Scanner (Tarayıcı) Nedir? | Özellikleri & Türleri!

Bir scanner (tarayıcı), yazdırılan karakterleri veya grafikleri dijital biçime dönüştürür. Bilgisayarlar, ikili dil içeren bu formatı anlar.

Scanner (Tarayıcı) Nedir?

Scanner (Tarayıcı) Nedir? Özellikleri ve Çeşitleri Nelerdir?

Yazdırılan görüntünün tarayıcının cam yüzeyine yerleştirilmesi bu dönüştürmeyi gerçekleştirir. Camın altındaki mercekten gelen ışık görüntüyü tarar. Bilgisayar, saklanan belgeyi 0 & 1’den sayısal bilgilere dönüştürür. Kullanıcılar dijital olarak kaydedilen görüntüyü istedikleri zaman değiştirebilirler.

Tarama işlemi aslında belge çoğaltmanın ilk adımıdır. Işık ve mercek düzeneği burada kritik rol oynuyor. Şimdi bunu bir adım ileri taşıyalım; fotokopi cihazlarının çalışma prensibi de aynı optik temele dayanır. İkisi arasındaki farkı öğrenmek size zaman kazandıracaktır.

Bir dosyayı dijital belgeye dönüştürmek için scanner aygıtının OCR yazılımına ihtiyacı vardır. Bu yazılım, metni veya resmi oluşturan noktaları tarar. OCR yazılımı, taranan kopyayı en yaygın biçimlere (JPG, GIF, TIF ve BMP) dönüştürür.

Tarayıcı, dış dünyadaki veriyi bilgisayara taşıyan bir köprüdür. Tıpkı klavye veya mouse gibi bir giriş birimidir. İşin özüne inecek olursak, donanım bileşenlerinin temel mantığını kavramak, her bir parçanın işlevini daha iyi anlamanızı sağlar. Büyük resmi gördüğünüzde teknik detaylar daha net oturacaktır.

Ortaya çıkan görüntünün kalitesini inç başına nokta cinsinden ölçüyoruz. İnç başına daha yüksek nokta sayısı, daha iyi görüntü kalitesini gösterir. Diğer bir kalite sorunu, bit cinsinden ölçülen renk derinliğidir. Eşzamanlı renklerin sayısını temsil eder. Siyah beyaz görüntülerde renk derinliği 2 bittir. Gri tonlamalı görüntüde 8 bit, 16 milyon renk içeren görüntüde 24 bittir.

Scanner türlerini kullanım amaçlarına göre gruplara ayırabiliriz.

Masaüstü veya düz tarayıcılar
El tipi tarayıcılar
Rulo tarayıcılar
Orbital tarayıcılar
Tambur tarayıcılar
Mikrofilm tarayıcılar

Her tür belirli bir amaca hizmet ederek benzersiz özellikler sunar.

Scanner Tarihi

Scanner çevresel bileşeni ilk olarak 1984’te ortaya çıktı. Microtek, 200 dpi çözünürlüğe sahip ilk monokrom MS-200’ü geliştirdi. Apple Macintosh bilgisayarlar için özel olarak tasarladılar.

Zaman içinde tarayıcılar, gelişmiş teknolojileri ayrıca daha yüksek çözünürlükleri birleştirerek önemli ölçüde gelişti.

1985’te tarayıcının çözünürlüğünü 300 dpi’ye çıkardılar. 1988’de 600 dpi çözünürlük değerlerine ulaştılar. Ardından 1989 yılında 300 dpi çözünürlüğe sahip ilk renkli tarayıcı ortaya çıktı. Tarama teknolojisinde önemli dönüm noktası oldu.

1991 yılında, 35 mm fotoğraf negatiflerini yakalamada ilk tarayıcıyı geliştirdiler. Ertesi yıl yeni tarayıcı oluşturdular. Yüksek çözünürlüğü (600 dpi) ve canlı renkleri (32 bit) destekledi.

Genel Scanner (Tarayıcı) Özellikleri

Çoğu scanner, kompakt ışık alıcı düzenekleri olan CCD’leri kullanır.

Taranan belgeyi dijital ortama aktardıktan sonra iş bitmiyor. Bazen fiziksel bir kopyaya da ihtiyaç duyuyorsunuz. Aramızda kalsın, modern yazıcı teknolojilerini anlamak bu noktada işleri çok kolaylaştırıyor. Baskı sürecinin püf noktalarına kesinlikle göz atmalısınız.

Bu alıcılar, ışık yoğunluğu veya frekansındaki değişiklikleri algılar. Tarayıcının çalışma kalitesini belirlemede çok önemli rol oynarlar.
Ayrıca, bunların performansı tarama deneyimini doğrudan etkiler.

Ya da PMT (Photomultiplier Tube) teknolojisine sahip cihazlar mevcuttur. Ancak, CCD tabanlı tarayıcılardan daha pahalı olma eğilimindedirler.

Tarayıcılar genellikle 72 dpi ile 600 dpi arasındaki çözünürlükleri destekler. Bitmap değeri ne kadar yüksek olursa, çözünürlük de o kadar yüksek olur. Ek olarak, her bir pikseli temsil eden bit sayısı, bit derinliğini belirler. Değer ne kadar fazla olursa, grinin renk veya gölge sayısı da o kadar fazladır.

Ayrıca, bazı faktörler görüntü kalitesinde çok önemlidir.

Türleri

Masaüstü Tipi

Ev kullanıcıları için kalitesi ve boyut oranları nedeniyle en çok tavsiye edilen veya kullanılan cihaz türleridir. Scanner türü, taramak istediğiniz belgeleri yerleştirmeniz gereken düz cam yüzeye sahiptir.

Camın altında, tüm belgeyi taramak amacıyla hareket eden bir kolla donatılmış okuma merceği bulunur. Bardak, üzerine konulan kağıtların tamamlanmasını sağlayan, açıp kapatabileceğiniz kapağa sahiptir.

Silindir Tipi

Silindir tür tarayıcı cihazları daha az kalite sunar. Ancak tek dezavantajları, yalnızca kağıt taramaya izin vermeleridir. Cihazlarda evrak yerleştirme için bir rulo bulunmaktadır. Ayrıca okuma merceği, çekiş sistemi ile geçerken kağıdı tarar.

El Tipi

Bu cihazlar, bilgisayar fare cihazları gibidir, ancak daha kapsamlıdır. Bu cihazların çalışma mantığı şu şekildedir:

Kağıdı düz bir yüzeye yerleştiriyorsunuz.
Ardından, tarayıcı merceği belgenin tüm yüzeyini tarar.

Anten/Hava Tipi

Havadan tarayıcılar diğer tiplere göre daha gelişmiş sistemdir. 600 dpi’den daha yüksek çözünürlüklere ulaşabilirler. Ayrıca böyle cihaz ile eski ya da büyük kitap ya da belgeleri dijital ortama aktarabilirsiniz.

Tambur Tipi

Bu cihazlarda, sayısallaştırmayı gerçekleştirmek için dönen bir miktar tambur veya silindir bulunur. Kullanıcılar, tarayıcıyı kullanılmış malzemelerle baskı öncesi ya da grafik tasarım çalışmalarında kullanır.

Ayrıca, kullanıcılar materyalleri taramada bu tip tarayıcıları kullanırlar. Çözünürlüğü 3.000 dpi’den yüksek olan asetatları veya büyük boyutlu negatifleri içerir. Ayrıca, son derece hassas taramalar elde etmeye yardımcı olur.

Yine de, cihazların bakımı daha fazla bilgi gerektirir ayrıca maliyeti daha yüksektir.

Diğer Türleri

Slot Tipi

Tasarımcılar, asetatları taramak için yuva türünde aygıtlar kullanır. Bu cihazlar, 35 mm’lik slaytlar, negatifler ve pozlar gibi formatları işler. Slot türü tarayıcı cihazların maliyeti yüksektir ve 4.000 dpi’ye kadar çözünürlüğe sahip oldukları için ürünün kalitesiyle dengelenir.

Mikrofilm Tipi

Mikrofilm tarayıcılar, film rulolarını ve mikrofişleri sayısallaştırmak için tasarlanmış cihazlardır. Çıktı kalitesi veya çözünürlüğü 1200 dpi’ye kadar ulaşır.

Çok Beslemeli Tipi

Çoklu besleme tarayıcıları, büyük hacimli belgelerin taranmasına olanak tanır. Gevşek yaprakların bırakılması için tepsiler bulunur. Belgeleri tek veya çift taraflı tarayabilirler. Ek olarak, tek sayfalık faturaları, kitapları, dergileri ve notları dijital ortama aktarmak için şiddetle tavsiye edilirler.

Büyük Boyutlu Tipi

Büyük ölçekli tarayıcılar, silindir sistemi aracılığıyla haritaları ve coğrafi haritaları tarayabilir. Bunlar, tarama sırasında kağıdın yırtılmasına neden olur. Bu nedenle, kaliteli formlar kullanmanızı öneririz. 400 dpi’ye kadar çözünürlüğü desteklerler ve 54 inç’e kadar belgeleri tarayabilirler.

3D Tipi

3D tarayıcılar, fiziksel nesneleri veya ortamları analiz eden cihazlardır. Taramak istediğiniz malzemenin şekli ve rengi hakkında veri toplarlar.

