Smartphone (Akıllı Telefon) Nedir?

Smartphone (Akıllı Telefon), kişisel bilgisayarların özelliklerine sahip ve bir cep telefonu gibi çalışan elektronik bir cihazdır.

Smartphone (Akıllı Telefon) Tanımı

Smartphone (Akıllı Telefon)

Cep telefonundaki son gelişmeler, insanlar için modern yaşamda vazgeçilmez bir araç haline getirdi. Hemen hemen tüm akıllı telefonlar, kişisel bir ajanda gibi tüm işlevselliğe sahip olan ve aynı zamanda bir e-posta özelliğini destekleyen cep telefonlarıdır.

Tüm akıllı telefonların önemli bir özelliği, veri işleme ve bağlanabilirliği artırmak için gerekli programların yüklenmesine izin vermeleridir.

Bu uygulamalar, cihaz üreticisi, operatör veya üçüncü bir şahıs tarafından geliştirilebilir ve dağıtılabilir.

Smart/Akıllı terimi, minyatür QWERTY klavye, dokunmatik ekran veya şirket e-posta sunucuna güvenli erişim özelliklerini içermesinden gelir.

Tarihi

İlk akıllı telefon, 1992’de IBM tarafından tasarlanan Simon’dı. O yıl COMDEX ticaret fuarında bir konsept ürün olarak gösterildi. Daha sonra 1993’te halka sunuldu ve BellSouth tarafından pazarlandı.

Bu yenilik, geleneksel telefon cihazlarıyla başlayan mobil iletişimin evriminde önemli bir dönüm noktasıydı.

İlk telefon, cep telefonu olmasının yanı sıra, bir takvim, adres defteri, dünya saati, hesap makinesi, not defteri, e-posta, gönderilen ve alınan FAKS ve oyunlar içeriyordu.

Bu telefonda çevirmek için fiziksel düğme yoktu. Bunun yerine, kişileri parmağınızla seçmek veya isteğe bağlı bir kalemle faks ve not oluşturmak için bir dokunmatik ekran vardı. Metin, ekrana bir klavye aracılığıyla girildi.

Bugünün standartlarına göre, Simon açık ara düşük kaliteli bir telefondu. 1996’da piyasaya sürülen Nokia 9000 Communicator, bir iletişim cihazı olarak listelendi, ancak muhtemelen bir akıllı telefon serisinin ilkiydi.

Ericsson R380 bir akıllı telefon olarak satıldı, ancak yerel üçüncü taraf uygulamalarını çalıştıramadı.

Nokia 9210, işletim sistemine sahip ilk smartphone olmasına rağmen, Nokia ondan bir iletişim cihazı olarak bahsetmeye devam etti.

Nokia 7650 smartphone olarak görülse de basın bunu fotoğraf alanına yönelik bir telefon olarak tanımladı.

2002 yılında Microsoft’un mobil işletim sistemini duyurmasıyla itibar kazandı. Daha sonra Microsoft Windows Powered Smartphone 2002 olarak adlandırıldı.

Akıllı Telefonların Temel Özellikleri

Dünden bugüne akıllı telefonlarda yer alan temel özellikler şunlardır;

E-Posta Desteği.
GPS Desteği.
Üçüncü parti yazılımlar yüklenebilir.
QWERTY klavye, dokunmatik ekran gibi veri girişi için herhangi bir arayüz içerir.
İnternet erişimine izin verir.
Dijital bir ajanda ve iletişim yönetimini destekler.
Görüntü için JPEG, GIF, TIFF, BMP, PNG desteği vardır.
Video için Xvid, 3GP, AVI, MPEG-4 desteği.
Ses için WMA, MP3’ü destekler.
PDF ve Microsoft Word belgelerini düzenlemeye izin verir.
Ekran ışığını ortama göre ayarlamak için ortam ışığı sensörüne sahiptir.
Bluetooth bağlantısını destekler.
Fotoğraf veya Video çekmek için kameraya sahiptir.

Akıllı telefonlar, bunlarla sınırlı olmamak üzere, dokunmatik ekranlar, bir işletim sistemi ve İnternet bağlantısı gibi birçok özellik ile ayırt edilir.

Tam e-posta desteği, mevcut tüm modellerde bulunan bir özelliktir. Kullanıcının, genellikle üçüncü şahıslardan programlar yüklemesine izin verir, ancak bazı satıcılar, bu özelliğe sahip olmasalar bile telefonlarını smart telefon olarak markalarlar.

En önemli özellikler arasında İnternet ve e-posta erişimi, takvim programları, yerleşik kameralar, kişi yönetimi, ivmeölçerler ve PDF ve Microsoft Office gibi çeşitli biçimlerde iş belgelerini düzenleme yetenekleri sayılabilir.

Bir smartphone her şeyi aynı anda yapabilir. Örneğin, aramaları yanıtlayabilmeniz, Media Player’da video izlerken veya cihazınızı senkronize ederken programınızı kontrol edebilmeniz ve tüm bunları herhangi bir görevi kesintiye uğratmadan yapabilirsiniz.

Tüm bunlar kişisel bilgisayarınızda yaptığınız işlemler ile aynıdır. Pencereleri açarsınız ve hepsi aynı anda çalışır ve gündemi kontrol edecekseniz bunu yapmak için müzik dinlemeyi bırakmanız gerekir.

