Packet Tracer ile DHCP Konfigürasyonu

Cisco Packet Tracer programı ile ağ topolojileri oluşturabilir ve deneyimler elde edebilirsiniz. Bu yazılım Cisco firmasının bir ağ simulatör programıdır ve tamamen ücretsizdir.

Packet Tracer ile DHCP Konfigürasyonu

Cisco Router Üzerinde DHCP Etkinleştirme ve Yapılandırma

Bir ağı yapılandırmanın en kolay yolu yönlendiricilerde bulunan DHCP sunucularından yararlanmaktır. DHCP sunucusu, kendisine bağlanan tüm ekipman ve cihazlara bir IP adresi ve ağ parametreleri (alt ağ maskesi ve ağ geçidi) vermekten sorumludur.

Bu sunucu, bağlı ekipmanın DNS sunucularını yapılandırmaktan da sorumludur, ancak sağlayıcılar tarafından yönlendiricilerine yüklenen donanım yazılımı nedeniyle, varsayılan olarak eklenen DNS, üretici şirketin DNS’leridir.

Dinamik Ana Bilgisayar Yapılandırma Protokolü, IP adreslerinin otomatik olarak atanmasına izin veren protokoldür.

DHCP protokolü, aktarım protokolü olarak UDP’yi kullanır, 67 numaralı UDP portu, bir sunucunun hedef portudur ve istemci, 68 numaralı UDP portunu kullanır.

DHCP servisi ile aşağıdaki parametreleri otomatik olarak yapılandırabilirsiniz:

IP Adresi
Alt Ağ Maskesi
Varsayılan Ağ Geçidi
DNS

Cisco’nun ağ simülatör yazılımını kullanarak yeni bir ağ topolojisi oluşturup, ağa birden fazla istemci ve bir adet Cisco Router ekleyerek, ağ bağlanan veya sonradan bağlanılacak tüm istemcilerin TCP/IP yapılandırmasını manuel olarak yapılandırmak yerine, DHCP servisi ile otomatik olarak yapılandırabilirsiniz.

Packet Tracer ile Router’da DHCP Servisini Açma

Adım 1

Öncelikle Packet Tracer programında iki ayrı segmentli (192.168.1.0/24 ve 192.168.2.0/24) bir ağ topolojisi oluşturunuz.

Router'a Bağlı İki LAN

Adım 2

Router0 penceresinde, CLI komut istemi sekmesine tıklayınız ve ilk yapılandırma ekranında, No (Hayır) yazarak Enter tuşuna basınız. Bu ekranda eğer Yes (Evet) seçeneği seçerseniz, Cisco yönlendirici temel ayarları yapmak için adım adım soru soracaktır.

IOS Command Interface

Adım 3

Cisco yönlendirici arayüzlerine oluşturduğunuz ağ topolojisine göre IP adresleri atayınız ve portları açınız. Daha sonra, Router’dan istemcilere otomatik IP bilgileri dağıtmak için aşağıdaki komutları uygulayarak DHCP’yi etkinleştiriniz.

Router>enable
Router#conf t
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
Router(config)#interface gigabitethernet 0/0
Router(config-if)#ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
Router(config-if)#no shutdown
%LINK-5-CHANGED: Interface GigabitEthernet0/0, changed state to up
%LINEPROTO-5-UPDOWN: Line protocol on Interface GigabitEthernet0/0, changed state to up
Router(config-if)#exit
Router(config)#interface gigabitethernet 0/1
Router(config-if)#ip address 192.168.2.1 255.255.255.0
Router(config-if)#no shutdown
%LINK-5-CHANGED: Interface GigabitEthernet0/1, changed state to up
%LINEPROTO-5-UPDOWN: Line protocol on Interface GigabitEthernet0/1, changed state to up
Router(config-if)#exit
Router(config)#ip dhcp pool LAN1
Router(dhcp-config)#network 192.168.1.0 255.255.255.0
Router(dhcp-config)#default-router 192.168.1.1
Router(dhcp-config)#dns-server 192.168.1.1
Router(dhcp-config)#exit
Router(config)#ip dhcp excluded-address 192.168.1.1
Router(config)#ip dhcp pool LAN2
Router(dhcp-config)#network 192.168.2.0 255.255.255.0
Router(dhcp-config)#default-router 192.168.2.1
Router(dhcp-config)#dns-server 192.168.2.1
Router(dhcp-config)#exit
Router(config)#ip dhcp excluded-address 192.168.2.1
Router(config)#end
Router#
%SYS-5-CONFIG_I: Configured from console by console
Router#wr
Building configuration...
[OK]
Router#

Router'da DHCP Etkinleştirme

Adım 4

Cisco DHCP komutlarını uyguladıktan sonra, Packet Tracer çalışma alanına eklediğiniz bilgisayarları otomatik IP adresi için ayarlamanız gerekir. Bu işlem için, PC0 üzerine tıklayarak açılan pencerede IP Configuration (IP Yapılandırma) seçeneğine tıklayınız ve ardından DHCP seçeneğini aktif ediniz.

