AGP (Accelerated Graphics Port/Hızlandırılmış Grafik Bağlantı Noktası), 1996 yılında Intel Corporation tarafından geliştirilen tek bir cihaz olduğu için bağlantı noktası olarak adlandırılır.
PCI veriyolunu kullanan grafik kartlarından kaynaklanan düşük performansı gidermek için kullanılır ve tasarımı PCI 2.1 teknik özellikleri içerir.
Bilgisayarda AGP Slotu Nedir?
AGP ekran kartları, o zamanın x86 mimarisiyle uyumlu sistemlerde 1997’de ortaya çıkmaya başladı.
Pentium Socket 7 veya Slot/Yuva 1 işlemcilerini temel alan bir yonga setine ihtiyaçları vardı. Ayrıca, Microsoft, Windows 95’e Service Release 2’yi yayımlayarak AGP desteği ekledi.
Bu bağlantı noktası PCI‘ya benzer şekilde 32 bit, ancak RAM‘e 8 ek erişim kanalı gibi önemli farklılıkları vardır.
Doğrudan kuzey köprüsü üzerinden erişmenin yanı sıra, video belleğini RAM’de taklit etmeyi de yönetir. Ayrıca, veri yolu hızı 66 MHz’dir.
Çalışma Modları
Hızlandırılmış grafik bağlantı noktası veri yolunun farklı çalışma modları vardır.
1X
66 MHz hız 266 MB/s aktarım hızına sahiptir ve 3.3V voltajda çalışır.
2X
133 MHz hız, 532 MB/s aktarım hızına sahiptir ve 3.3V voltajda çalışır.
4X
266 MHz hız, 1 GB/s aktarım hızına sahiptir ve grafik kartlarının tasarımlarına uyum sağlamak için 3,3 veya 1,5V voltajda çalışır.
8X
533 MHz hızın 2 GB/s aktarım hızı vardır ve 0.7V veya 1.5V voltajda çalışır.
Bu aktarım hızları, bir çarpan kullanarak ancak fiziksel olarak değiştirilmeden bus (veriyolu) saat çevrimlerinden faydalanarak elde edilir.
Bu bağlantı noktası yalnızca grafik kartlarının bağlantısı için kullanılır ve mimarisi nedeniyle, yaklaşık 8 cm olan ve PCI yuvalarının yanında bulunan yalnızca bir yuva olabilir.
2006’dan başlayarak, frekans ve bant genişliği açısından daha fazla fayda sağlayan PCI-Express’in ortaya çıkması ve AMD ve NVIDIA gibi ana ekran kartı üreticileri bu bağlantı noktası için daha az ürün ürettiği için artık bu slot kullanılmamaktadır.
PCI ile AGP Arasındaki Avantaj
AGP grafik slotunun, PCI bağlantılı grafik kartlarına göre birçok avantajı vardır. AGP, PCI’nin aksine, grafik adaptörlerinde kullanılmak üzere özel olarak tasarlanmış bir veriyolu/sistemdir.
Bu portun en büyük avantajı ise, CPU‘ya özel bir kanal eklenerek daha hızlı iletişim ve bilgi aktarımı sağlayarak performansı arttırmasıdır.
Geriye Dönük Uygunluk
AGP kartları eski ekipmanlarla uyumluydu ancak bazı sınırlamalar vardı. Bazı kartlar, standart ve profesyonel sürümler gibi farklı türleri içeriyordu ve bu da slot uyumsuzluğuna sebep oldu.
Bazı kartlar 1.5 volt, bazıları ise 3.3 volt gerektiren voltaj uyumluluğu sorunları vardı.
AGP Hakkında Sık Sorulan Sorular
AGP nedir ve ne işe yarar?
Intel, AGP’yi 1996 yılında grafik kartları için özel bir bağlantı noktası olarak geliştirdi. Bu teknoloji, PCI veriyolunun performans sınırlamalarını aşmak için tasarlandı. Ayrıca AGP, doğrudan kuzey köprüsü üzerinden işlemciye erişerek daha yüksek hız sağladı.
Bu bağlantı noktası, yalnızca grafik adaptörlerini destekler. Örneğin, 66 MHz veri yolu hızı ve RAM’i video belleği olarak kullanma yeteneği sunar. Sonuç olarak AGP, o dönemde 3B oyunlar ve grafik uygulamaları için kritik bir performans artışı getirdi.
AGP ile PCI arasındaki fark nedir?
