XML (Extensible Markup Language) Nedir?

XML (eXtensible Markup Language), webtasarım alanında kullanılan HTML diline benzer basit bir biçimlendirme dilidir ve çeşitli bilgilerin bilgisayar uygulamaları, bilgisayarlar ve e-ticaret hizmetleri yapılan dijital ortamlar tarafından temsil edilmesini, depolanmasını ve iletilmesini kolaylaştırır.

XML (Extensible Markup Language) Nedir?

XML Nedir, Ne İşe Yarar?

XML, belirli görevleri yerine getirmek için hazırlanan bir programlama dili değildir, ancak farklı ihtiyaçların daha hızlı yerine getirilebilmesi için bir çerçeve görevi sağlar. Çerçeve yapısını destekleyen bazı diller ise şunlardır; XHTML, XSLT ve SOAP’tır.

XML, bir bilgisayar tarafından kolayca anlaşılabilen ve işlenebilen bilgileri temsil eden bir dizi kuraldan meydana gelir ve İnternet üzerinde kullanım basitliği ve kullanılabilirliği amaçlamaktadır. Yapısı, metin karakterlerine dayandığından dolayı neredeyse tüm dilleri desteklemektedir.

XML yapısının ilk geliştirilme nedeni, büyük ölçekli elektronik bilgi yayıncılığının zorluklarını aşmak içindi, fakat zamanla kullanıcıların artan ihtiyaçları doğrultusunda web üzerinde bilgi alışverişinde yaygın olarak kullanılmaya başlandı.

Tarihi

1996 yılında, XML, World Wide Web Consortium’un talebiyle HTML ve GML’nin (Generalized Markup Language) ifade olanaklarını bütünleştirmeye izin verecek şekilde bir standart oluşturulmak üzere geliştirildi. biçimlendirme dilinde bir standart oluşturma niyetiyle başladı. GML dili, IBM (International Bussiness Machine) tarafından 1960 ve 1970 yıllarında geliştirilmiştir.

XML, HTML dilinde yaşanan zorlukların aşılması, bilgilerin diğer cihazlarla paylaşılmasındaki sınırlamaların kaldırılması ve kullanılan tarayıcıya bağlı olarak çeşitli bilgilerin ekranda sunulması için daha kolay kullanılabilirlik sunması için tasarlanmıştır.

GML yapısında, herhangi bir belgeyi sınıflandırma ve yazma ile birlikte daha büyük hacimli bilgilerin kaydedilmesine izin verilir.

ISO, küresel standartlardan sorumlu olmasından dolayı bu yeni dile ilgi göstermeye başladı ve ardından 1986’da SGML’yi (Standard Generalized Markup Language/Standart Genelleştirilmiş Biçimlendirme Dili) sundu.

XML dilinin ana amacı, kağıt üzerinde veya ekranda sunum için hazırlanan belgelerin içeriğini ve yapısını ayırt etmekti, fakat bu amaç sonra, yapı ve bilgilendirici içeriğin diğer bilgisayar sistemlerinde kolaylıkla değiş tokuş edilebilecek ve işlenebilecek belgelerin oluşturulmasının önünü açtı.

XML, online pazarlama sistemlerinde veya bir hizmet sağlayıcı için bir yönetim sunar ve ayrıca oluşturulan içeriğin meta veriler vasıtasıyla alınmasında, değiştirilmesinde ve kodlanmasında da kullanılmaktadır. Bu yüzden, bu dil popüler olması nedeniyle akademik, iş veya kurumsal alanlarda başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. Bu dile uygun ve çalışmak üzere tasarlanmış bilgisayar uygulamaları ile farklı çalışma alanları da geliştirilmiştir.

İş belgelerinin profesyonel olarak oluşturulmasında ve teknik belgelerin kodlanmasında ve yeniden kullanılmasında DITA (Darwin Information Typing Architecture) programı geliştirilmiştir.

Daha sonra, Sleepycat Software tarafından DB XML, Astoria ve Advent Publishing platformalarının Arbortext tarafından satın alınmasıyla bilgisayar programlarının yeni sürümleri geliştirildi. Bu gelişmelerde, bilgi dünyasında XML kullanımının yaygın olarak kullanılmasının önünü açmıştır.

2005 yıllarından beri web servisleri aracılığıyla veri alışverişi yapmak için bilgisayar uygulamalarının entegre edilmesi popüler olmaya başladı. Böylece geliştirilen yardımcı programlar ile XML kullanılarak belgelere verilerin işlenmesi senkronize edilmeye başlandı.