Packet Tracer'da PC İçin DHCP Etkinleştirme

Adım 5

PC0 üzerinde DHCP aktif ettikten sonra, aşağıdaki görüntüdeki gibi bir IP adresi isteği gönderilecektir.

Requesting IP Address

Adım 6

DHCP, PC0’ın isteğini yanıtlayarak bir IP adresi tahsis edecektir.

DHCP Request Successful

Adım 7

192.168.2.0/24 ağında bulunan bilgisayarlar için de DHCP seçeneğini etkinleştiriniz ve durumu kontrol ediniz.

PC2'nin IP Yapılandırması

Adım 8

Cisco yönlendirici üzerinde 192.168.2.0/24 ağı için DHCP havuzu yapılandırıldığı için PC2 de başarılı bir şekilde IP adresi alacaktır.

DHCP Request Successful

Adım 9

PC0’dan 2.0 ağına ping atarak ağ bağlantısını test ettiğinizde bu işlem aşağıdaki gibi başarılı olacaktır.

Farklı Ağlar Üzerinden Ping İşlemi

Adım 10

PC3 üzerinden de 1.0 ağına ping işlemi de başarılı olacaktır.

Farklı Ağlar Üzerinden Ping İşlemi

Adım 11

Yönlendirici üzerinde show ip dhcp binding komutu ile istemcilere atanan IP adreslerini ve MAC adreslerini görebilirsiniz.

show ip dhcp binding

Adım 12

Ayrıca, show ip dhcp pool komutunu uyguladığınızda da aşağıdaki görüntüdeki gibi DHCP havuzu detaylarını inceleyebilirsiniz.

show ip dhcp pool

Packet Tracer’da IP Almayan Cihazlar İçin Kolay Çözümler

Cisco Packet Tracer’da, cihazlar bazen DHCP sunucusundan IP alamaz. Öncelikle DHCP sunucusunun açık olup olmadığına bakın.

Ardından, sunucunun ayarlarını inceleyin. Doğru IP aralığının ayarlandığından emin olun. Ayrıca, cihazın otomatik olarak IP alacak şekilde ayarlandığından emin olun.

Kabloları da inceleyin. Tüm cihazların doğru şekilde bağlandığından emin olun. Hala başarısız olursa, hem cihazı hem de sunucuyu yeniden başlatın.

Son olarak, kurulumun geri kalanında sorun olup olmadığını kontrol edin. Bu adımlar DHCP sorunlarını gidermenize yardımcı olabilir.

1. Yönlendiricinin DHCP Kurulumunu Kontrol Edin

Yönlendiricinizin DHCP hizmetini kontrol etmek için önce hizmetin açık olup olmadığına bakın. Ardından, doğru ayarlandığından emin olmak için DHCP havuzuna bakın. Ağ aralığının doğru olduğundan emin olun.

Ayrıca, alt ağ maskesine, ağ geçidine ve DNS’e bakın. Bu, ağınızın düzgün çalışmasına yardımcı olur.

2. Arayüz Durumuna Bakın

Yönlendiricinin arayüzlerinin açık olduğundan emin olun. Öncelikle, Packet Tracer’da yönlendiricinin komut satırı arayüzünü (CLI) açın. Ardından “show ip interface brief” yazın. Bu, arayüzlerin “açık” olup olmadığını gösterir.

Ayrıca, doğru IP’lere sahip olduklarını kontrol edin. Bu adımlar kurulumu kontrol etmenize yardımcı olur.

3. Kabloları Kontrol Edin

Yönlendirici ve cihazlar arasındaki bağlantıların iyi olduğundan emin olun. İlk olarak, Packet Tracer’daki kabloları kontrol edin. Ethernet için, anahtar ve cihazlar arasında düz bir kablo kullanın.

