürümler yalnızca tam sayı GB değerlerini kabul eder.

VM Workstation 12/14/15/17/26H1 Üzerinde Sanal Makine Disk Genişletme

Tüm Workstation sürümlerinde disk alanı artırma adımları aynıdır. C: sürücüsü alanını artırmak için adımları sırasıyla takip edin.

Ek olarak, yeni sürümler için VMware Workstation indirme bağlantısına ilgili içeriğimizden ulaşın.

Adım 1

Programı çalıştırdıktan sonra sanal makineyi açın. Ardından Hard Disk seçeneğine tıklayın.

Adım 2

Sanal Makine Ayarları penceresinde Expand butonuna tıklayın.

Adım 3

Expand Disk Capacity penceresinde Maksimum Disk Size kısmına yeni boyutu yazın.

Adım 4

Boyutu belirledikten sonra Expand butonuna tıklayın.

Adım 5

VMware sanal HDD’yi genişletiyorken bekleyiniz.

Adım 6

Disk kapasitesi artırma işlemini başarıyla tamamladık. Uyarı, işletim sistemi içinde HDD ayarı yapmamızı söylüyor.

Adım 7

Sonunda, OK’layarak ayarı kaydedin ve çıkın.

Adım 8

Power on this virtual machine üzerine tıklayarak sanal makineyi çalıştırın.

Adım 9

Bilgisayarım’da C: sürücüsü boyutu hâlâ eski görünür. Bu yüzden Disk Yönetimi’ni açmalısınız.

İşletim Sistemi İçinde Disk Yönetimi ile Alanı Aktifleştirme

Ayarlardan boyutu artırsanız bile C: sürücüsü eski görünebilir. Bu alanı kullanmak için Disk Yönetimi’ni açmalısınız.

Adım 1

Bilgisayarım üzerinde sağ tuş ile Yönet seçeneğine tıklayın.

Adım 2

Disk Management seçeneğine tıklayın. Ardından C: sürücüsü üzerinde sağ tuşa tıklayın.

Adım 3

Açılan pencerede Extend Volume seçeneğine tıklayın.

Adım 4

Sihirbaz penceresi açıldıktan sonra Next’e basarak devam edin.

Adım 5

Selected sekmesinde artırabileceğiniz HDD miktarını görürsünüz. Bu aşamada, Disk 0’ı seçerek devam edin.

Adım 6

Sanal makinenin boyutunu artırdıktan sonra Finish butonuna tıklayın.

Adım 7

Görüntüde gördüğünüz gibi disk kapasitesi artırma işlemini tamamladık.

Adım 8

C: sürücüsünü kontrol ederek HDD’nin başarıyla genişlediğini görürsünüz.

Video 1

C: alanını artırmak için videoyu izleyin. Ayrıca destek için YouTube kanalımıza abone olabilirsiniz.

YouTube Kanalımıza Abone Ol! YouTube'da İzle

Video 2

Windows 10 guest makinenin HDD boyutunu artırmak için videoyu izleyin.

YouTube Kanalımıza Abone Ol! YouTube'da İzle

VMware Workstation Player’da Disk Genişletebilir Miyim?

Workstation Player, ücretsiz sürüm olduğu için bazı özelliklerden yoksundur. Ancak disk genişletme bu özelliklerden biri değildir. Player 3.x ve sonrası sürümlerde disk genişletebilirsiniz.

Player’da Expand butonu için VM ayarlarından Hard Disk bölümüne gidin. Utilities altında Expand seçeneğini görürsünüz. Fakat Player snapshot desteklemez. Bu nedenle snapshot engeliyle pek karşılaşmazsınız.

Eğer Player’da Expand butonu griyse üç olası neden vardır: VM açıktır, disk mapped/mounted’dır ya da klondur. Bu üç durumu sırayla denetleyin.