Yapısı

Bir XML belgesi, hiyerarşik yollarla düzenlenmiş etiketlerden oluşur ve her etiket bir varlığı temsil eder. Kullanılan bir etiketin kapsamı da onu kapatan tamamlayıcı etikete kadardır.

Kuralları

XML belirtimleri, temel kuralları karşılamayan belgeleri reddeden bir ayrıştırıcı kullanır ve çoğu HTML belgelerinde bulunan yapıların yanlış belirtimlerinden kaçınmak için bu dil daha da güçlendirildi.

Dolayısıyla, XML belgelerinin yapısında geçerli, geçersiz ve iyi yapılandırılmış olmak üzere üç tür vardır. Geçersiz belgeler, sözdizimi kurallarına uymaz.

Bir geliştirici, bir DTD (Document Type Definition/Belge Türü Tanımı) veya Schema (Şema) kullanarak bir belgenin kurallarını tanımlamışsa ve belge bu kurallara uymuyorsa, bu belge geçersizdir.

Geçerli belgeler hem sözdizimi kurallarını hem de kendi DTD veya Schema yapıları ile tanımlanan kurallara uymalıdır. İyi biçimlendirilmiş belgelerde ise sözdizimi kurallarına uyar, ancak DTD veya Schema yapısına uyumlu değildir.

DTD, bir XML belgesinde görünebilecek öğelerin sıralarını ve sınıflandırmalarını ve diğer temel ayrıntılarını tanımlar. DTD’ler, orijinal XML spesifikasyonunun bir parçasıdır ve SGML DTD yapısına benzerdir.

XML Schema/Şeması, DTD ile tanımlanabilen tüm belge yapılarını tanımlar ve DTD ile yapılabilecek olandan çok daha karmaşık veri türlerine ve kurallarına sahiptir.

W3C, Schema özelliğini, orijinal spesifikasyonundan sonra geliştirdi. DTD, belgesinin yapısını, içerdiği her bir verinin türünü tanımlar ve bu değerler öznitelikler aracılığıyla belirlenir.

Özellikleri

XML ile kullanıcılar kendisine ait etiketler oluşturabilir ve etiketlere nitelikler atayabilirler. Bu özelliği sayesinde bir belgedeki yapı ve düzen tamamen ayrıdır.

Kullanıcı tarafından oluşturulan belgeler metin biçiminde saklanır ve belgeler hem bilgisayarlar hem de insanlar tarafından anlaşılabilir bir yapıya sahiptir.

Her belge ilgili meta veriler içerir ve bu meta veriler web’deki arama motorları tarafından daha kolay bir şekilde tanınır. Ayrıca veri yayın formatlarına dönüştürülebilir veya aktarılabilir.

XML, bir lisans türüne sahip olmadığı için açık bir standart olarak kabul edilir ve uluslararasılaştırmaya izin verir. Böylece, UNICODE karakter seti olan UTF-8 dahil olmak üzere herhangi bir karakter setiyle uyumludur ve çalışabilir.

Belirli oluşturma kurallarına sahip olduğundan belgeler kolayca oluşturulabilir. Oluşturulan belgelerdeki bilgiler, web sayfaları, veritabanları veya diğer platformlar arasında paylaşılmasına izin verir.

Kullanımı

İçerik yönetim sistemleri, bir websitesinin yayınlarını dijital formatta yayınlanmasını, depolanması ve dağıtımını yönetir.

Örneğin bir ticari websitesinde yayınlanan ürünlerin stok durumu, tedarik süresi gibi bilgilerin belirli bir yazılım platformu vasıtasıyla yönetilebilmesi sağlanabilir. Ya da birçok sorunun çözümüne ilişkin makalelerin yer aldığı websitelerinde XML formatlı bir site haritası kullanımı ile arama motorları tarafından ilgili içeriklerin bulunabilirliği sağlanabilir.

Bu gibi işlemler ele alınarak bir web sitesinin bakımı ve yönetimi için çeşitli entegre uygulamalar sağlanır. Böylece, HTML kodlaması ile oluşturulan web sayfalarının sunucudaki fiziksel konumlarını bilmek zorunda kalmadan içeriğin kolayca güncellenmesi sağlanır.

XML belgelerinin İnternet üzerinden iletimi sayesinde veritabanlarına entegrasyon veya bir web sitesinin parçası olarak çalışabilen işlemler için kolayca işleme imkanı ve esneklik sunar, bu yüzden her türlü entegrasyon sistemlerinin geliştirilmesine katkıda bulunur.

   İlgili Yazılar


Websayfası Nedir?
Node (Düğüm)
SWF Nedir?
HTML Dili
SSL Nedir?

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: