VMware Workstation Fiziksel Diski Sanal Makineye Ekleme

VMware Workstation’da bir sanal makineye doğrudan fiziksel depolama birimi bağlamak pratik geliyor. Özellikle çift önyüklemeli sistemlerle uğraşanlar bu yöntemi sık sık düşünüyor. Ayrıca ham depolama performansına ihtiyaç duyanlar da bu yöntemi sık sık değerlendiriyor.

Bu rehberde, VMware fiziksel disk ekleme sürecini en ince ayrıntısına kadar ele alıyorum. 2026 itibarıyla Broadcom çatısı altında şekillenen güncel Workstation Pro sürümlerini baz alıyorum. Karşılaşacağınız tüm tuzakları, 2 TB duvarını ve BitLocker’ın yaratacağı ölümcül riskleri tek tek konuşacağız.

Ama önce net bir uyarı yapmalıyım. Bu işlem, sıradan bir sanal depolama birimi oluşturmaya kesinlikle benzemiyor. Ham depolama erişimi, hypervisor katmanını devre dışı bırakarak doğrudan donanıma uzanıyor. Dolayısıyla hem faydası hem de riski çok yüksek.

Peki bu kadar risk neden alınıyor? Cevap oldukça basit: performans ve doğrudan erişim. Özellikle veritabanı sunucularında veya video işleme istasyonlarında ham depolama erişimi size ciddi avantajlar sunuyor. Buna ek olarak çift önyüklemeli Windows kurulumları için de ham depolama erişimi ciddi avantajlar sağlıyor. Yine de bu avantajların sınırlarını bilmek zorundasınız.

VMware Fiziksel Disk Ne Zaman Kullanılmalıdır?

Öncelikle temel tanımla başlayalım. VMware fiziksel disk bir yapılandırmadır. Bu yapılandırma, host makinenizdeki gerçek bir sabit sürücüyü sanal makinenize doğrudan tanıtır. Ya da o depolama biriminin belirli bir bölümünü sanal makinenize doğrudan tanıtır.

Bu yöntemde hypervisor, depolama giriş-çıkış isteklerini kendi dosya sistemi katmanından geçirmez. Bunun yerine, sanal makine doğrudan fiziksel donanıma erişir.

Burada kritik bir ayrım var: VMware Workstation, bu işlem için rawDisk adı verilen özel bir VMDK tanımlayıcı dosyası oluşturur. Bu dosya gerçek veriyi barındırmaz.

Fakat hypervisor seviyesini anlamadan disk bağlayamazsınız. Bu aşamada VMware Workstation sanallaştırma mimarisi hakkında net bilgi edinmelisiniz. Sanallaştırma katmanını kavramak olası donanım kilitlenmelerini baştan önler.

Sadece hedef fiziksel sürücüye giden yolu tanımlayan bir işaretçi görevi görür. Dolayısıyla .vmdk uzantılı dosyayı gördüğünüzde, onun bir konteyner değil bir köprü olduğunu aklınızdan çıkarmayın.

Bu yapıyı standart sanal biriminizle karıştırmamak gerekir. Normal bir .vmdk dosyası, host işletim sisteminizde devasa boyutlara ulaşan tek bir dosyadır.

Fiziksel eşlemede ise ortada sadece birkaç kilobaytlık bir tanımlayıcı vardır. Aradaki fark, performans ve taşınabilirlik dengesini tamamen değiştirir.

Fiziksel Disk (Raw Disk) ile Sanal Disk (VMDK) Arasındaki Temel Fark

İki yapı arasındaki farkı anlamak, doğru karar vermenin ilk şartıdır. Sanal birim, tamamen yazılımsal bir soyutlama katmanıdır. Ham depolama ise bu katmanı kaldırır ve donanıma doğrudan uzanır. Bu temel fark, beraberinde bir dizi pratik sonuç getirir.

Tablodaki en çarpıcı satır, snapshot desteğiyle ilgili olandır. Fiziksel sürücü eklediğinizde, çoğu durumda snapshot alma yeteneğinizi kaybedersiniz. Bu, geri dönüş planınızı baştan çöpe atan bir detaydır. Ayrıca bu durum taşınabilirliği ciddi biçimde kısıtlar.

Öte yandan performans farkını özellikle yoğun giriş-çıkış gerektiren iş yüklerinde hissedersiniz. Veritabanı işlemleri veya büyük dosya kopyalamaları için ham depolama erişimi belirgin bir avantaj sağlar.

Ayrıca video render süreçlerinde de ham depolama erişimi belirgin bir avantaj sağlar. Yine de bu avantajın büyüklüğü, kullandığınız depolama birimine ve iş yükünün türüne göre değişir.