Özellikle disk hatalarını engellemek için hipervizör yazılımını güncelleme adımlarını aksatmayın. Yeni yamalar vmware-vdiskmanager aracındaki kilitlenme hatalarını çözer. Eski Player sürümlerindeki buton kısıtlamaları da bu sayede kalkar. Güncel bir ortamda disk genişletmek her zaman daha güvenlidir.

IDE Disk Genişletebilir misiniz? Denetleyici Türünün Genişletmeye Etkisi

VMware, modern sürümlerde IDE denetleyicisini hâlâ destekler. IDE diskleri 8 TB’a kadar genişletebilirsiniz. Ancak IDE’nin performans ve hot-plug yetenekleri kısıtlıdır.

Denetleyici türü boyutu ve genişletme yöntemini doğrudan etkiler. Örneğin PVSCSI hot extend desteklerken, IDE için VM’i kapatmalısınız.

Workstation kullanıyorsanız çoğu senaryoda VM’i kapatmalısınız. Bununla birlikte vSphere üzerinde PVSCSI kullanarak kesintisiz genişletme yapabilirsiniz.

Komut Satırı ile VMware Disk Genişletme: vmware-vdiskmanager -x ve vmkfstools -X

GUI bazen yetersiz kalır veya buton grileşir. İşte o anlarda komut satırı devreye girer. Komut satırı, GUI’nin sunmadığı kontrolü ve geri bildirimi sağlar. Ayrıca otomasyon ve betik yazımı için vazgeçilmezdir.

Önünüzde iki temel araç vardır. Bunlar Workstation için vmware-vdiskmanager ve vSphere için vmkfstools’tur. İki araç da benzer işlevi görür. Fakat sözdizimleri farklıdır.

vmware-vdiskmanager -x 100Gb vm.vmdk Ne Anlama Gelir? Toplam Boyut Mantığı

vmware-vdiskmanager -x komutu, VMDK dosyasının yeni toplam boyutunu belirtir. Şöyle ki parametre, eklenecek miktarı değil, yeni toplam boyutu hedefler.

Örneğin diski 100 GB’a çıkarmak için vmware-vdiskmanager -x 100Gb vm.vmdk komutunu çalıştırırsınız. Üstelik doğrudan hedef boyutu yazmanız gerekir.

vmware-vdiskmanager -x 100Gb "C:\VMs\Sunucu\Sunucu.vmdk"

Bu komut yalnızca VMDK katmanını büyütür. Dolayısıyla içerideki partition için ayrı işlem yapmalısınız. Komut tamamlansa bile C: eski görünebilir.

vmware-vdiskmanager vs vmkfstools -X: Hangisi Ne Zaman Kullanılır?

vmware-vdiskmanager masaüstü hipervizörlerinde görev yapar. vmkfstools ise ESXi ortamlarında çalışır. İki araç da VMDK boyutunu büyütür. Ancak sözdizimleri farklıdır.

vmkfstools -X komutu, ESXi üzerinde VMDK boyutunu değiştirir. Sözdizimi vmkfstools -X 5g disk.vmdk şeklindedir. Buradaki 5g yine hedef toplam boyutu belirtir.

Hangi aracı seçeceğinizi hipervizör katmanı belirler. Kısacası Workstation için vmware-vdiskmanager, ESXi için vmkfstools kullanırsınız.

Komut Satırında Karşılaşılan Hatalar: Yönetici Yetkisi, Yol ve Kilit Sorunları

Komut satırı güçlüdür ancak hatalar bazen açıklayıcı olmaz. En yaygın üç sorun yetki, yanlış yol ve kilitli VMDK’dır.

Windows’ta komut istemini yönetici olarak çalıştırın. Aksi halde araç dizine erişemez. Linux tarafında ise komutu sudo ile çalıştırmalısınız.

NOT: Komut satırı araçlarının tanınması için Workstation Pro kurulum adımları eksiksiz tamamlanmalıdır. Vdiskmanager aracı sistem ortam değişkenlerine bu sayede yerleşir.

