VMware Workstation Üzerinde Clone Alma / Oluşturma

Hızlı Bakış

VMware Workstation teknolojisi, mevcut sanal işletim sistemlerini saniyeler içinde kopyalamayı sağlıyor. Kullanıcılar klonlama özelliğiyle işletim sistemini sıfırdan kurma zahmetinden tamamen kurtuluyor. Bu yöntem, özellikle karmaşık ağ projelerinde aynı makineden onlarca kopyayı hızlıca üretiyor. Dahası sistem yöneticileri bağımsız yedekleme dosyalarıyla veri güvenliğini en üst seviyeye taşıyor. Full clone seçeneği ise ana makineden tamamen ayrı bir yapı oluşturuyor. Söz konusu çoğaltma işlemi sayesinde disk alanından ve zamandan büyük oranda tasarruf ediliyor.

Bu yazıda VMware Workstation 16 Pro üzerinde kurulu bir sanal makineyi inceliyoruz. Ayrıca clone özelliğiyle bu makineyi nasıl yedekleyeceğinizi anlatıyoruz.

VMware Clone Alma / Oluşturma

VMware Üzerinde Bir Windows, Linux veya macOS Sanal Makine İçin Nasıl Clone Alınır veya Oluşturulur?

VMware sanallaştırma ile Windows, Linux veya macOS sanal sistemler kurdunuz. Bunları yeniden kurulum yapmadan kopyalamak isteyebilirsiniz. Bunun için programın Clone (Klonlama) özelliğini kullanabilirsiniz.

VMware sanallaştırma yazılımındaki bu özellik bir tür sanal makine yedekleme yöntemidir. Dolayısıyla sanal makinenizin anlık durumunu yeni bir VM oluşturarak çoğaltırsınız. Böylece ağ projeleri için gereken VM’leri her seferinde yeniden kurmazsınız. Üstelik bir kez klonlayarak bunları çoğaltırsınız.

Clone Nedir?

Kısaca Clone nedir ve ne işe yarar sorusunu yanıtlarsak;

  1. Sanal işletim sisteminin bir kopyasını oluşturur.
  2. Sanal işletim sistemlerini kolayca çoğaltırsınız.
  3. Kolayca yedekleme yaparsınız.

Türleri

VMware üzerinde sistem klonlama için linked ve full olmak üzere iki tür mevcuttur.

1. Linked Clone (Bağlantılı Klon)

Linked Clone, kopyalayacağınız sanal makinenin konumunda bir klasör oluşturur. Ana makineyi sildiğinizde sistem oluşturduğunuz Linked Clone’u da siler. Kısacası bu iki makine birbirine bağlıdır.

Linked Clone aldığınız sanal makinede yaptığınız değişiklikler ana makineyi etkilemez. Ayrıca bu yöntem diskte az yer kaplar. Böylece disk alanından tasarruf edersiniz.

2. Full Clone (Tam Klon)

Full Clone ana sanal makineden tamamen bağımsız bir yedek oluşturur. Ancak bu yöntemde işlem süresi diğer türe göre uzun sürer. Bu yöntem host diski üzerinde daha fazla alan gerektirir. Yine de tam klon oluşturmanızı öneririz.

VMware Üzerinde Sanal Makine Yedekleme veya Çoğaltma

Clone yapısından bahsettik. Şimdi bir sanal bilgisayarı bu özellikle adım adım nasıl yedekleyeceğinizi inceleyelim.

Daha önce VMware ile Windows kurmadıysanız aşağıdaki bağlantılara göz atın. Bu yazılar size kurulum sürecini anlatır.

VMware Clone özelliği için sanal makine ve Windows 10 kurulumunu tamamlayın. Ardından aşağıdaki adımları sırasıyla takip edin.

Adım 1

Workstation Pro üzerinde kurduğunuz bir sanal sistem için clone alarak tam kapasiteli bir yedek oluşturabilirsiniz. Öncelikle, araç menüsünden VM / Manage / Clone yolunu takip ediniz ve ilgili seçeneğe tıklayınız.

VM / Manage / Clone

Adım 2

Sanal makine sihirbazında bir uyarı göreceksiniz. Çünkü VM çalışırken clone oluşturamazsınız. Bu durumda VM’yi kapatın veya suspend durumuna alın.

Sanal Makine Açıkken Clone Alınamaz Uyarısı

Adım 3

Windows 10 VM’yi kapatın. Ardından VM / Manage / Clone seçeneğine tıklayın. Araç menüsündeki mavi ikonlu ayar butonunu da kullanabilirsiniz. Kopyalama işlemini başlatmak için Clone butonuna tıklayın.

