Packet Tracer ile Cisco IOS İmajını TFTP Kopyalama

Cisco Packet Tracer ağ simulasyon programı ile Cisco Router IOS imajını TFTP sunucuya kolaylıkla yedekleyebiliriz.

Packet Tracer ile Router IOS'u TFTP'ye Kopyalama

Cisco Router IOS İmajını TFTP Sunucuya Yedekleme

Router imajlarını TFTP sunucuya yedeklemek için ağ ortamında öncelikle TFTP Server (Sunucu) kurulu ve yapılandırılmış olması gerekmektedir.

Ağ ortamında yapılandırılan TFTP sunucuya Router IOS’larını yedekleyebilir ve restore edebilirsiniz. Örneğin; Router’da meydana gelen bir arıza durumunda IOS imajına arızalandıysa bu imajı sunucudan kolaylıkla geri yükleyebilirsiniz.

Aslında, yedek almanın tek sebebi olası bir felakete hazırlıklı olmaktır. IOS imajı tamamen silinirse cihaz ROMmon moduna düşer. Pratikte doğru komutlarla bu moddan çıkmak sandığınızdan daha basit. Router’ı ROMmon modundan kurtarma adımları sizi bu kabustan kurtarabilir.

IOS Görüntüsü Hangi Dosya Formatında Olmalıdır?

Cisco IOS görüntülerini yedeklemek ve geri yüklemek çok önemlidir. Öncelikle, görüntü dosyalarının doğru formatta olduğundan emin olun. Genellikle, Cisco IOS görüntü dosyaları “.bin” uzantısına sahiptir.

Bu format, ikili anlamına gelir. Buna göre, yönlendirici ve diğer Cisco cihazları bu özel yapıya ihtiyaç duyar. Bu nedenle, ikili dosyanın düzgün çalışması için doğru şekilde kodlanması gerekir. Devam etmeden önce daima formatı doğrulayın. Bu, cihazlarınızın sorunsuz çalışmasını sağlar.

“.tar” dosyaları da dahil olmak üzere IOS ile ilgili farklı dosya türleri vardır. Bu dosyalar bir veya daha fazla sıkıştırılmış görüntü içerebilir. Ayrıca ilgili yapılandırma dosyalarını da içerebilirler.

Yükleme için “.tar” dosyalarını kullanabilirsiniz, ancak yedekleme için standart ikili dosya formatını (“.bin”) kullanmak en iyisidir. Bu format, geri yükleme sırasında uyumluluk ve kullanım kolaylığı sağlar. “.bin” formatını seçerek, süreci daha basit ve daha güvenilir hale getirirsiniz.

Özetlemek gerekirse, Cisco IOS görüntülerinin yeterli yedeklemesi için “.bin” formatını kullanın. Bu format, dosyaları kopyalamayı ve geri almayı kolaylaştırır.

Ayrıca, aktarımlar sırasında IOS bütünlüğünün korunmasına yardımcı olur. Aktarımdan sonra, dosyayı her zaman bir sağlama toplamı kullanarak doğrulayın. MD5 kullanmak yaygın bir seçimdir. Bu adım, dosyanın bozuk olmadığını doğrular. Bu adımları takip etmek, sorunsuz bir yedekleme ve geri yükleme süreci sağlar.

Packet Tracer Üzerinde Router IOS’u Sunucuya Yedekleme

Packet Tracer programını kullanarak IOS kopyalama işlemi için küçük bir ağ tasarımı yapınız, ve daha sonra TFTP’ye IOS yedeklemek için aşağıdaki adımları sırasıyla takip ediniz.

Bu komutları uygulamak için önce cihaza konsol kablosuyla bağlanmanız gerekir. Açık konuşmak gerekirse GUI üzerinden doğrudan komut giremezsiniz. Konsol bağlantısıyla router’a doğrudan erişmek tüm yedekleme işlemlerinin başlangıç noktasıdır. Bu adımı atlarsanız CLI arayüzüne ulaşamazsınız.

Adımlar:

Adım 1

Öncelikle, Cisco Packet Tracer programı açınız ve aşağıdaki gibi bir network topolojisi oluşturunuz.

Cisco Router ve TFTP Sunucu

Adım 2

Cisco Router R1’in üzerine bir kez tıklayınız ve açılan pencerede GigabitEthernet0/0 arayüzünü topolojiye göre yapılandırınız.

Router> en
Router# conf t
Router(config)# hostname R1
R1(config)# interface gigabitethernet 0/0
R1(config)# ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
R1(config)# no shutdown
R1(config)# end

Router'ın GigabitEthernet Arayüzüne IP Adresi Atama

Adım 3

TFTP sunucunun FastEthernet arayüzünün TCP/IP konfigürasyonunu IP bloğuna göre yapılandırınız. Daha sonra Services tabına tıklayınız.

TFTP Sunucu TCP/IP Ayarları

Adım 4

TFTP servisini etkinleştirmek için On seçeneğini işaretleyiniz ve içerisindeki dosyaları siliniz.

TFTP'ye Yedeklenen Dosyaları Silme

Adım 5

TFTP sunucu Root klasörü şuan tamamen temiz durumdadır.

TFTP'ye Yedeklenen Dosyalar Silindi

Adım 6

Packet Tracer yazılımında sağ panelde bulunan Add Simple PDU ile R1’den TFTP’ye Ping atarak ağ bağlantısını test ediniz.

Packet Tracer'da Add Simple PDU ile Ping Atma

Adım 7

Router imajını TFTP sunucuya yedeklemek için, copy flash: tftp: komutunu uygulayınız. Ardından source filename (kaynak dosya adı – hangi dosya yedeklenecek?) kısmında kopyalamak istediğiniz IOS dosyasının tam adını yazdıktan sonra Enter tuşuna basarak devam ediniz.

Aşağıdaki görüntüde gördüğünüz gibi IOS imajı TFTP sunucuya başarıyla kopyalanmıştır.

R1# copy flash: tftp:

Copy flash: tftp: komutunu kullanma

Adım 8

TFTP sunucuyu kontrol ettiğinizde, R1’in IOS imajı TFTP sunucuya başarıyla kopyalandığını görebilirsiniz.

Cisco IOS Yedekleme

Video

Router imaj dosyasını yedeklemek için aşağıdaki videoyu izleyebilir ve ayrıca bize destek olmak için YouTube kanalımıza abone olabilirsiniz!

YouTube'da İzle

Router IOS Yedekleme ve TFTP İşlemleri Hakkında SSS

IOS imajını yedeklemek neden bu kadar kritik bir öneme sahip?

Bir router düşünün. Tüm ağınızın kalbi. İçindeki işletim sistemi yani IOS imajı bozulursa cihaz açılmaz. Basit bir elektrik kesintisi anında yazma işlemi sırasında flash bellek zarar görebilir. Bu durumda router’ı çöpe atmak yerine yedeğinizden geri yüklersiniz. İşte bu yüzden yedekleme hayat kurtarır.

Özellikle kritik lokasyonlardaki cihazlar için yedekleme şarttır. Fabrika ortamında bir üretim hattını düşünün. Router durursa üretim durur. Her dakika maliyet demektir. Elinizde TFTP sunucuda hazır bir yedek varsa işlemi saniyeler içinde tamamlarsınız.

Açıkçası ben sahada çok cihazın flash’ının öldüğünü gördüm. Yedeği olmayan sistem yöneticileri çaresiz kalıyor. Yedeği olan ise bir kahve yudumlayıp restorasyonu başlatıyor. Bence bu fark her şeyi anlatıyor.

TFTP sunucuya yedekleme yaparken hangi ağ ayarlarına dikkat etmem gerekir?

İlk şart IP erişilebilirliği. Router ve TFTP sunucu aynı ağ segmentinde veya yönlendirilebilir bir yapıda olmalı. Packet Tracer’da sunucunun IP adresini statik olarak verin. Router’ın arayüzünü aynı bloktan yapılandırın. Sonra ping atın.

Cevap alamazsanız yedekleme başlamaz. Bu çok temel ama en sık atlanan adım. Arayüzün ‘no shutdown’ ile açık olduğundan emin olun. Servis sekmesinde TFTP’nin ‘On’ konumda olması gerekir. Ayrıca güvenlik duvarı yazılımları TFTP portunu (UDP 69) engelleyebilir. Simülasyonda bu yok ama gerçek dünyada aklınızda bulunsun.

Zira TFTP bağlantısı UDP üzerinden çalışır. Hata toleransı düşüktür. Bu sebeple ağda paket kaybı olmamalı. Switch üzerinde VLAN yapılandırmasını doğru yapın. Eğer router ve sunucu farklı VLAN’larda ise aralarında routing olması şart.

.bin formatı dışında .tar dosyası görsem ne yapmalıyım?

Cisco cihazlarda IOS imajı genelde .bin uzantılıdır. Bu ikili dosya doğrudan çalıştırılabilir kodu içerir. .tar ise sıkıştırılmış bir arşivdir. İçinden .bin dosyası ve bazen web arayüzü paketleri çıkar. Yedekleme amacıyla .tar kullanmak mantıklı değildir.

Öncelikle .tar dosyasını açıp içindeki asıl .bin imajını çıkarmalısınız. Çünkü ‘copy tftp: flash:’ komutu ile geri yükleme yaparken router .bin formatını bekler. .tar yüklerseniz dosya sistemi onu tanımaz. Sonuçta cihaz açılışta imajı bulamaz.

Neticede yedek alırken hedef dosya adını kontrol edin. ‘dir flash:’ komutu çıktısında hangi dosya ismi görünüyorsa onu kopyalayın. İsmi birebir aynı yazmazsanız işlem başarısız olur. Kısacası, büyük-küçük harf duyarlılığına dikkat edin.

Yedekleme sırasında ‘Source filename’ sorulduğunda hangi ismi girmeliyim?

Router’a ‘copy flash: tftp:’ yazdığınızda size kaynak dosya adını sorar. Burada şu an flash bellekte yüklü olan aktif IOS imajının tam adını yazmalısınız. Dosya adını öğrenmek için öncesinde ‘show flash:’ veya ‘dir flash:’ komutunu çalıştırın. Çıktıda .bin uzantılı dosyayı görürsünüz.

Örnek vermek gerekirse dosya adı ‘c2900-universalk9-mz.SPA.155-3.M4a.bin’ gibi uzun bir metin olabilir. Bunu klavyeyle hatasız yazmak zordur. Fare ile seçip sağ tıklayarak kopyala-yapıştır yapmanızı öneririm. Yanlış bir harf girerseniz işlem başlamaz.

Buna karşın eğer dosya adını yanlış hatırlıyorsanız panik yapmayın. ‘dir’ komutu her zaman yardımcınızdır. Ayrıca Packet Tracer’da bazı cihazların flash’ında tek bir .bin dosyası bulunur. Gerçek cihazlarda birden fazla imaj olabilir. O zaman hangisinin çalıştığını ‘show version’ ile teyit edin.

İmajı geri yüklerken ‘copy tftp: flash:’ komutu neden hata verir?

Bu hatanın birkaç sebebi vardır. İlki IP bağlantısının kopuk olması. Ping ile testi tekrarlayın. İkincisi TFTP sunucunun root dizininde dosyanın bulunmaması. Sunucu sekmesine gidip .bin dosyasını listede gördüğünüzden emin olun. Üçüncüsü flash bellekte yeterli alan kalmaması. ‘dir flash:’ ile boş alanı kontrol edin.

Alan yetersizse eski veya gereksiz dosyaları silmeniz gerekir. Bunu yapmak için ‘delete flash:eski_dosya.bin’ komutunu kullanın. Fakat dikkatli olun. O an çalışan IOS’u silemezsiniz. Sistem size uyarı verir.

Dolayısıyla en temizi önce alanı boşaltıp sonra geri yükleme başlatmaktır. Ayrıca dosya adını girerken büyük-küçük harf uyumuna azami dikkat edin. Gerçek IOS cihazlarda dosya sistemleri büyük-küçük harf duyarlıdır. Bu yüzden sunucudaki ad ile komuttaki ad tıpatıp aynı olmalıdır.

Yedeklenen imajın bozulmadığını nasıl doğrularım?

Yedekleme tamamlandı diye sevinmeyin. Bir de doğrulama yapın. En bilinen yöntem MD5 sağlama toplamı (checksum) karşılaştırmasıdır. Router üzerinde ‘verify /md5 flash:imaj_adi.bin’ komutu ile bir hash değeri alırsınız. Aynı komutu TFTP sunucudaki dosya için de çalıştırın veya bir MD5 aracı ile hesaplatın.

İki değer aynı çıkarsa dosya sağlamdır. Eğer farklı çıkarsa aktarım sırasında paket kaybı yaşanmış olabilir. Dosya bozuktur. Hemen silip yeniden kopyalayın. Bu adımı atlamak felakete davetiye çıkarmak gibidir. Bozuk imajı flash’a yazarsanız router açılmaz.

Üstelik ROMmon moduna düşersiniz. Oradan kurtulmak daha meşakkatlidir. Bu yüzden MD5 kontrolünü rutin haline getirin. Büyük ağlarda bu işlemi otomatikleştiren scriptler bile yazılır. Siz siz olun, doğrulamadan geri saymayın.

Sonuç

Bu yazımızda Packet Tracer kullanarak Router için TFTP sunucu’ya IOS kopyalama nasıl yapacağınızı gösterdim. Yedeklenen IOS imajını sunucudan tekrar geri yüklemek istediğinizde copy tftp: flash: komutunu kullanabilirsiniz!

Son olarak, altını kalın çizgilerle çizmek gerekir ki Packet Tracer arayüzüne profesyonelce hakim olmayı baştan öğrenmek iş akışınızı hızlandırır. Dolayısıyla, sağ paneldeki araç çubuklarıyla zaman kaybetmezsiniz.

Packet Tracer ile Cisco Router IOS İmajı TFTP Sunucuya Kopyalama