Aynı cihazdan iki cihaz arasında, yönlendiriciden yönlendiriciye gibi, çapraz bir kablo kullanın. Bu, cihazların doğru iletişim kurmasına yardımcı olur. En iyi sonuçlar için kurulumunuzu her zaman kontrol edin.

4. Cihazlarda Doğru IP’yi Ayarlayın

Cihazların otomatik olarak IP aldığından emin olun. İlk olarak, her cihaza tıklayın. Ardından IP ayarlarına gidin.

Sonra, DHCP’nin açık olduğundan emin olun. Bu adım, tüm cihazların bağlanabilmesini sağlar. DHCP kullanmak, ağın çalışmasını kolaylaştırır.

5. Cihazı Yeniden Başlatın

Packet Tracer’da cihazları resetleyebilirsiniz. Bazen reset işlemi, yeni bir IP istemelerine yardımcı olur. Sıfırdan başlamak için cihazdaki reset simgesine tıklayın.

6. DHCP Havuzunun Dolu Olup Olmadığını Kontrol Edin

DHCP havuzunda başka IP adresi olup olmadığını kontrol edin. İlk olarak, yönlendiricinin komut satırı arayüzüne “show ip dhcp pool” yazın. Bu, kaç IP adresinin kullanıldığını gösterir.

Havuz doluysa, iki seçeneğiniz var. IP aralığını genişletebilirsiniz. Veya eski kiralamaları boşaltabilirsiniz. Her ikisi de DHCP’nizin çalışmasına yardımcı olabilir.

7. Simülasyon Modunu Kullanın

Paket İzleyici’de simülasyon moduna geçin. Bu, DHCP sürecini izlemenizi sağlar. DHCP isteğini ve teklif paketlerinin hareketini görebilirsiniz.

Ardından, kayıp paketleri arayın. Ayrıca, konuşma akışında sorun olup olmadığını kontrol edin. Bu, sorunları hızlı bir şekilde bulmanıza yardımcı olur.

8. Güvenlik Duvarı Ayarlarına Bakın

Paket İzleyici’nin gerçek güvenlik duvarları yoktur. Bu nedenle, yönlendiricideki Erişim Listelerini (ACL’ler) kontrol edin.

DHCP yayınlarını durdurmadıklarından emin olun. Bu, yayınların cihazlara ulaşmasını sağlar. ACL’leri doğru tutmak, ağın iyi iletişim kurmasına yardımcı olur.

9. Aynı IP Adreslerini Kontrol Edin

İki cihazın aynı IP adresine sahip olmadığından emin olun. Aynı IP adresleri varsa sorunlar çıkabilir. Bu nedenle, yeni cihazlar IP alamayabilir.

Etkin IP adreslerini görmek için “show ip dhcp binding” seçeneğini kullanın. Bu, her şeyin düzgün ve çalışır durumda kalmasını sağlar.

10. Yeni Cihazlarla Test Edin

Packet Tracer’daki cihaz sorunlarını gidermek için önce yeni IP adresleri oluşturun. Ardından, bunları aynı ağa bağlayın.

Yeni cihazlar IP adresi alırken diğerleri alamıyorsa, bir sorun vardır. Başarısız olan cihazın kurulumuna bakın.

Sorunu bulmak için aşağıdaki adımları tek tek izleyin. Önce eski cihazın ağ ayarlarını kontrol edin.

Ardından, DHCP sunucusu ayarlarını kontrol edin. Ayrıca, yeterli sayıda boş IP adresi olduğundan emin olun. Her şey yolunda görünüyorsa, eski cihazı yeniden başlatın.

Bunu yaparak IP adresi sorunlarını bulabilir ve düzeltebilirsiniz. Bu şekilde, ağ simülasyonunuz düzgün çalışacaktır.

DHCP İçin Show Komutları İstatistikleri

DHCP Commands
DHCP Bindings
DHCP Pools

Router#show ip dhcp ?
binding DHCP address bindings
conflict DHCP address conflicts
pool DHCP pools information
relay Miscellaneous DHCP relay information

Router#show ip dhcp binding
IP address     Client-ID/                      Lease expiration    Type
Hardware address
192.168.1.2 000C.8536.A381           --                           Automatic
192.168.1.3 00E0.B0AC.5779           --                           Automatic
192.168.2.2 00E0.F7CA.7827           --                           Automatic
192.168.2.3 000A.F383.BCDE           --                           Automatic

Router#show ip dhcp pool

Pool LAN1 :
Utilization mark (high/low) : 100 / 0
Subnet size (first/next) : 0 / 0
Total addresses : 254
Leased addresses : 2
Excluded addresses : 2
Pending event : none

1 subnet is currently in the pool
Current index IP address range Leased/Excluded/Total
192.168.1.1 192.168.1.1 - 192.168.1.254 2 / 2 / 254

Pool LAN2 :
Utilization mark (high/low) : 100 / 0
Subnet size (first/next) : 0 / 0
Total addresses : 254
Leased addresses : 2
Excluded addresses : 2
Pending event : none

1 subnet is currently in the pool
Current index IP address range Leased/Excluded/Total
192.168.2.1 192.168.2.1 - 192.168.2.254 2 / 2 / 254
Router#

DHCP Yapılandırma YouTube Eğitim Video

PT yazılımını kullanarak Cisco yönlendirici üzerinde DHCP’yi yapılandırmak için aşağıdaki videoyu izleyebilir ve ayrıca bize destek olmak için YouTube kanalımıza abone olabilirsiniz!

YouTube'da İzle

Cisco Router’da Otomatik IP Dağıtımı Hakkında SSS

Router üzerinde DHCP havuzu oluştururken ‘default-router’ komutu ne işe yarar?

Bu komut istemci bilgisayarlara varsayılan ağ geçidini öğretir. Cihazlar farklı bir ağa ulaşmak istediğinde paketleri bu adrese yönlendirir. Ağ geçidi olmazsa internet veya diğer VLAN’larla iletişim kopar.

Komutu yazarken havuzun hizmet verdiği ağın ilk IP’sini girmek yaygın bir pratiktir. Mesela 192.168.1.0 ağı için 192.168.1.1 adresini varsayılan geçit olarak atarsınız. Bu mantık trafiğin doğal olarak router arayüzüne akmasını sağlar.

Bir anekdot paylaşayım: Geçen hafta bir danışanım default-router satırını atlamıştı. İstemciler IP alsa da dış ağlara ping atamıyordu. Komutu eklediğimiz an sorun sihirli bir dokunuşla çözüldü. O yüzden bu satırı asla es geçmeyin.

Ayrıca birden fazla ağ geçidi tanımlama şansınız da var. Yedeklilik için ikinci bir IP ekleyebilirsiniz. Yalnız gerçek cihazlarda yazılım sürümü bu özelliği desteklemeli. Packet Tracer içinde genelde tek adres yeterlidir.

Packet Tracer’da IP alamayan bir cihazı düzeltmek için ilk hangi adımları atmalıyım?

İlk olarak derin bir nefes alın. Sorun genelde ufak bir dikkatsizlikten kaynaklanır. Kontrol listeme göz atalım.

Öncelikle cihazın IP ayarlarının DHCP seçeneğinde olduğundan emin olun. Manuel girişte takılı kalmış olmasın. Ardından router CLI ekranına geçip ‘show ip interface brief’ komutunu çalıştırın. İlgili arayüzün ‘up’ ve ‘protocol up’ durumunda olması şart.

Kabloları da hızlıca gözden geçirin. Aynı cihaz tipini birbirine bağlarken crossover kablo kullanmayı unutmayın. Öte yandan router ile switch arasında düz kablo iş görür. Kablo ucundaki yeşil ışıklar size iyi bir bağlantıyı müjdeler.

Eğer tüm bunlar tamamsa router’daki DHCP havuzunun dolu olmadığını kontrol edin. ‘show ip dhcp pool’ komutu kiralanan adetleri gösterir. Havuzda yer kalmamışsa eski kiralamaları temizleyin veya subnet maskesini genişletip aralığı büyütün.

IP adreslerini hariç tutmak (excluded-address) neden bu kadar mühim?

Bu soru tam yerine denk geldi. Hariç tutma komutu ağınızın beynini koruyan bir kale duvarı gibidir. Bu komut olmazsa DHCP sunucusu kendi router arayüz IP’sini bile istemciye dağıtabilir.

Düşünsenize bir anda router’ın adresini bir bilgisayar kapıyor. O cihaz ağ geçidi gibi davranmaya başlıyor. Sonuç mu? Koca bir alt ağda iletişim tamamen çöker. Tam bir kaos anı yani.

Komut satırında ‘ip dhcp excluded-address 192.168.1.1’ yazmak beş saniyenizi alır. Ama size saatler sürecek bir sorun giderme zahmetinden kurtarır. Açıkçası ben bu komutu yazmadan önce ‘write memory’ komutuna elim gitmez.

Ayrıca sunucular veya yazıcılar gibi statik IP isteyen cihazlarınız varsa onların adreslerini de bu listeye ekleyin. Böylece dinamik havuzdan bu adresleri kimseye vermez. Ağ planınız temiz ve düzenli kalır.

Simülasyon modu ile DHCP isteklerini adım adım izlemenin püf noktası nedir?

Packet Tracer’ın sağ alt köşesindeki simülasyon butonu gerçek bir sihirbaz küresi gibidir. Bu moda geçtiğinizde ağda dönen her paketi tek tek görürsünüz. İstemcinin attığı ‘DHCP Discover’ paketini bulun.

Paketin üzerine tıklayın ve ‘Outbound PDU Details’ katmanını inceleyin. Burada UDP port 67’ye giden yayın mesajını net olarak görürsünüz. Router bu paketi alıyor mu almıyor mu hemen belli olur.

Bir önerim var. Filtreleme kısmından sadece DHCP olaylarını seçin. Böylece saçma sapan ARP veya STP paketleri arasında kaybolmazsınız. Dördüncü adımda ‘DHCP Offer’ paketini görmüyorsanız sorun router ayarlarındadır.

Paket akışını izlerken kafanızda bir dedektif hikayesi canlandırın. Mesajlar nerede kayboluyor? Hangi cihaz cevap vermiyor? Bu metotla sorunun kaynağını saniyeler içinde tespit edersiniz. Uzun süren tahmin yürütme seanslarına son.

‘show ip dhcp binding’ çıktısında ‘Lease expiration’ alanının boş olması normal mi?

Kesinlikle normaldir ve içiniz rahat olsun. Packet Tracer ortamı bir simülasyon olduğu için kira süresi takibi gerçek cihazlardaki gibi işlemez. Bu yüzden süre dolumu alanında sadece iki tire işareti görürsünüz.

Gerçek bir IOS cihazda bu sütunda gün ve saat bilgisi yazardı. Fakat sanal laboratuvar ortamında bu detay simüle edilmez. Sadece hangi MAC adresine hangi IP’nin bağlandığını gösterir.

Önemli olan ‘Type’ sütununun ‘Automatic’ olarak görünmesidir. Bu ibare IP’nin havuzdan otomatik dağıtıldığını teyit eder. Eğer orada farklı bir ifade görürseniz bir yanlışlık vardır.

Kısacası ‘Lease expiration’ boşluğuna takılıp saatler harcamayın. Siz IP ve MAC eşleşmesine odaklanın. Özellikle aynı IP’yi iki cihazın kapıp kapmadığını bu listeden takip edin. Çakışma varsa anında müdahale edin.

Cisco router’da iki ayrı ağ segmenti için farklı DNS adresleri atayabilir miyim?

Elbette atayabilirsiniz. Bu özellik ağ yöneticilerine inanılmaz bir esneklik sağlar. Her bir DHCP havuzu içinde farklı ‘dns-server’ IP’leri tanımlayabilirsiniz.

Mesela LAN1 için şirket içi DNS sunucunuz olan 192.168.1.10’u tanımlayın. LAN2 içinse misafir ağına uygun Google DNS’ini yani 8.8.8.8 adresini yazın. Bu ayrım trafik politikalarınızı güçlendirir.

Konfigürasyon yaparken dikkatli olun. Her havuzun altına girdiğinizde ‘dns-server’ komutunu yeniden çalıştırmalısınız. Yoksa bir önceki havuzun DNS ayarları sonrakine miras kalmaz. Router her havuzu ayrı bir dünya gibi görür.

Unutmayın ki bu sadece istemciye hangi DNS adresini kullanacağını söyler. Eğer LAN2’deki istemci 8.8.8.8’e ulaşmak istiyorsa router üzerinde uygun bir varsayılan rota bulunmalıdır. Aksi halde isim çözümleme işlemi başarısız olur.

Sonuç

Büyüyen bir network topolojisinde, ağ cihazlarının TCP/IP ayarlarını manuel olarak yapılandırmanız size zaman kaybı oluşturacağı için ortama bir DHCP Server (Sunucu) ekleyerek istemcilere IP bilgilerini otomatik olarak dağıtabilirsiniz.

Ya da kullandığınız Router cihazında sunucuyu etkinleştirerek bu işlemi gerçekleştirebilirsiniz. Bizi takip ettiğiniz için teşekkürler!

Cisco Packet Tracer Üzerinde DHCP Konfigürasyonu