• Yönetici yetkisi: İstemi yönetici olarak açın.
• Dosya yolu: Yolu çift tırnak içine alın.
• Kilit sorunu: VM’in kapalı olduğuna bakın.
• Snapshot zinciri: Doğrudan en üstteki diski hedefleyin.

Bu hata kodları genellikle kilitli dosyalara işaret eder. Dolayısıyla önce VM’i kapatın. Ardından arka plan süreçlerini sonlandırın.

Expand Butonu Gri ve Disk Genişletme Başarısız: Teşhis ve Çözüm Protokolü

Gri Expand butonu en sinir bozucu deneyimdir. Butona tıklayamazsınız ve sistem nedenini söylemez. Ancak bu bölümde tüm nedenleri açığa çıkaracağız.

Her nedenin kendine özgü bir çözümü vardır. Yanlış çözümü uygulamak, sorunu daha da içinden çıkılmaz hale getirebilir. Bu nedenle önce teşhis, sonra müdahale kuralını benimseyin.

VMware Expand Butonu Neden Gri Olur? Üç Ana Neden ve Çözümü

Expand butonunun gri olmasının üç ana nedeni vardır: snapshot, güç durumu ve disk türü. Ancak bunların altında yatan daha spesifik tetikleyiciler de bulunur.

Birinci neden snapshot zinciridir. Diske bağlı snapshot varsa VMware genişletmeyi reddeder. Dolayısıyla Snapshot Manager üzerinden tüm snapshot’ları silmelisiniz.

İkinci neden VM’in açık olmasıdır. Workstation’da diski büyütürken makineyi kapatmalısınız. Üçüncü neden ise diskin RDM olmasıdır. VMware bu diskleri genişletemez.

Doğru bir sanal bilgisayar yapılandırma süreci disk sorunlarını baştan önler. Böylece sonradan genişletme yaparken dosya karmaşası yaşamazsınız. İlk ayarları bilinçli yapmak bakım pencerelerini kısaltır.

1. Snapshot kontrolü: Manager’dan tüm snapshot’ları silin.
2. Güç durumu kontrolü: VM’i kapatın, askıya almayın.
3. Disk türü kontrolü: Diskin RDM olmadığını doğrulayın.
4. Bağlantılı klon kontrolü: Ana VM’i genişletmelisiniz.

Bu dört kontrolü sırasıyla uygulayın. Ardından Expand butonunu tekrar deneyin. Çözüm sağlayan adımı ilerisi için mutlaka not edin.

disk extend operation failed: 25 Hatası: GB Bölünebilirlik Kuralı

Hata 25 genellikle vSAN ortamlarında karşımıza çıkar. Sistem “Inappropriate ioctl for device” mesajı verir. Ancak gerçek neden disk boyutunun GB’a tam bölünememesidir.

Broadcom kaynakları, bu hatanın kesirli disk boyutundan kaynaklandığını belirtir. Örneğin diski 3.12 TB’tan 3.2 TB’a çıkarırsanız işlem başarısız olabilir.

Çözüm basittir: Hedef boyutu 1024’ün tam katı belirleyin. 3.2 TB yerine 3.5 TB deneyin. Veya doğrudan GB cinsinden tam sayı girin.

vmkfstools -X 3.5T disk.vmdk

Bu kural yalnızca vSAN için değil, kimi VMFS sürümlerinde de geçerlidir. Daima tam GB değerleri girmek hata 25 riskini ortadan kaldırır.

“There is not enough space on the file system” Hatası: Çalışma Alanı Kuralı

Bu hata mesajı, VMDK için yeterli boş alan olmadığını gösterir. Ancak sorun yalnızca datastore boyutu değildir. Kimi zaman geçici dosyalar bu alanı işgal eder.

VMware, işlem sırasında VMDK’nın geçici bir sürümünü oluşturur. Bu sebeple hedef boyutun iki katı boş alana ihtiyaç duyabilirsiniz. Thin provisioning ortamında bu gereksinim daha belirgindir.

Öncelikle datastore’daki boş alanı gözden geçirin. Ardından VMDK dizinindeki gereksiz dosyaları temizleyin. Eğer snapshot kalıntıları varsa bunları consolidate edin.

ParentCID ve “Please open the parent virtual disk” Hatası: Descriptor Düzeltme

Bu hata, ParentCID ana diskin CID’si ile eşleşmeyince ortaya çıkar. Özellikle snapshot sildiğinizde veya disk zincirini manuel değiştirdiğinizde bu tabloyu görürsünüz.

Descriptor dosyası, VMDK’nın kimlik bilgilerini tutan küçük bir metin dosyasıdır. ParentCID, delta diskin ana diskini gösterir. Dolayısıyla bu değer yanlışsa VMware diski açamaz.

Düzeltmek için descriptor dosyasını bir metin düzenleyiciyle açın. ParentCID satırını bulun ve ana diskin CID değeriyle değiştirin. Ana diskin CID’sini onun descriptor dosyasından okuyabilirsiniz.

1. VM dizinindeki .vmdk dosyasını metin düzenleyiciyle açın.
2. parentCID= satırını bulun.
3. Ana disk dosyasındaki CID= değerini kopyalayın.
4. ParentCID satırına yapıştırıp dosyayı kaydedin.
5. VM’i yeniden başlatıp diski açın.

Bu işlem sırasında descriptor dosyasının yedeğini almayı ihmal etmeyin. Yanlış bir düzenleme disk zincirini tamamen bozabilir.

Konuk İşletim Sisteminde Bölüm Genişletme: Windows

VMDK katmanını büyüttünüz ancak Windows eski boyutu mu gösteriyor? Bu noktada top işletim sistemine geçer. İşlemi Disk Yönetimi veya diskpart ile tamamlarsınız.

Ancak C: sürücüsünü genişletmek tek tıkla bitmeyebilir. Özellikle recovery bölümü aradaysa Extend Volume pasif kalır.

Windows Disk Yönetimi’nde Extend Volume Neden Pasif? Recovery Partition Engeli

Windows’ta birimi genişletirken ayrılmamış alan diske bitişik olmalıdır. Recovery bölümü aradaysa alan C: ile bitişik olamaz.

Bu durumda Extend Volume gri kalır. Çözüm için recovery bölümünü taşımalısınız. Ancak dikkatli olun; yanlış işlem kurtarma ortamını bozabilir.

Broadcom kaynakları, recovery bölümünü taşımayı veya silmeyi önerir. Alternatif olarak diskpart ile recovery’yi silip C: sürücüsünü genişletebilirsiniz.

diskpart extend Başarısız Olduğunda: Adım Adım Kurtarma

diskpart extend komutu bazen hata verir. Bu hatalar genellikle partition yapısındaki engellerden kaynaklanır.

Öncelikle diskpart’ı yönetici olarak açın ve disk yapısını inceleyin. list partition komutu, C: ile ayrılmamış alan arasındaki engelleri gösterir.

diskpart
list disk
select disk 0
list partition
select partition 2
delete partition override
select partition 1
extend

Bu komut dizisi, recovery’yi silip C:’yi genişletir. Ancak numaralar değişebilir. Dolayısıyla silmeden önce doğru bölümü seçmelisiniz.

Eğer extend başarısız oluyorsa tablo GPT olabilir. GPT’de EFI bölümü ayrılmamış alanın önünde durabilir. Bu durumda EFI bölümünü taşımalısınız.

Get-Partition ile Genişletme Sonrası Doğrulama

Genişletme sonrası doğrulama yapmak sorunları erken yakalar. PowerShell Get-Partition komutu ise boyutları hızlıca listeler.

Yönetici PowerShell’de Get-Partition komutunu çalıştırın. Çıktıda C: sürücüsünün yeni boyutunu ve ayrılmamış alanın durumuna bakın.

1. PowerShell’i yönetici olarak açın.
2. Get-Partition komutunu çalıştırın.
3. C: sürücüsünün Size değerini denetleyin.
4. Get-Volume ile dosya sistemi boyutunu doğrulayın.
5. Gerekirse Resize-Partition ile ince ayar yapın.

C: sürücüsü eski boyuttaysa Disk Yönetimi’ni yenileyin ya da VM’i yeniden başlatın. Çünkü Windows değişiklikleri bazen yeniden başlatınca algılar.

Konuk İşletim Sisteminde Bölüm Genişletme: Linux (ext4, XFS ve LVM)

Linux tarafında süreç daha katmanlıdır. ext4, XFS ve LVM yapıları ayrı komutlara sahiptir. Dolayısıyla yanlış komut veri kaybına yol açabilir.

Öncelikle çekirdeğin yeni disk boyutunu görmesini sağlayın. Daha sonra, partition’ı ve dosya sistemini genişletin. Üstelik LVM varsa sürece PV ve LV adımlarını siz eklersiniz.

lsblk ve df -h ile Yeni Boyutu Doğrulama: İlk Kontrol

VM’i başlattıktan sonra çekirdeğin diski görüp görmediğini doğrulayın. lsblk komutu, blok aygıtların boyutlarını gösterir.

lsblk çıktısında diskin toplam boyutunu görürsünüz. Ancak partition eski kalabilir. df -h ise dosya sisteminin alanını listeler.

lsblk
df -h

Eğer lsblk yeni boyutu gösterip df -h göstermiyorsa dosya sistemine müdahale etmelisiniz. Şayet lsblk de eskiyse çekirdek boyutu algılamamıştır. Bu yüzden VM’i tamamen kapatıp açmalısınız.

ext4 için resize2fs, XFS için xfs_growfs: Doğru Komutu Seçme

ext4 ve XFS yaygın dosya sistemleridir. Ancak komutları farklıdır. Örneğin ext4 için resize2fs, XFS için xfs_growfs çalıştırırsınız.

ext4’te resize2fs bağlı sistemde çalışabilir. Ancak önce partition’ı genişletmelisiniz. XFS’te ise xfs_growfs bağlıyken çalışır ve daha hızlıdır.

ext4 için önce fdisk ile partition’ı genişletirsiniz. Ardından resize2fs çalıştırırsınız. XFS içinse doğrudan xfs_growfs komutu yeterlidir.

LVM’li Sistemlerde pvresize, lvextend -r ve vgdisplay/lvdisplay Doğrulaması

LVM, fiziksel diskleri mantıksal hacimlere soyutlayan güçlü bir katmandır. RHEL veya Ubuntu VM kurulumlarında sıkça karşımıza çıkar. Dahası LVM genişletmesi geleneksel yönteme kıyasla daha fazla adım içerir.

Önce partition’ı genişletirsiniz. Ardından pvresize ile fiziksel hacmi uyarlarsınız. Sonra lvextend ile mantıksal hacmi büyütürsünüz. En son dosya sistemini yeni boyuta genişletirsiniz.

pvresize /dev/sda3
lvextend -l +100%FREE /dev/ubuntu-vg/ubuntu-lv
lvextend -r /dev/ubuntu-vg/ubuntu-lv

lvextend -r parametresi dosya sistemini otomatik genişletir. Bu işlem manuel adımı ortadan kaldırır. Ancak XFS için xfs_growfs komutunu ayrıca çalıştırmalısınız.

Doğrulama için vgdisplay ve lvdisplay komutlarını kullanın. vgdisplay boş fiziksel extent’leri gösterir. lvdisplay ise mantıksal hacmin yeni boyutunu doğrular.

