Cisco Packet Tracer Üzerinde OSPF Konfigürasyonu

Hızlı Bakış

OSPF konfigürasyonu farklı IP segmentlerini dinamik olarak birleştiriyor. Cisco Router komut satırında wildcard mask ile ağlar tanımlanıyor. Packet Tracer simülasyonunda komşuluk tamamlanınca yönlendirme tablosu otomatik yenileniyor. Böylece ağ yöneticisi manuel rota eklemek zorunda kalmıyor. Link-State veritabanı sayesinde arıza anında alternatif yol devreye giriyor. Bu yaklaşım kurumsal ağlarda kesintisiz iletişimi garanti altına alıyor.

Bu rehberimizde sizlere Cisco Packet Tracer kullanarak Cisco Router cihazlarında OSPF Routing (Yönlendirme) protokolünü nasıl yapılandıracağınızı adım adım anlatacağım. Öncelikle özetleyeyim; OSPF, verimli ağ eşleme ve hızlı birleşme sağlar. Ayrıca, yönlendirici arızası durumunda WAN ve iş ağlarında yaygın olarak kullanırız.

Bu makaledeki adımları takip ederek, farklı segmentlerde OSPF yönlendirmesini etkinleştirmeyi öğreneceksiniz. Ayrıca, bu segmentler arasında iletişim kurmayı ve yapılandırmayı nasıl doğrulayacağınızı göreceksiniz.

Packet Tracer ile OSPF Konfigürasyonu

Packet Tracer ile Cisco Router Üzerinde OSPF Yapılandırma

OSPF (Open Shortest Path First – Öncelikle Açık Olan En Kısa Yol), Dynamic Routing sınıfına giren Link-State (Bağlantı Durumlu) bir yönlendirme protokoldür.

OSPF, WAN veya iş ağlarında kullanılan bir yönlendirme protokolüdür. Bu yönlendirme protokolü, SPF algoritmasını kullanarak tüm ağın haritasını çıkarır ve ağ üzerinde bir Router’da meydana gelen bir arıza sonucu hızlı bir yakınsama sağlar. Arızalanan Router’a bağlı olan ağlara başka bir rota belirlenir ve ağın sürekliliği sağlanır.

Bu yazımızda, Packet Tracer simülasyon yazılımında iki farklı segmentteki Router’lar üzerinde OSPF yönlendirme protokolünü etkinleştireceğiz.

OSPF’in yanında Cisco’nun geliştirdiği bir başka güçlü protokol daha var. Bu da hibrit bir yapıya sahip olan EIGRP’dir. Karmaşık topolojilerde OSPF’e ciddi bir alternatif oluşturuyor. EIGRP protokolünün kurulum adımları için ayrı bir rehber hazırladık.

1. Cisco Router R1 ve R2’yi Yapılandırın

OSPF protokolünü yapılandırmak için aşağıdaki adımları sırasıyla takip ediniz.

Adım 1

Packet Tracer programını açınız ve aşağıdaki görüntüdeki gibi topoloji oluşturunuz. Ayrıca, IP adresi blokları tanımlayarak, bilgisayarlara IP adresleri atayarak çalışma alanına açıklamalar ekleyiniz.

Topolojiniz hazır fakat bilgisayar IP’lerini elle girmekle uğraşmayın. Bu işi otomatikleştirmenin pratik bir yolu var. Router’ı DHCP sunucusu olarak ayarlamak gerçek ağ senaryoları için de en temel beceridir. Böylece istemciler ağa bağlanır bağlanmaz adreslerini saniyeler içinde alır.

OSPF AREA 0

Adım 2

Cisco Router R1 CLI komut istemini açınız ve belirlediğiniz IP bloklarına göre GigabitEthernet0/0 ve Serial0/0/0 arayüzlerini yapılandırınız.

Router#conf t
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
Router(config)#hostname R1
R1(config)#
R1(config)#interface gigabitethernet 0/0
R1(config-if)#ip address 192.168.5.1 255.255.255.0
R1(config-if)#no shutdown
R1(config-if)#
%LINK-5-CHANGED: Interface GigabitEthernet0/0, changed state to up
%LINEPROTO-5-UPDOWN: Line protocol on Interface GigabitEthernet0/0, changed state to up
R1(config-if)#exit
R1(config)#interface serial 0/0/0
R1(config-if)#ip address 10.1.1.1 255.255.255.252
R1(config-if)#no shutdown
R1(config-if)#end
R1#

Router R1'in GigabitEthernet ve Serial Arayüzünü Yapılandırma

Adım 3

Aynı şekilde Cisco Router R2’nin arayüzlerini de yapılandırınız.

Router#conf t
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
Router(config)#hostname R2
R2(config)#
R2(config)#interface gigabitethernet 0/1
R2(config-if)#ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
R2(config-if)#no shutdown
R2(config-if)#
%LINK-5-CHANGED: Interface GigabitEthernet0/1, changed state to up
%LINEPROTO-5-UPDOWN: Line protocol on Interface GigabitEthernet0/1, changed state to up
R2(config-if)#exit
R2(config)#interface serial 0/0/1
R2(config-if)#ip address 10.1.1.2 255.255.255.252
R2(config-if)#no shutdown
R2(config-if)#
%LINK-5-CHANGED: Interface Serial0/0/1, changed state to up
R2#

Router R2'nin GigabitEthernet ve Serial Arayüzünü Yapılandırma

2. OSPF Öncesi PC’ler Arasındaki Bağlantıyı Test Edin

Adım 1

Yönlendirme protokolünü etkinleştirmeden önce, bilgisayarlardan Ping atarak segmentlerin ağ bağlantısını test ediniz.

PC1 üzerinden R1’in Serial0/0/0 arayüzüne Ping başarılı olacak fakat diğer segmentteki 192.168.10.10 IP adresine sahip PC2’ye ping işlemi başarısız olacaktır.

PC1'den Router'ın Arayüzlerine Ping Atma

Adım 2

PC2’den R1’in Serial0/0/0 arayüzüne ve PC1’e Ping atınız.

Ping hatasının sebebi ise Router’lar üzerinde herhangi bir yönlendirme protokolünün yapılandırılmamasıdır.

PC2'den R1'in Arayüzlerine Ping Atma

3. Cisco Router Üzerinde OSPF Etkinleştirin

Adım 1

İki segmenti birbiriyle haberleştirmek için Cisco Router‘lar üzerinde OSPF Routing etkinleştirmek için aşağıdaki komutları uygulayınız.

NOT: Temel seviyede bir dinamik protokol arıyorsanız RIP iyi bir başlangıç noktasıdır. Mesafe vektörü mantığıyla çalışır ve konfigürasyonu oldukça sadedir. OSPF’in karmaşıklığına geçmeden önce temelleri burada atmak faydalı olur. RIPv1 yapılandırması & RIPv2 etkinleştirmesini adım adım anlattık. Sizi temelden ileri seviyeye taşıyacak bir rehber hazırladık.

R1#conf t
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
R1(config)#
R1(config)#router ospf 10
R1(config-router)#network 192.168.5.0 ?
A.B.C.D OSPF wild card bits
R1(config-router)#network 192.168.5.0 0.0.0.255 ?
area Set the OSPF area ID
R1(config-router)#network 192.168.5.0 0.0.0.255 area ?
OSPF area ID as a decimal value
A.B.C.D OSPF area ID in IP address format
R1(config-router)#network 192.168.5.0 0.0.0.255 area 0
R1(config-router)#network 10.1.1.0 0.0.0.3 area 0
R1(config-router)#end
R1#

Router R1'de OSPF Etkinleştirme

Adım 2

Aynı şekilde Router R2 üzerinde de OSPF Routing etkinleştirdikten sonra R1 ve R2 arasında komşuluk komşuluk kurulduğunu görebilirsiniz.

NOT: OSPF için network adreslerini eklerken Wildcard mask kullanılır.

R2#conf t
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
R2(config)#
R2(config)#router ospf 10
R2(config-router)#network 10.1.1.0 0.0.0.3 area 0
R2(config-router)#network 192.168.
00:16:00: %OSPF-5-ADJCHG: Process 10, Nbr 192.168.5.1 on Serial0/0/1 from LOADING to FULL, Loading Done

^
% Invalid input detected at '^' marker.

R2(config-router)#network 192.168.10.0 0.0.0.255 area 0
R2(config-router)#end
R2#

Router R2'de OSPF Etkinleştirme

Adım 3

Router R1 üzerinde show ip route ospf 10 komutunu çalıştırınız ve yönlendirme tablosunu inceleyiniz.

R1#show ip route ospf 10
O 192.168.10.0 [110/65] via 10.1.1.2, 00:00:37, Serial0/0/0

Ek olarak, show ip route komutu ile de Routing protokolünün O harfi ile tanımlandığını inceleyiniz.

R1#
R1#show ip route
Codes: L - local, C - connected, S - static, R - RIP, M - mobile, B - BGP
D - EIGRP, EX - EIGRP external, O - OSPF, IA - OSPF inter area
N1 - OSPF NSSA external type 1, N2 - OSPF NSSA external type 2
E1 - OSPF external type 1, E2 - OSPF external type 2, E - EGP
i - IS-IS, L1 - IS-IS level-1, L2 - IS-IS level-2, ia - IS-IS inter area
* - candidate default, U - per-user static route, o - ODR
P - periodic downloaded static route

Gateway of last resort is not set

10.0.0.0/8 is variably subnetted, 2 subnets, 2 masks
C 10.1.1.0/30 is directly connected, Serial0/0/0
L 10.1.1.1/32 is directly connected, Serial0/0/0
192.168.5.0/24 is variably subnetted, 2 subnets, 2 masks
C 192.168.5.0/24 is directly connected, GigabitEthernet0/0
L 192.168.5.1/32 is directly connected, GigabitEthernet0/0
O 192.168.10.0/24 [110/65] via 10.1.1.2, 00:00:44, Serial0/0/0

R1#

R2'de show ip route ospf 10

Adım 4

R2 üzerinde show ip route ospf 10 ve show ip route komutunu uygulayınız.

R2#show ip route ospf 10
O 192.168.5.0 [110/65] via 10.1.1.1, 00:01:48, Serial0/0/1

Show ip route komutu çıktısı;

R2#show ip route
Codes: L - local, C - connected, S - static, R - RIP, M - mobile, B - BGP
D - EIGRP, EX - EIGRP external, O - OSPF, IA - OSPF inter area
N1 - OSPF NSSA external type 1, N2 - OSPF NSSA external type 2
E1 - OSPF external type 1, E2 - OSPF external type 2, E - EGP
i - IS-IS, L1 - IS-IS level-1, L2 - IS-IS level-2, ia - IS-IS inter area
* - candidate default, U - per-user static route, o - ODR
P - periodic downloaded static route

Gateway of last resort is not set

10.0.0.0/8 is variably subnetted, 2 subnets, 2 masks
C 10.1.1.0/30 is directly connected, Serial0/0/1
L 10.1.1.2/32 is directly connected, Serial0/0/1
O 192.168.5.0/24 [110/65] via 10.1.1.1, 00:01:53, Serial0/0/1
192.168.10.0/24 is variably subnetted, 2 subnets, 2 masks
C 192.168.10.0/24 is directly connected, GigabitEthernet0/1
L 192.168.10.1/32 is directly connected, GigabitEthernet0/1

R2#

show ip route ospf 10

Adım 5

Router’lar üzerinde OSPF yönlendirme yapılandırdıktan sonra, bilgisayarlardan tekrar Ping atarak ağ bağlantısını kontrol ediniz.

192.168.5.0/24 ağından 192.168.10.0/24 ağına Ping işlemi aşağıdaki gibi başarılı olacaktır.

R2 Ağı Bağlantısını Test Etme

Adım 6

Aynı şekilde diğer segmentten de Ping işlemi aşağıdaki gibi başarılı olacaktır.

R1 Ağı Bağlantısını Test Etme

4. OSPF Yönlendirmeyi Doğrulayın

Adım 1

Yönlendirme protokolünü doğrulamak için privileged modda debug ip ospf events komutunu kullanabilirsiniz.

R1'de debug ip ospf events kullanma

Adım 2

Hello paketleri iki Router arasındaki komşuluk ilişkilerini sürdürmek için gönderilir.

R2'de debug ip ospf events çalıştırma

OSPF Yönlendirmesi İçin Show Komutları

  • R1# show ip ospf database

Show ip ospf database komut çıktısı

  • R1# show ip ospf interface

Show ip ospf interface komut çıktısı

  • R1# show ip ospf database router

Show ip ospf database router komut çıktısı

  • R1# show ip ospf 10

Show ip ospf 10 komut çıktısı

  • R1# show running-config

Show running-config komut çıktısı

  • R1# debug ip ospf events

Debug ip ospf events komut çıktısı

  • R2# show ip ospf database

Show ip ospf database komut çıktısı

  • R2# show ip ospf interface

Show ip ospf interface komut çıktısı

  • R2# show ip ospf database router

R2 İçin show ip ospf database router komut çıktısı

  • R2# show ip ospf 10

R2# show ip ospf 10 komutu

  • R2# show running-config

R2# show running-config komut çıktısı

  • R2# debug ip ospf events

R2 Router'ında debug ip ospf events komut çıktısı

Video

Yönlendirici üzerinde OSPF etkinleştirmek ve doğrulamak için aşağıdaki videoyu izleyebilir ve ayrıca bize destek olmak için YouTube kanalımıza abone olabilirsiniz!

Video Önizleme Görseli
YouTube'da İzle

Cisco Router ile OSPF Yönlendirme Hakkında SSS

Packet Tracer ortamında wildcard mask kullanımı neden zorunludur?

Cisco Router cihazında OSPF network komutu yazarken wildcard bits mantığını kavramak şarttır. Packet Tracer konsolu bu konuda acımasızdır. Standart alt ağ maskesi girerseniz komut kabul edilmez. Çünkü IOS işletim sistemi arayüz IP’sini eşleştirmek için ters mantıkla çalışan bir filtre bekler.
Wildcard maskede sıfır değeri ‘match’ yani eşleşme zorunluluğu getirir. Örneğin 192.168.5.0 ağına 0.0.0.255 maskesi atamak ilk üç okteti sabitler. Son oktet ise umursanmaz. Bu sayede GigabitEthernet0/0 altındaki tüm hostlar otomatik olarak OSPF sürecine dahil olur.
Açıkçası Packet Tracer simülasyonunda yanlış maske kullanımı en sık yapılan konfigürasyon hatasıdır. R1 ve R2 arasında komşuluk kurulamaz. Serial bağlantıda 0.0.0.3 maskesi yalnızca iki kullanılabilir IP adresini hedefler. Bu hassas ayar olmadan Hello paketleri asla doğru arayüzden çıkamaz.

Cisco Router üzerinde Area 0 olmadan OSPF backbone kurmak mümkün müdür?

Cisco Router işletim sistemi buna kesinlikle izin vermez. Packet Tracer CLI ekranında area 0 belirtilmezse komut hata döner. OSPF hiyerarşisinde tüm alanlar backbone alana fiziksel veya virtual-link ile bağlanmak zorundadır. Tek bir alan olsa dahi omurga kimliği sıfır olarak tanımlanır.
Eğer R1 üzerinde area 1 olarak yapılandırırsanız ve R2’de area 0 bırakırsanız ilginç bir durum oluşur. Router’lar komşuluğu EXSTART aşamasında dondurur. Link-State Database asla senkronize olmaz. Bunun sonucunda ‘show ip ospf neighbor’ çıktısı boş döner veya sürekli INIT durumunda takılır.
Buna karşın Packet Tracer içinde debug ip ospf events komutuyla alan uyuşmazlığını net şekilde görebilirsiniz. Hata mesajı doğrudan ‘Area Mismatch’ olarak loglanır. Bu yüzden topoloji ne kadar küçük olursa olsun omurga alan numarasını sıfır girmek zorunlu bir teknik gerekliliktir.

Packet Tracer’da FULL komşuluk durumuna geçiş süreci nasıl işler?

Cisco Router cihazları arasında FULL durumu OSPF komşuluk makinesinin nihai hedefidir. Packet Tracer’da bu geçişi saniye saniye izleyebilirsiniz. Önce DOWN durumundan INIT durumuna geçilir. Bu esnada Hello paketleri karşılıklı olarak alınır. Ardından 2-WAY aşamasında iki cihaz birbirini komşu listesine ekler.
Sonrasında EXSTART fazında Master ve Slave ilişkisi kurulur. Database Description paketleri değiş tokuş edilir. EXCHANGE aşamasında Link-State Request ve Update paketleri havada uçuşur. Nihayet LOADING bittiğinde FULL ibaresi konsola düşer. Bu noktada OSPF topoloji veritabanı tamamen özdeştir.
Üstelik bu süreç boyunca hello ve dead interval değerlerinin eşleşmesi şarttır. Cisco Router varsayılan olarak broadcast ağlarda 10 saniye hello gönderir. Seri bağlantılarda bu süre 30 saniyedir. Packet Tracer üzerinde arayüz konfigürasyonunda MTU uyuşmazlığı varsa komşuluk EXSTART takılır kalır. Bu detayı atlamak simülasyonda saatler kaybettirir.

Show ip route çıktısında ‘O’ kodu ve [110/65] ibaresi teknik olarak ne ifade eder?

Cisco Router yönlendirme tablosunda ‘O’ kodu rotanın OSPF sürecinden öğrenildiğini belirtir. Köşeli parantez içindeki ilk rakam 110 değeri Administrative Distance yani idari mesafedir. Bu değer rotanın güvenilirlik seviyesini gösterir. Sayı ne kadar düşükse rota o kadar önceliklidir. OSPF bu konuda RIP’ten üstündür.
İkinci rakam olan 65 ise metrik değerini yansıtır. Packet Tracer ortamında bu değer Cost olarak hesaplanır. Cisco Router referans bant genişliği varsayılan olarak 100 Mbps kabul edilir. Formül basittir: Referans Bant Genişliği bölü Arayüz Bant Genişliği. GigabitEthernet için maliyet 1 iken Serial bağlantı için maliyet 64 olarak hesaplanır.
Dolayısıyla hedef ağa giden yolda tüm çıkış arayüzlerinin maliyetleri toplanır. Show ip ospf interface komutu ile her bir arayüzün anlık maliyetini kontrol edebilirsiniz. Bu sayede SPF algoritması en düşük toplam maliyetli patikayı seçer. Loopback arayüzleri de Router ID seçiminde belirleyici rol oynar.

Statik rotalama yapmak varken Packet Tracer’da neden OSPF tercih edilmeli?