Sanal Makineyi Kapattıktan Sonra Clone Sürecini Başlatma

Adım 4

Açılan wizard penceresi bir bilgi gösterir. Diğer kullanıcılar için clone oluşturmak isterseniz Template Mode’u etkinleştirebilirsiniz. Bu ayarı VM ayarlarından yaparsınız.

Clone Sihirbazı

Adım 5

Clone kaynağı penceresinde bir snapshot oluşturmadıysanız An existing snapshot seçeneği pasif kalır. Bu pencerede geçerli durumdan veya bir snapshot’tan sistem klonlarsınız.

Windows 10 makinenin geçerli durumunu klonlamak için The current state in the virtual machine seçeneğini işaretleyin.

Makinenin eski bir durumunu çoğaltmak için sihirbazdaki snapshot seçeneğini işaretleyin. Bunun için önceden sistemin o anki yedeğini almış olmanız şarttır.

Sanal Makinenin Geçerli Durumu

Klon Türünü Seçme ve Kopyalama İşlemini Tamamlama

Adım 1

Yukarıda açıkladığımız türlerin yapısına göre projeniz için uygun seçeneği belirleyiniz. Bu yazıda tam kopya oluşturmak için Create a full clone seçeneğini işaretleyin.

Create a Full Clone

Adım 2

Kopyalayacağınız sanal makineye bir ad verin. Depolamak istediğiniz sürücüyü seçin. Ardından Finish (Bitir) butonuna tıklayın.

VM'nin Konumunu Değiştirme

Adım 3

Sistem sanal makineyi kopyalarken bekleyin.

VM Klonlanıyor

Adım 4

Kopyalama işlemi bitince Close (Kapat) butonuna tıklayın. Böylece pencereyi kapatırsınız.

Klonlama Tamamlandı

Adım 5

Gördüğünüz gibi sistem sanal makineyi başarıyla kopyaladı. Kopya ana makinenin sağ tarafında otomatik açıldı. Şimdi Close butonuna tıklayın. Böylece Snapshot Manager’ı kapatırsınız.

Snapshot Manager Penceresini Kapatma

Adım 6

Kopyaladığınız sanal bilgisayarın konumuna gidin. Oluşturduğunuz klasör ve dosyaları kontrol edin. Ana makineyle aynı boyuta sahip olduklarını göreceksiniz.

Klonlanan VM'nin Konumunu İnceleme

Kopyaladığınız Sanal Makinenin SID Değerini Değiştirme

Clone ile kopyaladığınız sanal makinenin kullanıcı hesabı SID numarasını değiştirmelisiniz. VMware Workstation’da doğru kopyalama için yeni SID ana makineyle aynı olmamalıdır.

Eğer sanal makinenin SID numarasını değiştirmezseniz, bazı gelişmiş işlemlerde şu hatayı alabilirsiniz:

The name or security ID (SID) of the domain specified is inconsistent with the trust information for that domain

Ayrıca, SID değiştirmeden VM’yi kullanırsanız şu işlemleri yapamayacaksınız:

  • Active Directory domain ortamına giriş yapamazsınız.
  • Ağdaki paylaşımlı sürücülere erişemezsiniz.

Windows işletim sistemlerinde SID değiştirmek için Sysprep aracını kullanmalısınız. Sysprep ile sisteminizi yeni bir kullanıcı için hazırlarken eski kullanıcı adını kullanmamanız gerekir.

Adım 1

Ana sanal makinede komut istemini açın. Bunun için Windows + R tuşlarına basın. Run/Çalıştır penceresine cmd yazın. Ardından OK butonuna tıklayın. Kullanıcı hesabının SID numarasını öğrenmek için whoami /user komutunu çalıştırın.

whoami /user

Sanal Makinenin SID Değerini Kontrol Etme

Adım 2

Kopyaladığınız sanal makinede de SID numarasını kontrol edin. Aşağıdaki görüntüde gördüğünüz gibi kopya VM’nin SID değeri aynıdır.

Klonlanan Sanal Makinenin SID Değerini Kontrol Etme

Adım 3

Windows SID değiştirmek için Sysprep aracını kullanmalısınız. Windows’u kurduğunuz sürücüye gidin. Windows / System32 konumunda sysprep aracını yönetici olarak çalıştırın.