Hangi Senaryolarda Raw Disk Mantıklıdır?

Her ihtiyaç için fiziksel sürücü eklemek doğru değildir. Bazı senaryolarda bu yöntem gerçekten mantıklı sonuçlar üretir. Aşağıda, sahada sık karşılaştığım ve ham depolama kullanımının gerçekten fayda sağladığı durumları listeliyorum.

• Çift önyükleme (dual-boot) senaryoları: Windows ve Linux’u aynı fiziksel ortamda ayrı partition’larda çalıştırıyorsanız, mevcut kurulumu sanal makinede açmak isteyebilirsiniz. Raw disk eşlemesi, yeniden kurulum yapmadan mevcut işletim sistemine erişim sağlar.
• Veri kurtarma ve adli inceleme: Sorun çıkaran bir sürücüyü veya yanıt vermeyen bir sistemi sanal ortamda incelemek için ham erişime ihtiyaç duyarsınız. Fiziksel eşleme, veriyi host tarafında riske atmadan analiz imkânı sunar.
• Yüksek I/O gerektiren testler: Veritabanı benchmark’ları veya depolama performans testleri yürütüyorsanız, ham depolama erişimi daha gerçekçi sonuçlar verir. Ancak bu testler için ayrılmış, üretim dışı bir birim kullanmalısınız.
• USB ve harici sürücü testleri: Bir USB belleğini sanal makineye tanıtmak istiyorsanız, ham eşleme pratik bir çözüm sunar. Ayrıca harici bir ortamı sanal makineye tanıtmak istiyorsanız, ham eşleme yine pratik bir çözüm sunar. Yine de bu senaryoda USB passthrough özelliğini de değerlendirmelisiniz.

Bu listedeki ortak nokta şudur: Hedef sürücüyü genellikle izole ederiz veya yedekleriz. Üretim verisi barındıran bir ortamı ham olarak bağlamak, listedeki hiçbir senaryoya uymaz. Dolayısıyla karar verirken önce verinin değerini, sonra performans ihtiyacını tartmalısınız.

VMware Workstation’da Fiziksel Disk Ekleme: Adım Adım Süreç

Şimdi işin uygulama kısmına geçiyoruz. Bu süreç, dikkatli bir hazırlık ve doğru sıralama gerektirir. Adımları atlamak veya sırayı değiştirmek, geri dönüşü zor hatalara davetiye çıkarır. Aşağıdaki adımları eksiksiz takip etmeniz kritik önem taşır.

Ön Hazırlık: VM’yi Kapatma, Yönetici Olarak Çalıştırma ve Diski Host’tan Ayırma

Her şeyden önce sanal makineyi tamamen kapatmalısınız. Askıya alma veya duraklatma yeterli değildir. VMware, çalışır durumdaki bir VM’ye fiziksel sürücü ekleme izni vermez. Bu nedenle önce VM’yi kapatın, durumunun “Powered Off” olduğundan emin olun.

Ardından VMware Workstation’ı yönetici olarak çalıştırın. Windows’ta UAC (Kullanıcı Hesabı Denetimi) mekanizması, fiziksel ortama erişim için gereken izinleri kısıtlayabilir.

Yönetici hakları olmadan physicaldrive erişimi reddedilir. Bu yüzden uygulamayı sağ tıklayıp “Yönetici olarak çalıştır” seçeneğini kullanmalısınız.

Sisteminizde temiz bir Windows için VMware Workstation Pro kurulumu bulunmalıdır. Yönetici izinleri eksik kaldığında fiziksel aygıtlara asla erişemezsiniz. Hazırlığınızı tam yapmanız sizi sonraki hatalardan koruyacaktır.

Son olarak hedef sürücüyü host işletim sisteminden ayırın. Windows’ta disk yönetimi panelini açın. Hedef birime sağ tıklayın ve sürücü harfini kaldırın. Bu adım, host ile guest arasındaki dosya sistemi çakışmasını önler. Eğer birimi çevrimdışı moda alabiliyorsanız, bu daha da güvenli bir yaklaşımdır.

Bu hazırlık aşamasını atlayan kullanıcılar, genellikle “Physical Disk is already in use” hatasıyla karşılaşır. Bu hata, host işletim sisteminin hedef birim üzerinde açık bir tutamağı (handle) olduğunu gösterir.

Dahası bu hata, başka bir uygulamanın hedef birim üzerinde açık bir tutamağı (handle) olduğunu gösterir. Çözüm için .lck dosyalarını silmek veya diskpart ile ortamı çevrimdışı yapmak gerekir.