PCI, genel amaçlı bir veriyolu iken AGP, yalnızca grafik kartları için özel olarak tasarlanmıştır. En önemli fark, AGP’nin CPU’ya doğrudan özel bir kanal eklemesidir. Bu sayede veri iletişimi ve aktarım hızı PCI’ya göre katbekat artar.
Ayrıca AGP, sistem belleğini video belleği olarak kullanma avantajı sunar. Bununla birlikte AGP, 66 MHz taban hızından başlayarak 8X modunda 533 MHz’e kadar çıkabilir. PCI ise paylaşımlı veriyolu yapısı nedeniyle darboğaz yaşar.
Hızlandırılmış Grafik Bağlantı Noktası'nın çalışma modları nelerdir?
Bu bağlantı noktası 1X, 2X, 4X ve 8X olmak üzere dört temel modda çalışır. 1X modu 66 MHz hız ve 266 MB/s aktarım sunarken 2X, 133 MHz hız ve 532 MB/s aktarım sağlar. 4X modu 266 MHz ile 1 GB/s, 8X modu ise 533 MHz ile 2 GB/s bant genişliğine ulaşır.
Modlar, fiziksel bağlantıyı değiştirmeden saat çevrimlerini çarparak farklı voltaj seviyelerinde çalışır. Örneğin 1X ve 2X 3.3V kullanırken 4X 3.3V veya 1.5V, 8X ise 0.7V veya 1.5V ile uyumludur. Bu esneklik, farklı ekran kartı tasarımlarına olanak tanır.
AGP slotu hangi anakartlarda bulunur?
AGP yuvaları, 1997’den itibaren Pentium Socket 7 veya Slot 1 işlemcilerini temel alan anakartlarda yer aldı. Bu anakartlar, x86 mimarisine sahip sistemlerde grafik performansını artırmak için özel olarak AGP desteği sundu. Microsoft da Windows 95 Service Release 2 ile işletim sistemi seviyesinde bu desteği ekledi.
Genellikle PCI yuvalarının yanında, yaklaşık 8 cm uzunluğunda tek bir slot olarak konumlandırıldı. Fakat anakart üreticileri, farklı voltaj gereksinimlerine göre slotları renk veya kilit mekanizmasıyla ayırdı. Bu sayede kullanıcılar uyumlu grafik kartını doğru şekilde takabildi.
AGP kartlar geriye dönük uyumlu mudur?
AGP kartları fiziksel olarak geriye dönük uyumluydu, ancak voltaj farkları önemli bir sorun oluşturdu. Bazı kartlar 3.3V, bazıları 1.5V veya 0.7V gerektiriyordu. Anakart slotu farklı voltaj desteklemiyorsa kart çalışmaz veya donanıma zarar verebilirdi.
Ayrıca standart ve profesyonel sürümler arasında slot yapısı değişebiliyordu. Örneğin, bazı yüksek performanslı AGP Pro kartları daha uzun slotlar istedi. Bu nedenle uyumluluğu sağlamak için anakart belgelerini kontrol etmek ve voltaj eşleştirmesine dikkat etmek gerekir.
Bu grafik bağlantı noktası neden günümüzde kullanılmıyor?
2006’dan itibaren PCI-Express, daha yüksek frekans ve bant genişliği sunduğu için AGP’nin yerini aldı. AMD ve NVIDIA gibi üreticiler yeni nesil ekran kartlarını PCIe için üretti. Bununla birlikte AGP, tek cihaz için tasarlanmış bir bağlantı noktasıydı ve ölçeklenebilirliği sınırlıydı.
PCIe ise hem grafik hem de diğer bileşenler için seri bağlantılar sağlar. Örneğin, x16 yuvası tek bir kanalda 16 GB/s’ye kadar veri aktarımına izin verir. Sonuç olarak endüstri, daha hızlı ve esnek olan PCIe standardına yöneldi.
Bu Rehberi Keşfettikleri İçin Sana Teşekkür Edecekler!
Sadece bir tıkla sevdiklerine dev bir iyilik yapmaya hazır mısın? Bilgi paylaştıkça devleşir.
Merhaba, ben Tolga, 20 yıllık tecrübeye sahip bilgisayar uzmanıyım. Donanım, sistemler, ağlar, sanallaştırma, sunucular ve işletim sistemleri gibi bilgisayar sorunlarının giderilmesine yardımcı oluyorum. Yararlı bilgiler için web siteme göz atın ve bana herhangi bir şey sormaya çekinmeyin. En yeni teknolojilerden haberdar olun!
İlk yorumu sen paylaş