GIF Nedir, Nasıl Yapılır?

GIF (Graphics Interchange Format/Grafik Değişim Biçimi), World Wide Web’de hem görüntüler hem de animasyonlar için yaygın olarak kullanılan bir grafik biçimidir.

GIF Nedir?

GIF Nedir, Nasıl Oluşturulur?

GIF, 1987 yılında CompuServe tarafından dosya indirme alanları için renkli bir görüntü formatı sağlamak için oluşturuldu ve eski siyah beyaz RLE formatının yerini aldı.

GIF, PCX ve MacPaint formatları tarafından kullanılan Run-Lenght Encoding (RLE) algoritmasından daha verimli olan görüntü sıkıştırmasını gerçekleştirmek için LZW (Lempel Ziv Welch) sıkıştırma algoritmasını kullanabildiği için günümüzde en çok kullanılan formatlardan biri oldu.

Bu sıkıştırma algoritması sayesinde, büyük animasyonlu görüntüler çok yavaş İnternet bağlantısında bile çok kısa bir sürede indirilebilir.

GIF Özellikleri

Format, 256 renge kadar olan görüntüler için kayıpsız bir formattır ve bu renk sayısıyla sınırlı bir paletle sınırlıdır.

Bu nedenle, 256’dan fazla renge sahip görüntülerde, görüntünün renkleri azaltılarak ve bunun sonucunda kalite kaybına neden olacak şekilde uyarlanmalıdır.

Bir görüntü, paletinin 16,8 milyonu arasında 2 ile 256 renk (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128 veya 256) içerebilir.

Bu nedenle, palet sınırlı sayıda renge sahip olduğu için, bu formatta üretilen görüntüler genellikle çok küçüktür.

Ancak, LZW sıkıştırma algoritması tescilli olduğu için, bu görüntüleri kullanan tüm yazılım yayıncıları, hakların sahibi olan Unisys’e telif ücreti ödemek zorunda kaldı.

GIF formatının telif sorunları nedeniyle PNG formatının giderek daha popüler hale gelmesinin nedenlerinden biri budur. Fakat, daha sonra bu gibi sorunlar giderilerek sosyal ağlarda yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandı.

Patentler

Hareketli GIF yapma işleminde kullanılan LZW algoritmasının patentinin sahibi olan Unisys, yıllardır bunun kullanımı için telif hakkı talebinde bulunmaktaydı.

Compuserve, bunu geliştirirken, LZW algoritmasının bir patent kapsamında olduğunu bilmiyordu ve bu yüzden, LZW ile sıkıştırılmış dosyaları açabilen veya kaydedebilen herhangi bir programın taleplerini karşılaması gerekiyordu.

GIF, çalışma uzunluğu ve kodlama yöntemi gibi patentler tarafından kapsanmayan diğer sıkıştırma yöntemlerini kullanarak da oluşturulabilir.

20 Haziran 2003’te, LZW algoritmasının patenti Amerika Birleşik Devletleri’nde süresi doldu. Ek olarak, Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya ve Kanada’da bu patentlerin süresi 2004 yılında sona erdi.

Ve böylece artık İnternet’te popüler websiteler üzerinde kullanımı tamamen ücretsiz oldu.

Windows 10 Üzerinde Camtasia Studio Kullanarak GIF Nasıl Yapılır?

Bir program kullanarak websitenizde veya sosyal platformlarınızda animated (animasyonlu) GIF oluşturmak ve paylaşmak istiyorsanız, bunu yapmanın en kolay yolu Camtasia Studio kullanmaktır.

Bunun nedeni, eğer İnternet’e erişiminiz yoksa bilgisayarınızda kurulu bir yazılım olması sizin için avantaj olacaktır. Eğer ben bir program kullanmak istemiyorum derseniz, Giphy websitesine kayıt olabilir ve orada hem fotoğraf albümünüzden hem de bir video url’sinden GIF dosyası oluşturabilirsiniz.

Adımlar:

Şimdi, Windows 10 işletim sistemi üzerinden Google sunucularına ping atmak için CMD komut isteminin kullanımı için bir animasyonlu bir GIF dosyası oluşturalım.

Adım 1

Camtasia Studio programını kurduktan sonra, Camtasia Recorder’a tıklayınız ve ardından GIF oluşturmak istediğiniz alanı Custom olarak seçiniz ve video kaydını başlatmak için aşağıdaki görüntüdeki gibi REC butonuna tıklayınız.

Ping İşlemini Video Olarak Kaydetme

Adım 2

CMD komut istemini açtıktan sonra, “ping 8.8.8.8” komutunu yazınız ve ardından Enter’a basınız. Burada ping işleminin sürecini bekleyiniz ve video kaydını işlem tamamlandığında F10’a basarak sonlandırınız.

Ping 8.8.8.8

Adım 3

Ping işleminin video kaydını aldıktan sonra gereksiz veya bozuk kısımları Track kısmından belirleyiniz ve sağ tuşa tıklayarak Delete/Sil yapınız.

Videonun Belirli Kısımlarını Silme

Adım 4

Video kaydının gereksiz kısımlarını sildikten sonra, dosyanın uzunluğu ortalama 14 saniye oldu. Şimdi, kaydın uzunluğunu daha az tutmak için dosyanın üzerinde sağ tuşa tıklayınız ve Add Clip Speed seçeneğine tıklayınız.

Video'ya Clip Hızı Ekleme

Adım 5

Klip hızını Seconds kısmından ayarladıktan sonra Enter’a basınız.

Clip Hızı Ayarı

Adım 6

GIF dosyasını hazırladıktan sonra şimdi Share/Paylaş butonuna ve ardından Local File/Yerel Dosya seçeneğine tıklayınız.

Camtasia ile Video Dönüştürme

Adım 7

Production Wizard penceresinde varsayılan olarak seçili Custom seçeneği ile devam ediniz.

Custom Production Settings

Adım 8

Video türü için GIF – Animation File seçeneğini seçiniz ve Next butonuna tıklayınız.

Animation File

Adım 9

Frame oranını bu adımda değiştirebilirsiniz fakat bu dosya boyutunu arttıracağı için Automatic seçiliyken Next’e tıklayınız.

Enconding Yapılandırma

Adım 10

Aynı şekilde, video formatının ebatlarını da bu pencereden yapılandırabilirsiniz. Video kaydının orijinal boyutunu kabul ederek Next’e tıklayınız.

Video Boyutunu Ayarlama

Adım 11

Bu pencerede ise, oluşturduğunuz video’ya watermark ekleyebilir, dosya bilgilerini değiştirebilir veya HTML için web dosyası oluşturabilirsiniz. Video Options penceresinde ek bir ayar yapmak istemiyorsanız Next’e tıklayınız.

Video'ya Watermark Ekleme

Adım 12

Production Name kısmına dosyanızın adını ve Folder kısmına kaydetmek istediğiniz konumu yazdıktan sonra Finish’e tıklayarak video’yu GIF’e dönüştürme işlemini başlatınız.

Dosya Adını ve Konumunu Yazma

Adım 13

Dosyanızın uzunluğu ve boyutu az olduğu için işlem kısa sürede tamamlanacaktır. Şimdi, Finish’e tıklayınız ve pencereyi kapatınız.

Video'yu Dönüştürme

Adım 14

C:\ sürücüsünü açınız ve PingGIF.gif dosyası üzerinde sağ tuşa tıklayınız ve birlikte aç seçeneğinden Internet Explorer veya herhangi bir tarayıcıyı seçiniz.

Hareketli Görüntüyü Tarayıcıda Açma

Adım 15

Browser açıldıktan sonra, Gif dosyanızın başarılı bir şekilde oluşturulduğunu görebilirsiniz!

Tarayıcıda Gif Dosyasını Çalıştırma

GIF’ler Hakkında En Çok Merak Edilenler

Bugün kullandığımız GIF formatı neden 256 renkle sınırlı kalmak zorunda?

Bu sınırlama aslında formatın doğduğu dönemin teknik bir zorunluluğuydu. 1987 yılında internet hızları inanılmaz derecede düşüktü. Her bir pikselin renk bilgisini taşımak büyük bir lükstü.

Dolayısıyla mühendisler, dosya boyutunu minik tutmak için bir renk paleti oluşturdu. Bu palet maksimum 256 renk tutabiliyordu. Sınırlı sayıda renk seçmek, görselin çok daha hızlı yüklenmesini sağladı.

Şimdi şöyle düşünebilirsin: Bu kadar az renk kaliteyi düşürmez mi? İşin püf noktası formatın kayıpsız sıkıştırma kullanmasıdır. Seçtiğin 256 renk birebir korunur. Bulanıklaşma veya bozulma yaşamazsın. Ancak fotoğraf gibi milyonlarca renk içeren bir kareyi GIF’e çevirirsen işte o zaman noktacıklar ve sert geçişler görürsün.

Bir videoyu GIF'e dönüştürürken neden dosya boyutu devasa olabiliyor?

Birçok kişi videonun kısa bir kesitini alıp kaydettiğinde boyutun küçüleceğini sanır. Büyük yanılgı tam da burada başlıyor. Hareketli grafik formatı, bir videonun aksine kareleri tek tek ve tamamen depolamaya yatkındır.

Modern video kodekleri sadece hareket eden pikselleri hesaplayarak muazzam bir sıkıştırma yapabilir. Ama animasyonlu görsellerde her bir kare, genellikle eksiksiz bir JPEG resmi gibi ağırlığa sahiptir. Üstelik saniyede 15-20 kare akıyorsa bu veri hızla birikebilir.

Bu şişmeyi engellemek için renk sayısını 256’dan 64’e hatta 32’ye düşürmeyi deneyebilirsin. Ayrıca kare atlama yapmak da işe yarar. Böylece gözün fark edemeyeceği kadar akıcı ama sunucunu sevindirecek kadar hafif bir sonuç alabilirsin.

Hareketli grafiklerin bir zamanlar patent yüzünden tartışma konusu olduğunu duymuştum, neler yaşandı?

Dijital dünyanın en ilginç hukuk savaşlarından biriydi bu. Olayın kökünde LZW isimli bir sıkıştırma algoritması yatıyordu. CompuServe ekibi bunu açık bir teknoloji sanarak formatın kalbine yerleştirdi.

Sonradan ortaya çıktı ki Unisys firması bu algoritmanın patentini elinde tutuyordu. Üzerinden yıllar geçtikten sonra telif hakları için yazılım geliştiricilerin kapısını çalmaya başladılar. Bu durum web camiasını ayağa kaldırdı.

Bu kriz PNG formatının doğuşunun da ateşleyicisi oldu. İnsanlar patent bulaşmamış alternatifler aramaya koyuldu. Bereket versin ki 2003 ve 2004 yıllarında patentin süresi tüm büyük ülkelerde tek tek doldu. Artık herkes bu teknolojiyi özgürce kullanabiliyor.

Ekran kaydından döngüsel bir grafik oluştururken en sık yapılan hata nedir?

Uzun soluklu ve durağan boşluklar bırakmak açık ara en büyük hatadır. Camtasia gibi bir araçla kayıt yaparken farenin havada dolandığı veya bekleme ekranlarının olduğu saniyeleri silemiyoruz.

Kullanıcı bir eğitim içeriğini izlerken boşluk gördüğü an odağını kaybeder. Halbuki bu tür bir görselin en büyük silahı vurucu ve kesintisiz bir döngü kurmasıdır. Başlangıçla bitiş arasındaki kopuklukları acımasızca kesmelisin.

Benim önerim ham kaydı aldıktan hemen sonra timeline üzerinde sadece aksiyon anlarını bırak. Sonra klip hızını yüzde 150 ya da 200 yaparak tempoyu doğal hissettir. Nihai hedefin, izleyiciyi hipnotize eden sonsuz bir döngü yakalamak olmalı.

Şeffaf arka planlı animasyonlar için hala en iyi seçenek bu eski format mı?

Buna bayılıyorum çünkü cevap kesinlikle evet. Yeni nesil formatlar video kalitesinde üstünlük kursa da iş saydamlık desteğine gelince tahtını hala kimseye kaptırmadı. Özellikle web sitelerindeki logolar ve ikonlar için rakipsizdir.

Bir APNG veya WebM dosyası bazı eski e-posta istemcilerinde veya tarayıcılarda pat diye siyah bir arka planla açılabilir. Bu format ise şeffaflığı en ilkel yazılımda bile sorunsuz çalıştırır. Üstelik kodlaması da son derece basittir.

E-ticaret sitelerindeki ürün rozetlerini düşün. Kırmızı bir indirim etiketi yanıp sönerken arkasındaki sayfa rengini gösterebilmek zorundadır. İşte böyle kritik noktalarda eski dostımıza güvenmeye devam ederiz. Evrensel uyumluluk bazen görüntü kalitesinden daha kıymetlidir.

Bu hareketli görsel patlaması sosyal medyayı nasıl dönüştürdü?

İnsan duygularını kelimelerden çok daha isabetli biçimde taşıdığını kanıtladı. Bir mesajlaşma ekranında şaşkınlığını ya da mutluluğunu anlatmaya çalışırken cümleler kurarsın. Ama doğru bir hareketli tepki göndermek saniyenin onda birini alır.

Markalar için de durum aynı kapıya çıktı. Artık kimse uzun metinleri okumak istemiyor. Kısa döngülerle hikâye anlatmak, ürün tanıtmak veya eğitici bir tüyo vermek çok daha organik etkileşim getiriyor. Bu yüzden müşteri destek kanallarında bile kullanımı patladı.

Zira insan beyni görüntüyü metne kıyasla çok daha hızlı işler. Kültürel bir sembole dönüşen bu minik döngüler, iletişimi evrenselleştirdi. Sınırlı renk paletine rağmen duygu yoğunluğunu kaybetmeden yayılmaya devam edecek gibi görünüyor.

Sonuç

Sonuç olarak GIF, 1987’deki oluşumundan bu yana önemli ölçüde gelişti. Ancak ilk patent sorunları kullanımını sınırladı. Artık görsel ve animasyon paylaşımıyla ünlü olmaya devam ediyor. Üstelik patent sürelerinin dolması GIF’lerin kullanımını ücretsiz hale getirdi. Bu nedenle çeşitli platformlarda yaygınlaşmaktadırlar.

Camtasia Studio ile GIF oluşturma kılavuzu, bunun pratik kullanımını göstermektedir. Teknoloji ilerledikçe GIF’lerin çevrimiçi iletişimdeki rolü genişleyecek. Dolayısıyla dijital çağdaki alakaları ve etkileri kalıcı olacak.