Statik rotalar küçük ölçekli laboratuvarlarda pratik bir çözüm sunar. Fakat Packet Tracer’da büyüyen bir topolojiyi yönetmek işkenceye dönüşür. Her yeni Cisco Router eklendiğinde tüm cihazlara tek tek ip route komutu girmek gerekir. Bu zahmetli süreç insan hatasına fazlasıyla açıktır. Yanlış yazılan bir next-hop adresi tüm ağ segmentini izole eder.
OSPF ise Link-State mantığıyla çalışır. Ağa yeni bir prefix eklendiğinde bu bilgi LSA paketleriyle tüm alana yayılır. Cisco Router bu güncellemeyi alır almaz SPF ağacını yeniden hesaplar. Yönlendirme tablosu milisaniyeler içinde güncellenir. Herhangi bir fiber kesintisi veya donanım arızasında yakınsama hızı statik rotalara kıyasla çok daha yüksektir.
Zira kurumsal ağlarda yedeklilik ve hızlı toparlanma esastır. Packet Tracer simülasyonunda bir seri kabloyu çekip trafiğin alternatif rotadan aktığını canlı izlemek bu protokolün gücünü kanıtlar. Bu dinamik yapı sayesinde WAN omurgaları ayakta kalır.

Packet Tracer konsolunda debug komutları Cisco Router performansını etkiler mi?

Debug komutları Cisco Router işlemcisine ek yük bindirir. Packet Tracer simülasyonunda bu durum sistem yavaşlaması olarak kendini belli eder. Özellikle ‘debug ip ospf events’ çıktısı yoğun bir metin akışı oluşturur. Konsol ekranı kısa sürede kullanılamaz hale gelir. Bu yüzden debug açmadan önce terminal monitör ayarlarını gözden geçirmek şarttır.
Gerçek ekipmanda olduğu gibi Packet Tracer’da da undebug all komutu acil durdurma butonudur. Ayrıca debug mesajlarını sadece belirli bir komşuya veya arayüze kısıtlamak mümkündür. Örneğin ‘debug ip ospf events 192.168.5.1’ şeklinde bir filtre uygulayabilirsiniz. Bu yöntem sadece R1 ile ilgili olayları ekrana getirir.
Neticede hello paketlerinin gidiş gelişini veya LSA taşmalarını izlemek paha biçilmez bir öğrenme deneyimidir. Fakat işiniz biter bitmez debug’ı kapatmayı asla unutmayın. Aksi halde cihaz CPU’su gereksiz yere meşgul olur ve konsol tepkisiz kalır.

Sonuç

Sonuç olarak, Packet Tracer ile OSPF yapılandırması için sizlere adım adım tüm detaylı anlattım. Ayrıca, farklı segmentlerde OSPF’i nasıl etkinleştireceğinizi öğrendiniz.

Bununla birlikte, segmentler arasında iletişimi nasıl kuracağınızı ve yapılandırmayı nasıl doğrulayacağınızı da incelediniz. Sonuç olarak, herhangi bir sorunuz varsa, bu kılavuza veya ek kaynaklara başvurmaktan çekinmeyin!

Ek olarak, OSPF yönlendirme sürecindeki tüm işlemleri konsol başında yaptınız. Peki ya bu Router’lara ofisinizden erişmeniz gerekirse? Bunun için uzaktan erişim ayarları devreye giriyor.

Özellikle, iyi bir başlagıç olarak Telnet yapılandırmasını inceleyiniz. Fakat daha fazla güvenlik gerektiren durumlarda ise SSH etkinleştirmeyi unutmayınız.

Bu Rehberi Keşfettikleri İçin Sana Teşekkür Edecekler!

Sadece bir tıkla sevdiklerine dev bir iyilik yapmaya hazır mısın? Bilgi paylaştıkça devleşir.

14 Kişi Deneyimini Paylaştı

  1. Teşekkürler lütfen BGP ilgili makale yazarmısınız.

    1. Rica ederim, yorumunuz için teşekkürler. En yakın zamanda daha gelişmiş Cisco yazılarını yayınlayacağım. Takip ettiğiniz için teşekkürler.

Görüşünü Paylaş