Donanım Ekleme: ‘Use a Physical Disk’ Seçimi ve Tüm Disk / Partition Kararı

VM kapalıyken sanal makine ayarlarını açın. Hardware sekmesinde “Add” düğmesine tıklayın. Karşınıza çıkan donanım türleri listesinden “Hard Disk” seçeneğini işaretleyin. İleri dediğinizde depolama türü seçenekleri gelecektir.

Burada kritik bir kavşak var: “Create a new virtual disk”, “Use an existing virtual disk” veya “Use a physical disk”. Üçüncü seçeneği, yani “Use a physical disk (for advanced users)” seçeneğini işaretlemelisiniz. Bu seçenek, ham erişimin kapısını açar.

Bir sonraki ekranda iki temel karar vereceksiniz. İlk olarak hangi fiziksel sürücüyü kullanacağınızı seçmelisiniz. Açılan listede “PhysicalDrive0”, “PhysicalDrive1” gibi numaralar göreceksiniz.

Bu numaralar, Windows’un disk yönetimi panelindeki sıralamayla birebir örtüşür. Yanlış sürücüyü seçmemek için kapasite ve model bilgisini mutlaka kontrol edin.

İkinci karar ise kullanım kapsamıyla ilgilidir. “Use entire disk” seçeneği, ortamın tamamını sanal makineye tahsis eder. “Use individual partitions” seçeneği ise sadece belirli bölümleri bağlar.

Eğer birimde başka veriler varsa ve sadece bir kısmını VM’ye vermek istiyorsanız, ikinci seçeneği kullanmalısınız. Ancak partition bazlı erişim, imza çakışması riskini artırır.

Seçiminizi yaptıktan sonra VMware, .vmdk tanımlayıcı dosyası için bir konum ve isim ister. Varsayılan ayarları kabul edebilirsiniz. Ancak bu dosyanın VM’nin yapılandırma klasöründe oluştuğunu unutmayın. Son adımda “Finish” diyerek işlemi tamamlayın.

SCSI Denetleyici Seçimi ve 2 TB Sınırının Adım Adım Sonuçları

Fiziksel sürücü eklerken karşınıza çıkan bir diğer kritik ayar, SCSI denetleyici türüdür. Workstation, varsayılan olarak LSI Logic denetleyicisini kullanır.

Ancak bazı durumlarda BusLogic veya LSI Logic SAS gibi alternatifler de devreye girebilir. Denetleyici seçimi, hem performansı hem de maksimum boyut sınırını doğrudan etkiler.

2026 itibarıyla güncel Workstation Pro sürümlerinde sanal birimler için üst sınır 8 TB’a kadar çıkabilir. Ancak bu sınır, denetleyici türüne göre değişkenlik gösterir.

Örneğin BusLogic denetleyicisi 2 TB’da tavan yapar. Buna ek olarak LSI Logic denetleyicileri 8 TB’a kadar izin verir. Üstelik NVMe denetleyicileri de 8 TB’a kadar izin verir. Fiziksel eşlemede ise durum farklıdır: Workstation, ham depolama için kesin bir 2 TB sınırı uygular.

Bu sınırın pratik sonucu şudur: 2 TB’ın üzerindeki bir ortamı ham olarak bağlayamazsınız. Denerseniz, VMware ya işlemi reddeder ya da birimin yalnızca ilk 2 TB’lık kısmına erişim sağlar.

Geri kalan alan erişilemez durumda kalır. Dolayısıyla büyük depolama birimleriyle çalışıyorsanız, alternatif yöntemleri değerlendirmelisiniz.

Kritik Sınırlamalar: 2 TB Duvarı, BitLocker Riski ve Disk İmzası Çakışması

Ham eşlemenin riskleri, sadece yanlış adım atmaktan ibaret değildir. Yapısal sınırlamalar ve şifreleme katmanları, bu yöntemi bazı durumlarda tamamen kullanılamaz hale getirir. Bu bölümde, en sık karşılaşılan üç büyük engeli detaylandıracağım.

2 TB Sınırı: Hangi Koşullarda Geçerli ve Nasıl Aşılır (veya Aşılmaz)?

2 TB sınırı, ham eşlemenin en katı kuralıdır. Bu sınır, Workstation’ın rawDisk tanımlayıcısının adresleme mimarisinden kaynaklanır. Aşağıdaki tablo, hangi koşullarda bu sınırın geçerli olduğunu ve aşma girişimlerinin sonuçlarını özetliyor.

Peki bu sınırı aşmanın bir yolu var mı? Kısa cevap: Workstation’da hayır. Uzun cevap ise şöyle: 2 TB üzeri ortamlar için farklı bir yaklaşım benimsemelisiniz.

Örneğin, birimi 2 TB’lık bölümlere ayırın. Her bölümü ayrı bir fiziksel disk yapın. Ayrıca VMware disk kapasitesini artırma adımlarını okuyun. Ancak bu yöntem, yönetimi karmaşıklaştırır ve performans avantajını azaltır.

Alternatif olarak, dönüştürme yöntemlerini değerlendirebilirsiniz. Fiziksel ortamı bir görüntü dosyasına (image) alırsınız. Bunun ardından bu dosyayı sanal birime dönüştürürsünüz.

Bu yöntem, 2 TB sınırını aşmanın daha temiz bir yoludur.Yine de bu işlem, doğrudan erişim avantajını ortadan kaldırır. Dolayısıyla performans beklentiniz yüksekse, bu ödünleşimi kabul etmeniz gerekir.

BitLocker ve Şifreli Disklerde Raw Disk Eklemenin Ölümcül Riski

BitLocker şifrelemesi, fiziksel disk kullanımının en tehlikeli kesişim noktasıdır. Şifreli bir ortamı sanal makineye ham olarak bağlarsınız. Ancak bu durumda BitLocker’ın önyükleme öncesi kimlik doğrulama mekanizması devreye giremez.

Çünkü sanal makine, TPM (Güvenilir Platform Modülü) donanımına doğrudan erişemez. Bu durumda birim, guest işletim sistemi tarafından tanınsa bile içeriğine erişilemez.

Daha kötüsü, BitLocker bazen ortamı “şifreli ve kilitli” olarak işaretler. Host işletim sistemi bu durumu fark edemez ve birim üzerinde yazma işlemi yapmaya çalışabilir.

Bu çakışma, şifreleme meta verilerinin bozulmasına yol açar. Sonuçta ne host ne de guest, depolamadaki veriye ulaşamaz. Kurtarma anahtarınız yoksa, veriler kalıcı olarak kaybolur.

Bu riski bertaraf etmenin tek güvenli yolu, fiziksel disk bağlamadan önce şifrelemeyi devre dışı bırakmaktır. BitLocker’ı kapatmak, şifre çözme işleminin tamamlanmasını gerektirir. Bu işlem, birim boyutuna bağlı olarak saatler sürebilir. Dolayısıyla acele etmeyin ve işlemi kesintiye uğratmayın.

Öte yandan ortamdaki veriler sizin için kritik değilse, BitLocker’ı tamamen kaldırabilirsiniz. Ayrıca birimi sadece test amaçlı kullanıyorsanız, yeniden formatlamak daha pratik olabilir. Ancak bu durumda bile, host ve guest arasındaki imza çakışması riski devam eder.

Disk İmzası Çakışması (Disk Signature Collision) ve Yinelenen Disk Hatası

Disk imzası bir kimlik bilgisidir. Bu bilgi her ortamın başında yer alır. Ayrıca işletim sistemi bu bilgiyle birimi benzersiz tanımlar. Ham eşlemede host da guest de aynı fiziksel aygıtı görür. Eğer her iki taraf da aynı imzayı okursa, Windows çakışma tespit eder. Dolayısıyla Windows birimlerden birini çevrimdışı bırakır.

Bu durum genellikle şu hata mesajıyla kendini gösterir: “The disk is offline because it has a signature collision with another disk that is online.” Bu hata, özellikle klonlama veya snapshot sonrası ortaya çıkar. Çünkü klonlama işlemi, kaynak birimin imzasını da kopyalar. İki ortam aynı imzaya sahip olduğunda, Windows güvenlik nedeniyle ikincisini devre dışı bırakır.

Çözüm için diskpart aracını kullanmalısınız. Yönetici komut isteminde diskpart yazın, ardından list disk ile ortamları listeleyin. Sorunlu birimi select disk X ile seçin ve uniqueid disk komutunu çalıştırın.

Yeni bir imza değeri belirleyerek çakışmayı giderebilirsiniz. Alternatif olarak, disk yönetimi panelinde birime sağ tıklayıp “Online” seçeneğini de kullanabilirsiniz. Bu işlem Windows’un yeni bir imza oluşturmasını tetikler.

Uygulamalı Görsel Rehber: Fiziksel Disk ile VM Oluşturma

Teoriyi anladığımıza göre, şimdi ekrandaki gerçek yansımalarla adım adım ilerleyeceğiz. Görselleri dikkatle inceleyerek süreci kendi sisteminizde birebir uygulayabilirsiniz.

Hazırlık Aşaması: Hedef Sürücü Tespiti ve Yönetici Yetkileri

Adım 1

Öncelikle hedef depolama biriminizi tespit edin. Windows Gezgininde “Bu Bilgisayar” penceresini açın. Bağlamak istediğiniz sürücüyü not alın. Örneğimizde bu, SANDISK (E:) olarak görünüyor. Birimin harfini ve kapasitesini mutlaka doğrulayın.

Adım 2

Ardından VMware Workstation kısayoluna sağ tıklayın. Açılan menüden “Run as administrator” (Yönetici olarak çalıştır) seçeneğini işaretleyin. Bu adım, fiziksel aygıta erişim izinleri için hayati önem taşır. Yetki olmadan ham eşleme işlemi başarısız olur.

Adım 3

Uygulama açıldığında hedef birimin çevrimdışı olduğundan emin olun. Disk Yönetimi panelini kullanarak sürücü harfini kaldırabilirsiniz.

Görselde kırmızı kutu, Disk 1 olarak görünen SANDISK birimini vurguluyor. Host ile guest arasındaki çakışmayı önlemek için bu işlemi atlamayın.

VMware Sihirbazı ile Sanal Makine Donanım Yapılandırması

Adım 1

Sanal makine oluşturmak için “Create a New Virtual Machine” seçin. Karşımıza çıkan sihirbazda “Custom (advanced)” seçeneğini işaretleyin. Bu seçim, donanım ayarlarına tam erişim yetkisi tanır.

Adım 2

Donanım uyumluluğu ekranında güncel bir sürüm seçin. Örneğin “Workstation 25H2 or later” seçeneğini kullanabilirsiniz. Bu sayede hem performans hem de donanım desteği en üst seviyede kalır.

Adım 3

İşletim sistemi kurulumu için “I will install the operating system later” seçeneğini işaretleyin. Bu adım, mevcut işletim sistemini bozmadan yeni bir VM yapılandırmamızı sağlar. Kurulumu sonraya bırakmak, fiziksel eşleme için daha güvenli bir yaklaşımdır.

Adım 4

Konuk işletim sistemi türünü belirleyin. Örneğimizde “VMware ESX” seçtik. Siz kendi senaryonuza uygun olanı seçebilirsiniz. Bu seçim, VMware’in donanım profillerini optimize etmesine yardımcı olur.

Adım 5

Sanal makinenize bir isim verin ve konumunu belirleyin. Örneğin “VMware ESXi” ismini kullanabilirsiniz. Konum olarak yeterli alanı olan bir klasörü seçin. Bu adım, dosya karmaşasını önler.

Donanım ve Kaynak Atamaları

Adım 1

İşlemci çekirdek sayısını atayın. Örneğin 2 işlemci ve 4 çekirdek (toplam 8) seçebilirsiniz. İhtiyacınıza göre bu sayıyı artırıp azaltabilirsiniz. Fazla atama, host performansını düşürebilir.

Adım 2

Sanal makine için bellek miktarını belirleyin. Örneğimizde 6144 MB (6 GB) seçtik. Kullanacağınız işletim sisteminin önerdiği miktarı aşmamaya dikkat edin. Aksi halde host sisteminizi zorlayacaksınız.

Adım 3

Ağ türünü seçin. Örneğimizde “Use network address translation (NAT)” seçeneği işaretledim. Bu seçim, VM’nin host üzerinden dış dünyaya erişmesini sağlar.

Eğer yalıtılmış bir ağ istiyorsanız Host-Only seçeneğini tercih edebilirsiniz.

Adım 4

G/Ç denetleyici türünü belirleyin. Önerilen seçenek olan “Paravirtualized SCSI” seçeneğini işaretleyin. Bu denetleyici, modern işletim sistemlerinde daha iyi performans sunar. Bazı eski sistemler için LSI Logic gerekebilir.

Adım 5

Disk türünü seçin. “SCSI” seçeneği çoğu senaryo için idealdir. Fakat, NVMe, çok yüksek hız isteyen uygulamalar için tercih etmelisiniz. Ancak ham disk eşlemesinde SCSI genellikle daha uyumludur.

Fiziksel Sürücü Eşleme ve Ham Erişim Parametreleri

Adım 1

Disk seçim ekranında “Use a physical disk (for advanced users)” seçeneğini işaretleyin. Bu, ham erişimi etkinleştiren kritik adımdır. Standart sanal disk seçeneklerini kullanmayacağız.

Adım 2

Fiziksel aygıtı seçin. Örneğimizde “PhysicalDrive1” seçtik. “Use entire disk” (tüm diski kullan) seçeneğini işaretleyin. Eğer sadece belirli bir partition’ı bağlamak istiyorsanız “Use individual partitions” seçeneğini kullanabilirsiniz.

Adım 3

Disk dosyası için bir isim belirleyin. Bu dosya, gerçek veriyi değil sadece eşleme bilgisini tutan .vmdk tanımlayıcısıdır. Örneğin “VMware ESXi.vmdk” ismini kullanabilirsiniz. Ayarları kontrol edip “Finish” (Bitir) butonuna tıklayın.

Yapılandırma Doğrulama ve .vmx Parametreleri

Adım 1

Sihirbaz tamamlandığında özet ekranı görünür. Burada bellek, işlemci ve disk ayarlarını son kez kontrol edin. Fiziksel diskin doğru tanımlandığından emin olun. Ardından “Finish” butonuna tıklayarak VM’yi oluşturun.

Adım 2

VM oluşturulduktan sonra donanım listesini kontrol edin. Hard Disk satırında “Using device \\.\PhysicalDrive1” ifadesini görmelisiniz. Bu ifade, ham eşlemenin başarıyla yapıldığını gösterir.

Adım 3

Son olarak, yapılandırmanın arka planda doğru yazıldığını teyit edin. Sol menüden VM’ye sağ tıklayın ve “Open VM directory” seçeneğini işaretleyin. Klasörde .vmx uzantılı yapılandırma dosyasını bulun.

Adım 4

.vmx dosyasını Notepad ile açın. İçerisinde scsi0:0.deviceType = "rawDisk" satırını arayın. Bu parametre, ham erişimin aktif olduğunu kanıtlar. Eğer bu satır yoksa, işlemi baştan yapmanız gerekir.

Adım 5

İşlem tamamlandığında Windows Gezgininde hedef birimin durumunu tekrar kontrol edin. Sürücü harfi kaldırıldıysa, birim host tarafından görünmez. Bu, sanal makinenin depolamayı güvenle kullandığını gösterir.

Performans Gerçeği: Raw Disk Gerçekten Daha Hızlı mı?

Fiziksel disk kullanımının en çok merak edilen yönü, performans vaadidir. İnternetteki birçok kaynak, raw disk’in “çok daha hızlı” olduğunu iddia eder.

Ancak gerçek dünya testleri, bu iddianın koşullara son derece bağlı olduğunu gösteriyor. Şimdi, performans beklentisini gerçekçi bir zemine oturtacağız.

Raw Disk vs. Sanal VMDK: I/O Derinliği, Önbellekleme ve Gecikme Karşılaştırması

Ham eşleme, hypervisor’ın dosya sistemi katmanını devre dışı bırakır. Bu, giriş-çıkış yolunu kısaltır ve teorik olarak gecikmeyi azaltır. Sanal birim ise host dosya sistemi üzerinden çalışır.

Önce hypervisor her I/O isteğini işler. Sonra host işletim sistemi bu isteği işler. En sonunda fiziksel depolama bu isteği işler. Bu ek katmanlar, özellikle küçük ve rastgele I/O’larda belirgin gecikme yaratabilir.

Görüldüğü gibi, fiziksel sürücü erişiminin en büyük avantajı I/O yolunun kısalığıdır. Ancak siz bu avantajı her iş yükünde aynı ölçüde hissetmezsiniz.

Sıralı okuma/yazma işlemlerinde fark minimumdur. Rastgele I/O yoğunluğu yüksek veritabanı işlemlerinde ise fiziksel disk öne çıkabilir. Diğer VMware sanal disk performansı ayarlarını da inceleyin.

Hangi Durumda Performans Beklentisi Gerçekçi Değildir?

Fiziksel disk kullanımı her derde deva değildir. Bazı durumlarda performans artışı ya hiç gerçekleşmez ya da beklediğiniz kadar büyük olmaz. İşte bu beklentinin gerçekçi olmadığı başlıca durumlar:

• Host tarafında zaten NVMe SSD varsa: Modern NVMe sürücüler çok yüksek IOPS ve düşük gecikme sunar. Dolayısıyla hypervisor katmanının ek yükü pratikte önemsiz kalır. Bu durumda fiziksel disk kullanımına geçmek kayda değer bir kazanç sağlamaz.
• İş yükü sıralı I/O ağırlıklıysa: Büyük dosya kopyalama gibi sıralı işlemlerde sabit boyutlu VMDK, fiziksel diske çok yakın performans gösterir. Ayrıca video render veya yedekleme gibi sıralı işlemlerde VMDK fiziksel diske çok yakın performans gösterir.
• Host tarafında yoğun kaynak kullanımı varsa: Ham eşleme, host önbelleğini devre dışı bırakır. Bu, host’un genel performansını düşürebilir. Özellikle birden fazla VM çalıştırıyorsanız, bu etki belirginleşir.
• Birim 2 TB sınırına yakınsa: Sınırın altında kalan büyük ortamlarda bile adresleme verimliliği düşebilir. Bu, performans artışını gölgeleyebilir.

Dolayısıyla fiziksel disk kullanımına geçmeden önce, mevcut darboğazın gerçekten depolama katmanında olup olmadığını doğrulamalısınız.

CPU, bellek veya ağ kaynaklı bir darboğaz varsa, ortam türünü değiştirmek hiçbir işe yaramaz. Performans ölçümlerini yapmadan bu kararı vermeyin.

Geri Dönüş Protokolü: Fiziksel Diski VM’den Çıkarma ve Host’a Geri Kazandırma

Fiziksel disk eklemek kadar, onu güvenli şekilde çıkarmak da kritik önem taşır. Yanlış bir çıkarma işlemi, host işletim sisteminin birimi tanımamasına veya imza sorunlarına yol açabilir. Şimdi, adım adım geri dönüş protokolünü ele alalım.

Diski VM Ayarlarından Kaldırma: .vmdk Dosyasını Silmeden Yapılması Gerekenler

İlk adım, sanal makineyi tamamen kapatmaktır. VM çalışırken çıkarma işlemini yapamazsınız. VM kapandıktan sonra sanal makine ayarlarını açın.

Hardware sekmesinde, kaldırmak istediğiniz fiziksel sürücüyü seçin. “Remove” düğmesine tıklayın. VMware, tanımlayıcıyı VM yapılandırmasından çıkaracaktır.

Ancak burada dikkat etmeniz gereken bir nokta var: Remove işlemi, .vmdk dosyasını silmez. Sadece VM’nin donanım listesinden çıkarır. Dosya, VM klasöründe kalmaya devam eder.

Eğer dosyayı manuel olarak silerseniz, gelecekte aynı ortamı yeniden bağlamak istediğinizde sorun yaşayabilirsiniz. Bu nedenle dosyayı silmeden önce, gerçekten ihtiyacınız olmadığından emin olun.

Eşleme kaldırıldıktan sonra VM’yi yeniden başlatabilirsiniz. Ancak host işletim sistemi, birimi hâlâ “kullanımda” görüyor olabilir. Bu durumda disk yönetimi panelini açıp ortamın durumunu kontrol etmelisiniz. Eğer birim çevrimdışı görünüyorsa, sağ tıklayıp “Online” seçeneğini kullanın.

Host Diski Görmüyor: Sürücü Harfini Geri Verme ve Yinelenen Disk Sorununu Çözme

Bazı durumlarda, ortamı VM’den çıkardıktan sonra host işletim sistemi birimi tanımaz. Bu, genellikle sürücü harfinin kaldırılmış olmasından kaynaklanır.

Birime yeniden sürücü harfi atamak için disk yönetimi panelini açın. Depolama birimine sağ tıklayın. Ardından “Change Drive Letter and Paths” seçeneğini kullanın. Son olarak “Add” diyerek yeni bir harf atayın.

Eğer birim “yinelenen” (duplicate) olarak işaretlenmişse, imza çakışması söz konusudur. Bu durumda diskpart aracıyla imzayı yeniden oluşturmanız gerekir.

Yönetici komut isteminde şu adımları izleyin: diskpart → list disk → select disk X → uniqueid disk. Yeni bir GUID belirleyerek çakışmayı giderin.

Karar Ağacı ve Senaryo Matrisi: Hangi Durumda Raw Disk Kullanılmaz?

Ham eşleme kullanımı, her senaryoda doğru cevap değildir. Bu bölümde, hangi durumlarda raw disk’ten kaçınmanız gerektiğini ve alternatiflerin neler olduğunu netleştireceğiz.

Amaç Bazlı Karar Akışı: Dört Senaryo, Dört Farklı Sonuç

Aşağıdaki karar akışı, karşılaşabileceğiniz dört tipik senaryoyu ve her biri için en uygun yaklaşımı özetliyor.

1. Senaryo: Çift önyüklemeli Windows kurulumunu VM’de açmak. Hedef ortam, Windows’un kurulu olduğu fiziksel sürücü. Sonuç: Fiziksel disk kullanılabilir, ancak BitLocker yoksa ve birim 2 TB’ın altındaysa. Aksi halde VMDK dönüştürme daha güvenli.
2. Senaryo: Veritabanı testi için yüksek IOPS elde etmek. Hedef, üretim dışı bir test ortamı. Sonuç: Fiziksel disk mantıklı, ancak host NVMe SSD ise fark minimal olabilir. Önce benchmark yapın.
3. Senaryo: Üretim verisi barındıran bir ortamı VM’ye bağlamak. Hedef, kritik veri içeren bir depolama birimi. Sonuç: Ham eşleme kesinlikle kullanılmamalı. Veri kaybı riski çok yüksek. VMDK dönüştürme veya ağ paylaşımı tercih etmelisiniz.
4. Senaryo: 2 TB’ın üzerinde bir ortamı VM’ye tanıtmak. Hedef, büyük kapasiteli depolama. Sonuç: Fiziksel disk kullanılamaz (2 TB sınırı). Bölümlendirme veya VMDK dönüştürme gerekir.

Bu akış, karar verirken hangi faktörlerin öncelikli olduğunu gösteriyor. Veri güvenliği her zaman performansın önünde gelmelidir. Eğer bir senaryoda veri kaybı riski varsa, fiziksel disk seçeneğini masadan kaldırın.

Risk-Fayda Matrisi: Raw Disk, Sanal VMDK ve Dönüştürme Yönteminin Karşılaştırması

Aşağıdaki matris, üç yöntemi risk ve fayda açısından yan yana koyuyor. Bu tabloyu, karar verirken hızlı bir referans olarak kullanabilirsiniz.

Matrisin işaret ettiği en önemli sonuç şudur: Ham eşleme, yalnızca performans kritikse ve veri güvenliği ikincilse mantıklıdır.

Aksi halde sabit boyutlu VMDK, neredeyse her senaryoda daha dengeli bir seçenektir. Dönüştürme yöntemi ise taşınabilirlik ve snapshot ihtiyacı olanlar için ideal.

Fiziksel Disk İçin İleri Okuma Kaynakları

Bu rehberde anlattığım konuları daha derinlemesine incelemek isteyenler için birkaç otoriter kaynak öneriyorum. Broadcom’un resmi dokümantasyonu, fiziksel sürücü ekleme sürecinin en güncel ve güvenilir adımlarını sunar. Özellikle Broadcom KB 308502 numaralı makale, “Physical Disk is already in use” hatasının çözümü için başvuru niteliğindedir.

Boyut uyumluluğu ve denetleyici sınırlamaları hakkında resmi tablolar için Broadcom Disk Size Compatibility sayfasını inceleyebilirsiniz. Bu sayfa, hangi denetleyicinin hangi boyuta kadar izin verdiğini net şekilde gösterir.

İmza çakışması ve RDM eşlemeleriyle ilgili daha teknik detaylar için Microsoft’un imza çakışması belgelerine göz atabilirsiniz. Bu kaynaklar, sorun giderme sürecinde size sağlam bir temel sağlayacaktır.

VMware’de Fiziksel Disk Eklemek: Riskler, Çözümler ve Bilmeniz Gereken Her Şey

Sonuç: Fiziksel Disk Eklemeli misiniz, Alternatif mi Seçmelisiniz?

Karar anı geldi. Fiziksel disk kullanımı, doğru senaryoda güçlü bir araçtır. Ancak yanlış senaryoda, ciddi veri kaybına ve saatler süren kurtarma çabalarına yol açar. Bu nedenle kararınızı verirken duygusal değil, veri odaklı hareket etmelisiniz.

Tek Cümlelik Karar Özeti

Hedef depolama biriminiz 2 TB’ın altındaysa ve BitLocker şifresi yoksa fiziksel disk kullanın. Ayrıca veri kaybı riskini göze alabiliyorsanız bu yolu seçin. Aksi halde sabit boyutlu VMDK oluşturun. Alternatif olarak dönüştürme yöntemini tercih edebilirsiniz.

Amaç Bazlı Kısa Öneri Tablosu

Uygulamadan Önce Son Kontrol Listesi

• Hedef depolama birimini yedeklediniz mi?
• Birim 2 TB’ın altında mı?
• BitLocker’ı devre dışı bıraktınız mı?
• Sanal makineyi tamamen kapattınız mı?
• VMware’i yönetici olarak çalıştırdınız mı?
• Hedef birimin sürücü harfini kaldırdınız mı?
• Ortamı çevrimdışı moda aldınız mı?
• Doğru PhysicalDrive numarasını seçtiniz mi?
• SCSI denetleyici türünü kontrol ettiniz mi?
• Geri dönüş protokolünü (çıkarma adımları) gözden geçirdiniz mi?

Bu kontrol listesindeki tüm maddeleri işaretlemeden işleme başlamayın. Her bir madde, sizi potansiyel bir felaketten korumak için var.

Unutmayın: ham eşleme geri dönüşü olmayan bir kapı açmaz. Ancak yanlış yaparsanız o kapıyı kapatmak çok zor olacaktır.