1. lsblk ile yeni boyutu doğrulayın.
2. pvresize /dev/sda3 ile PV’yi güncelleyin.
3. Doğrudan lvextend çalıştırın.
4. lvextend -r ile LV ve FS’yi büyütün.
5. df -h ile sonucu doğrulayın.

vgdisplay çıktısındaki “Free PE / Size” satırı boş alanı gösterir. Şayet burada boş alan görmüyorsanız pvresize adımını atlamışsınız demektir.

VMware Disk Genişletme Sonrası Doğrulama, Yedekleme ve Geri Alma

İşlem bittiğinde her şeyin yolunda olduğunu varsaymak risklidir. Çünkü doğrulama ve yedekleme, profesyonel disk yönetiminin ayrılmaz parçalarıdır.

Özellikle üretim ortamlarında tek bir doğrulama komutu bile saatler sürecek kesintilerin önüne geçebilir. Yedekleme olmadan genişletme yapmak ise affedilmez bir hatadır.

VMware Disk Genişletmeyi Geri Alabilir misiniz? VMDK Küçültme Gerçeği

VMware, VMDK küçültme konusunda oldukça kısıtlıdır. Genişletme tek yönlü bir işlemdir. Üstelik VMware arayüzde küçültme seçeneği sunmaz. Ancak dolaylı yöntemler deneyebilirsiniz.

En güvenli yöntem, aldığınız yedeğe dönmektir. Şayet snapshot’ı önceden sildiyseniz Compact aracı yalnızca boş alanı sıkıştırır. Dolayısıyla partition boyutunu asla küçültmez.

VMDK küçültmek için üçüncü taraf araçlar veya Converter kullanabilirsiniz. Fakat bu işlemler zaman alır ve risk taşır. Bu sebeple işlem öncesinde mutlaka tam yedek almalısınız.

Katman Bazlı Doğrulama: df -h, lsblk, vgdisplay, lvdisplay ve Get-Partition

Doğrulamayı her katmanı ayrı ayrı inceleyerek yaparsınız. Tek bir komutla tüm katmanları doğrulayamazsınız. Dolayısıyla aşağıdaki liste doğrulama protokolünü net bir şekilde özetler.

• VMDK katmanı: Maximum disk size değerini gözden geçirin.
• Partition katmanı (Linux): lsblk ile boyutları doğrulayın.
• Partition katmanı (Windows): Get-Partition ile boyutu inceleyin.
• Dosya sistemi katmanı (Linux): df -h ile alan boyutunu doğrulayın.
• LVM katmanı: lvdisplay ile boyutları kontrol edin.
• Dosya sistemi katmanı (Windows): Get-Volume ile sürücüyü doğrulayın.

Bu protokolü her genişletme sonrasında uygulayın. Aksi halde eksik katmanlar yer açılmadı sorununu doğurur.

Kapasite Sınırları, Provisioning Türleri ve Performans Etkisi

Disk genişletme yalnızca boyut meselesi değildir. Bu süreç denetleyici seçimi ve VM disk performansıyla da doğrudan ilişkilidir. Yanlış provisioning türü beklenmedik gecikmelere yol açabilir.

Bu bölümde kapasite sınırlarını ve provisioning türlerini ele alacağız. Dahası bu bilgiler, disk kararınızı daha bilinçli vermenizi sağlayacaktır.

2 TB SCSI ve 8 TB VMDK Sınırı: BusLogic vs LSI Logic vs PVSCSI vs NVMe

Denetleyici seçimi sanal diskin tavan boyutunu belirler. BusLogic SCSI 2 TB sınırını aşamaz. Oysa LSI Logic, PVSCSI ve NVMe 8 TB’a kadar izin verir.

Diski 2 TB üstüne çıkarırken BusLogic varsa önce denetleyiciyi değiştirmelisiniz. Bu işlemi diski bozmadan yapabilirsiniz. Ancak dikkatli planlama yapmalısınız.

vSphere 8 ortamında NVMe denetleyicisiyle hot extend kullanabilirsiniz. Ancak bazı Windows sürümlerinde ek KB güncellemeleri kurmanız gerekebilir.