Tarayıcı Cihazları Hakkında SSS

Cam yüzeye koyduğumuz belge içeride nasıl dijital veriye dönüşür?

Camın altındaki hareketli kol bir ışık kaynağı taşır. Bu ışık belgenin yüzeyine çarpar ve geri yansır. CCD alıcıları yansıyan ışığın yoğunluğunu ölçer.

Her yansıma noktası elektrik sinyaline çevrilir. Bu sinyaller 0 ve 1’lerden oluşan sayısal koda dönüştürülür. Sonuçta ortaya bilgisayarın anladığı dijital bir görüntü çıkar.

İşin sırrı ışığın frekansındaki değişimleri yakalamaktır. CCD teknolojisi bu işi milisaniyeler içinde halleder. Cihazın kalitesi de bu sensörün hassasiyetinde gizlidir.

OCR dediğimiz yazılım taranan bir faturayı nasıl düzenlenebilir metne çevirir?

Optik Karakter Tanıma önce görüntüdeki karanlık nokta kümelerini bulur. Bu kümeleri tek tek harflere böler. Her bir şekli kendi veri tabanındaki kalıplarla karşılaştırır.

En yüksek eşleşmeyi sağlayan karakteri seçer ve sıralar. Artık resim olan yazı, gerçek metne dönüşmüştür. Açıkçası düzensiz el yazılarında bu yazılım hala zorlanır.

Düzgün basılı metinlerde ise neredeyse yüzde yüz başarı sağlar. Böylece saatlerce yazı yazmak yerine belgeyi düzenleyebilirsiniz. Zira bu sihirli araç üretkenliğin gizli anahtarıdır.

Yüksek DPI değeri ve bit derinliği fotoğraf taramada neden bu kadar kritik?

DPI inç başına düşen nokta sayısını anlatır. Rakam büyüdükçe taranan alandan toplanan detay artar. 72 DPI yalnızca ekran görüntüsü için yeterlidir.

600 DPI ise büyütülmeye hazır arşivlik belgeler yaratır. Bit derinliği de renk zenginliğini belirler. 2 bit sadece siyah ve beyaz verir.

24 bit tam 16.7 milyon rengi kaydeder. Gerçek fotoğraf kalitesi işte bu iki değerin birleşiminde yatar. Sonuçta baskı alacaksanız yüksek çözünürlükten şaşmayın.

1984’ten bugüne bu cihazın çözünürlük yolculuğu nasıl gelişti?

Microtek’in ilk modeli MS-200 sadece 200 DPI sunuyordu. Üstelik siyah beyazdı. Sadece dört yıl içinde 600 DPI seviyesine tırmandılar.

Renkli hayat ise 1989’da 300 DPI ile başladı. İlk 35 mm negatif tarayıcı 1991’de ortaya çıktı. Ertesi yıl 32 bit renk derinliğine kavuştuk.

Günümüzde tambur tipi cihazlar 3000 DPI üstüne rahatça çıkıyor. Elbette bu muazzam sıçrama grafik tasarım ve yayıncılık sektörünü baştan yarattı.

Tambur tipi makineler neden 3000 dpi üstüne çıkar ve grafikerler onu neden sever?

Bu cihazlar belgeyi dönen bir silindire sarar. Işık kaynağı sabittir, tambur döndükçe satır satır okur. Bu yöntem titreşimi sıfırlar.

PMT tüp teknolojisi aşırı düşük ışığı bile yakalar. Yoğun renk geçişlerini ve gölge detaylarını müthiş sadakatle kaydeder. Bu nedenle hassas asetat ve büyük negatif taramada rakipsizdir.

Ne var ki bu profesyonellik yüksek maliyet ve düzenli bakım ister. Baskı öncesi hazırlık yapan stüdyolar içinse hâlâ standarttır. Çünkü kaybolan detayın geri dönüşü yoktur.

Düz yataklı, el tipi ve 3D gibi farklı yapılar hangi işi görür?

Düz yataklı model ev ve ofis için biçilmiş kaftandır. Kitap, dergi gibi kalın nesneleri bile rahatça tararsınız. Kapağı kapatıp düğmeye basmanız yeterlidir.

El tipi olanlar farklı çalışır, siz cihazı kağıdın üzerinde gezdirirsiniz. Acil durumlarda ve dar alanlarda pratiktir. Buna karşın titreme yüzünden görüntü kaymaları yaşanabilir.

3B tarayıcılar ise fiziksel bir objeyi üç boyutlu modele dönüştürür. Şekil ve renk verisini toplayıp bilgisayara aktarır. Neticede her yapı bambaşka bir ihtiyaca çözüm olarak doğmuştur.

Scanner (Tarayıcı) Nedir? | Belgelerimizi Kolayca Tarayın