Windows 10 Üzerinde Sysprep Çalıştırma

Sysprep Sonrası Windows 10 İlk Kurulum Adımları

Adım 1

System Preparation Tool aracını çalıştırın. System Cleanup Action kısmındaki Generalize seçeneğini işaretleyin. Ardından OK butonuna tıklayın.

System Preparation Tool

Adım 2

Sysprep sisteminizde gerekli hazırlıkları yaparken bekleyin. Bu işlem bitince sanal PC yeniden başlar.

Sysprep Çalışıyor

Adım 3

Windows 10 sizi ilk kurulum ekranına yönlendirir. VM’nin bölge ayarlarını yapılandırın. Ardından Yes’e tıklayın.

Windows 10 Bölge Seçimi

Adım 4

Kullanacağınız klavye düzenini seçiniz ve tekrar Yes’e tıklayınız.

Klavye Düzeni Seçimi

Adım 5

İkinci bir klavye düzeni eklemek isterseniz Add Layout butonuna tıklayın. Aksi halde Skip ile bu adımı atlayın.

İkinci Bir Klavye Düzeni Ekleme

Adım 6

Windows 10 lisans anlaşmasını onaylamak ve ilerlemek için Accept butonuna tıklayınız.

Windows 10 Lisans Anlaşması

Adım 7

Active Directory ortamınız yoksa Set up for personal use seçeneğini seçin.

Kişisel Kullanım İçin Kurulum

Adım 8

Hesap ayarları ekranında Microsoft hesabınız yoksa Offline Account seçeneğine tıklayın.

Çevrimdışı Hesap Oluşturma

Adım 9

Çevrimdışı hesap oluşturmaya devam etmek için Limited Experience seçeneğine tıklayın.

Limitli Deneyim

Kullanıcı Hesabı Oluşturma ve Yeni SID Kontrolü

Adım 1

Kullanıcı adı belirleme ekranında eski hesap adını yazarsanız bir uyarı görürsünüz. Sistem sizden farklı bir isim ister.

Kullanıcı Adı Yazma

Adım 2

Windows 10 sisteminize parola koymak isterseniz bu ekranda güçlü bir parola oluşturun.

Sistem Parolası Oluşturma

Adım 3

Windows gizlilik ayarlarındaki seçenekleri istediğiniz gibi yapılandırarak devam ediniz.

Windows 10 Gizlilik Ayarlarını Yapılandırma

Adım 4

Cortana’yı kullanıp kullanmayacağınıza karar veriniz.

Cortana Kullanımını Onaylama

Adım 5

Bu aşamada bilgisayarınızı kapatmayınız ve biraz bekleyiniz.

Bilgisayarınızı Kapatmayınız

Adım 6

Sisteminiz açılınca whoami /user komutunu tekrar çalıştırın. SID numarasını kontrol ettiğinizde kullanıcı hesabı değerinin değiştiğini görürsünüz. Böylece sanal bilgisayarınızı doğru şekilde kopyalamış olursunuz.

Klonlanan Sanal Makinenin SID Değerinin Değiştirilmesi

Video

Video Önizleme Görseli
YouTube'da İzle

Eski Sürümlerde VM Kopyalayarak Çoğaltma

VMware Pro’nun 12, 14, ve 15 sürümlerinde de VM kopyalama işlemi aynıdır.

Workstation Pro Sürümleri ve Kaynaklar
Workstation ProYouTube VideoSlayt
12 ProİzleGörüntüle
15 ProİzleGörüntüle
16 Proİzle–

Sanal Makine Klonlama Üzerine SSS

VMware Workstation’da klon oluşturmak için sanal makinenin kapalı olması şart mı?

Kısa cevap: evet, şart. Çalışan bir VM’in tutarlı bir kopyasını alamazsınız. VMware size bu sırada bir uyarı gösterir ve işlemi başlatmaz.
Peki ne yapacaksınız? Makineyi tamamen kapatın ya da suspend durumuna alın. Ben genelde tam kapatmayı öneriyorum. Suspend halinde bazı geçici dosyalar diskte kalabilir, bu da klon boyutunu şişirebilir.
Açıkçası bu kısıt can sıkıcı görünebilir. Ama düşününce mantıklı: açık bir sistemin diski sürekli değişir. O anda kopya alsanız bile tutarsız bir yedek elde edersiniz.

Tam klon ile bağlantılı klon arasındaki fark nedir, hangisi daha hızlı oluşturulur?

Bağlantılı klon çok daha hızlı oluşur. Çünkü sadece ana makineden farkları tutan küçük bir disk dosyası yaratır. Saniyeler içinde işiniz biter.
Tam klon ise ana diskin tamamını kopyalar. Bu yüzden hem daha uzun sürer hem de ana makineyle aynı boyutta yer kaplar. Ama tam bağımsızdır; ana makineyi silseniz bile çalışmaya devam eder.
Neticede seçim sizin önceliğinize bağlı. Hız ve disk tasarrufu istiyorsanız bağlantılı klona yönelin. Uzun vadeli bağımsızlık ve sağlamlık istiyorsanız tam klondan şaşmayın.

Klonlama ile anlık görüntü (snapshot) arasındaki temel fark nedir?

Klon yepyeni bir sanal makine yaratır. Ayrı bir isim, ayrı bir klasör, ayrı bir kimlik. Onu istediğiniz gibi açıp kullanırsınız.
Snapshot ise aynı makinenin o anki durumunun fotoğrafını çeker. Diskteki değişiklikleri izler ve geri dönmeniz gerektiğinde sizi o ana fırlatır. Windows’taki sistem geri yükleme noktası gibi düşünün.
Zira snapshot bir çoğaltma aracı değil, bir geri dönüş aracıdır. Klon ise çoğaltmadır. İkisini aynı iş için kullanmaya kalkarsanız eliniz boş kalır.

Bağlantılı klon oluştururken “şablon modu” nu neden etkinleştirmeliyim?

Şablon modu, ana makinenizi bir nevi dokunulmaz ilan eder. Bağlantılı klonlar ana makinenin diskine sıkı sıkıya bağlıdır. Ana makine silinirse veya bozulursa, tüm bağlantılı klonlar aynı anda çöker.
Bu modu açtığınızda VMware ana makineyi silmenize izin vermez. Ayrıca makineyi başlatamazsınız da; sadece klonlama için kaynak olarak kalır. Yani bir tür koruma kalkanı görevi görür.
Diyelim ki bir eğitim ortamı kuruyorsunuz ve aynı temelden onlarca öğrenci makinesi türeteceksiniz. İşte tam bu senaryoda şablon modunu açın. Ana makineniz güvende kalır, klonlarınız da rahatça çalışır.

Klonlama sırasında “belirtilen aygıt yok” hatası alıyorum, nasıl düzeltebilirim?

Bu hata genellikle ana makinenin disk dosyalarında bir tutarsızlık olduğunda ortaya çıkar. Önce sanal makineyi tamamen kapatın. Ardından VMware menüsünden VM > Manage > Clean Up Disks yolunu izleyin.
Bazı durumlarda disk birleştirme (consolidate) işlemi de işe yarar. Eğer sorun devam ederse .vmdk dosyalarını manuel olarak kontrol edin. Bozuk bir disk zinciri varsa, sağlam dosyaları yeni bir klasöre kopyalayıp .vmx dosyasını yeniden oluşturmayı deneyin.
Açıkçası bu tür hataların çoğu yetersiz disk alanından veya yarım kalmış önceki işlemlerden kaynaklanır. Klonlamadan önce ana makinenin snapshot’larını temizlemek riski ciddi ölçüde düşürür.

Klonlanmış bir sanal makinede ağ bağlantısı çalışmıyorsa ne yapmalıyım?

İlk şüpheli her zaman MAC adresi çakışmasıdır. Klonlama sırasında VMware bazen aynı MAC adresini kopyalar. Bu durumda ağdaki DHCP sunucusu iki makineye aynı IP’yi vermeye çalışır ve kaos çıkar.
Çözüm basit: VM ayarlarına gidin, ağ adaptörünü seçin ve “Generate” düğmesine basarak yeni bir MAC adresi üretin. Linux tarafında ise /etc/udev/rules.d/70-persistent-net.rules dosyasını silmeniz gerekebilir. Bu dosya eski ağ arayüzü kurallarını tutar.
Windows’ta ise Aygıt Yöneticisi’nden ağ adaptörünü kaldırıp yeniden tarama yapmak genelde yeterli olur. BitLocker gibi bir engel yoksa bu adımlar sorunu %90 çözer.

Tam klon oluşturmak ne kadar disk alanı gerektirir, depolama nasıl hesaplanır?

Tam klon, ana sanal makinenin disk boyutuna neredeyse eşit yer kaplar. Yani 60 GB’lik bir VM’den tam klon alırsanız, gidip geldiğinizde 60 GB’lik yeni bir klasörle karşılaşırsınız. Üstelik bu, ince provizyon kullanılsa bile geçerlidir; çünkü klon anında tüm bloklar kopyalanır.
Hesaba swap dosyasını ve bellek overhead’ini de ekleyin. VM’in RAM miktarı kadar bir swap alanı oluşur. Örneğin 8 GB RAM’li bir makine için ekstra 8 GB swap düşünün.
Dolayısıyla depolama planlarken toplam ihtiyacı şöyle hesaplayın: VM disk boyutu + RAM miktarı + yüzde 10 güvenlik payı. Bu formül sizi hayal kırıklığından korur.

Bağlantılı klonu daha sonra bağımsız bir tam klona dönüştürebilir miyim?

VMware Workstation’da tek tıkla “dönüştür” düğmesi maalesef yok. Ama pratik bir çözüm var: bağlantılı klonu açın, VM > Manage > Clone menüsünden bu kez “Create a full clone” seçeneğini işaretleyin.
Böylece bağlantılı klonun o anki halinden yepyeni ve tamamen bağımsız bir kopya üretmiş olursunuz. İşlem bitince eski bağlantılı klonu silebilirsiniz. Artık ana makineye bağımlılık kalmaz.
Üstelik bu yöntem, bağlantılı klonunuzda bir sorun çıkmadan önce onu güvence altına almanın da en temiz yoludur. vSphere tarafında “Consolidate Disks” diye bir seçenek duyabilirsiniz; o farklı bir platformun aracıdır, Workstation’da karşılığı bu şekildedir.

Klonlama işlemini hızlandırmak için hangi ayarları değiştirmeliyim?

Öncelikle ana makinenin snapshot zincirini temizleyin. Ne kadar çok snapshot varsa klonlama o kadar yavaşlar. VM > Snapshot > Snapshot Manager üzerinden gereksiz anlık görüntüleri silin.
Disk birleştirme (Clean Up Disks) de ciddi hız kazandırır. Parçalanmış sanal diskler kopyalama sırasında ekstra okuma yükü yaratır. Bu işlemi klonlamadan hemen önce çalıştırın.
Halbuki donanım tarafını da unutmayın: ana makinenizde SSD varsa klonları da SSD üzerinde tutun. Antivirüs yazılımınızın gerçek zamanlı korumasını geçici olarak kapatmak da gözle görülür bir fark yaratır. Hız önceliğinizse bağlantılı klon zaten saniyeler sürer; tam klonda ise bu adımlar süreyi yarıya indirebilir.

Şifrelenmiş veya BitLocker etkin bir sanal makineyi klonlarken nelere dikkat etmeliyim?

Şifrelenmiş bir VM’den bağlantılı klon oluşturamazsınız. VMware bu senaryoda klonlama seçeneğini devre dışı bırakır. Elinizde sadece tam klon seçeneği kalır.
Tam klon, ana makinenin şifreleme anahtarını olduğu gibi miras alır. Yani klon da aynı anahtarla şifreli gelir. Eğer amacınız farklı bir anahtar kullanmaksa, klon oluşturduktan sonra VMware’in şifreleme ayarlarından anahtarı değiştirmelisiniz.
BitLocker tarafında ise durum daha çetrefilli. Klonlama öncesinde BitLocker’ı askıya almanızı veya tamamen devre dışı bırakmanızı öneriyorum. Zira donanım kimliği değiştiğinde BitLocker açılışta kurtarma anahtarı isteyebilir ve makine açılmaz hale gelebilir. Bu riski göze almayın.

Sonuç

Bu yazıda tam yedekleme sunan Clone özelliğini inceledik. Ayrıca Windows 10’da kullanıcı hesabının SID değerini nasıl değiştireceğinizi anlattık. Böylece sistemler arasında çakışma olmaz.

Clone ile Snapshot arasındaki temel fark şudur: Clone çoğaltma yapar, Snapshot ise anlık yedek sunar. Snapshot özelliğini Windows’taki Sistem Geri Yükleme işlemine benzetebilirsiniz. Bizi takip ettiğiniz için teşekkürler!

Bu Rehberi Keşfettikleri İçin Sana Teşekkür Edecekler!

Sadece bir tıkla sevdiklerine dev bir iyilik yapmaya hazır mısın? Bilgi paylaştıkça devleşir.

2 Kişi Deneyimini Paylaştı

  1. Cok tesekkur ederim

    1. Rica ederim, yorumunuz için teşekkürler!

Görüşünü Paylaş