Workstation Pro 26H1, NVMe denetleyicisinde 256 sanal diske kadar destek sunar. Ayrıca çalışır durumdaki VM’e 64 TB’a kadar hot-add yapabilirsiniz. Bu yenilik, üretim ortamlarında büyük kapasiteli diskler için önemli bir esneklik tanır.

Thin, Lazy Zeroed Thick ve Eager Zeroed Thick: Genişletme Sonrası Latency

Provisioning türü fiziksel depolamanın ayrılma biçimini belirler. Thin provisioning yalnızca kullanılan alanı ayırır. Lazy zeroed thick sıfırlamayı ilk yazmaya bırakır. Eager zeroed thick ise tüm alanı hemen sıfırlar.

Genişletme sonrasında thin diskler yeni alanı talep üzerine ayırır. Bu durum ani yazma anlarında latency yaratabilir. Buna karşılık eager zeroed thick diskler daha tutarlı performans sunar.

Üretim ortamlarında veritabanı için eager zeroed thick seçmelisiniz. Test ortamlarında ise thin provisioning ile tasarruf sağlarsınız.

VMware Disk Kapasitesi Artırma: 10 Kritik Soru ve Net Cevaplar

Sonuç: VMware Disk Kapasitesi Artırımında Üç Katmanlı Kontrol Listesi

VMware disk artırımı üç katmanlı bir süreçtir. Her katmanı ayrı ayrı ele almalısınız. Bu adımları sırayla uygulayarak genişletme işlemini güvenle tamamlarsınız.

Unutmayın ki gri Expand butonu katmanlardaki uyumsuzluktan kaynaklanır. Kısacası doğru teşhis, her zaman doğru çözümü getirir.

Hızlı Referans: Disk Genişletme Kontrol Listesi

• Snapshot kontrolü: Tüm snapshot’ları silin veya birleştirin.
• Güç durumu: Workstation için VM’i mutlaka kapatın.
• Boş alan: Datastore’da yeterli boş alan bırakın.
• Denetleyici sınırı: BusLogic için 2 TB sınırını aşmayın.
• VMDK genişletme: GUI veya vmware-vdiskmanager kullanın.
• Partition genişletme: Windows’ta diskpart, Linux’ta fdisk kullanın.
• Dosya sistemi genişletme: Dosya türüne uygun genişletme aracını çalıştırın.
• LVM doğrulaması: pvresize ve lvextend adımlarını atlamayın.
• Son doğrulama: Araçlarla tüm katmanları doğrulayın.

Hangi Durumda Hangi Yöntem? Özet Karar Tablosu

VMDK ve Bölüm Yönetimi İçin İleri Kaynaklar

VMware altyapısında disk kapasitesi artırımı, yalnızca VMDK boyutunu değiştirmekle sınırlı değildir. Bununla birlikte, konuk işletim sistemi içindeki bölümlerin de genişletilmesi gerekir. Ek olarak, işletim sistemi türüne göre farklı araçlar ve adımlar devreye girer.

• VMware Bilgi Bankası – Disk Boyutunu Artırma Sorunu: Bu makale, VMDK boyutunun neden gri göründüğünü ve anlık görüntülerin kaldırılması gibi ön koşulları açıklar. Ayrıca, diski genişletmeden önce yedek almanın önemini vurgular.
• Microsoft Learn – Windows’ta Bitişik Olmayan Boş Alanı Birime Ekleme: Windows Disk Yönetimi’nde bitişik olmayan boş alanın nasıl birleştirileceğini anlatır. Kurtarma bölümünün taşınması için üçüncü taraf araç önerileri sunar.
• VMware Bilgi Bankası – Red Hat veya CentOS Sanal Makinesinde Mantıksal Birimi Genişletme: LVM kullanan Linux sanal makinelerinde kök bölümünü genişletme adımlarını içerir. Yeni bir birincil bölüm oluşturma ve fiziksel birimi genişletme komutlarını gösterir.