Uygulamalar, akıllı telefonlara indirilip yüklenebilen ve kullanıcıların telefonlarından belirli görevleri gerçekleştirmelerine olanak tanıyan küçük bilgisayar programlarıdır.

Bu uygulamalar çoğu sanal mağazalarda gruplandırılmış ve bazıları ücretli bazıları ise genellikle işletim sistemine bağlı olarak ücretsiz olabilir.

Bunlar, masaüstü bilgisayarlara yüklenen programlarda olduğu gibi, tasarlandıkları bir veya daha fazla işlevi yerine getiren sınırlı programlardır.

WAP (Wireless Application Protocol/Kablosuz Uygulama Protokolü), bir cep telefonunda veri aktarımı ve alımı için uluslararası bir standarttır. Bu özellik, eski cep telefonlarında yaygın bir protokoldür ve çoğu modern standarttan daha yavaştır.

3G özelliği yeni nesil telefonlarda çok daha yaygın olarak kullanılmaktadır ve veri ve medya içeriğinin daha yüksek hızda iletilmesine izin vermektedir.

MMS (Multimedia Message Service/Multimedya Mesaj Servisi), ses, fotoğraf, video gibi farklı içeriği bir mesaj yoluyla bir cep telefonuna göndermenize olanak sağlar.

Metin mesajlarının gelişmiş bir sürümüdür ve çoğunlukla cep telefonu kamerasıyla çekilmiş fotoğrafları göndermek için kullanılır. Bazı telefon operatörleri, bu hizmetleri desteklemeyebilir ve bunun için daha fazla ücret alma eğilimindedir.

Sonuç olarak, bir smart telefon, cep telefonu gibi bir şeydir fakat çok daha güçlüdür. Bu cihazlar e-posta ve İnternet erişimi hizmetleri ile ilgilenen kullanıcılar için tasarlanmıştır.

Bununla birlikte, bu cihazlar bir bilgisayarına benzemesinden dolayı şu anda dizüstü veya masaüstü bilgisayarlarda olduğu gibi işletim sistemindeki virüslere veya saldırılara karşı savunmasız olabilir.

Akıllı Cihazlara Dair Sık Sorulan Sorular

Piyasadaki ilk akıllı telefon hangisiydi ve bugünkülerden ne farkı vardı?

İlk akıllı cihaz unvanı tartışmasız IBM Simon’a aittir. 1992’de konsept olarak doğdu, 1993’te satışa çıktı. Dokunmatik ekranı vardı ama kalemle çalışırdı.

Üstelik takvim, adres defteri ve hatta faks özelliği bile sunuyordu. Bugünün standartlarında oldukça hantal kalırdı tabii. İşlem gücü cep hesap makinesinden halliceydi.

Zira Simon’da fiziksel tuş takımı hiç yoktu. Metin girişini ekrandaki klavyeden yapıyordunuz. O zamanlar için bilim kurgu gibiydi doğrusu.

Bir cep telefonunu ‘akıllı’ yapan o sihirli dokunuş tam olarak nedir?

Sihirli dokunuş dediğiniz şey işletim sistemi ve üçüncü parti yazılım desteğidir. Normal tuşlu telefonlar sadece üreticinin koyduğu programları çalıştırır. Bu cihazlar ise adeta boş bir bilgisayar gibidir.

İçine istediğiniz uygulamayı sonradan yükleyebilirsiniz. QWERTY klavye, e-posta senkronizasyonu ve gelişmiş veri bağlantısı da cabası. Bu sayede artık sadece arama yapmazsınız.

Böylece ajandanızı yönetir, ofis belgelerini düzenler veya anlık konumunuzu paylaşırsınız. Tüm bu işlemleri aynı anda ve kesintisiz yapabilmek asıl maharet. Müzik dinlerken gelen postayı okumak gibisi var mı?

Nokia’nın iletişim cihazı olarak adlandırdığı modeller neden bugün akıllı telefon sayılıyor?

Nokia 9000 Communicator’ı hatırlarsınız belki. Şirket ona akıllı telefon demekten kaçınıp ‘iletişim cihazı’ etiketini yapıştırmıştı. Hatta ilk işletim sistemli model 9210 bile aynı kaderi paylaştı.

Halbuki bu cihazlar tam teşekküllü bir bilgisayar mantığıyla çalışıyordu. Kapaklı yapıları ve geniş ekranlarıyla e-posta yazmak için biçilmiş kaftandı. Pazarlama dilindeki bu çekince terimin oturmamasından kaynaklanıyordu.

Neticede Microsoft 2002’de ‘Smartphone’ işletim sistemini duyurunca kavram netleşti. Artık o kocaman çantalı cihazlar nostaljik birer hatıra. Ama emin olun hepsi cepte taşınan ofis fikrinin öncüleriydi.

Cebimizde taşıdığımız bu mini bilgisayarlar hangi dosya türleriyle arkadaşlık eder?

Bu cihazlar tam birer medya canavarıdır dostum. Görüntü tarafında JPEG, PNG, GIF ve hatta profesyonel işler için TIFF formatını rahatça açar. Video dünyasında ise MPEG-4, AVI ve 3GP desteği standarttır.

Ses konusunda MP3 ve WMA yetmez, kayıpsız formlara da göz kırpar. İş hayatını kurtaran asıl numara ise PDF ve Microsoft Office belgelerini düzenleyebilmesidir. Sadece okumakla kalmazsınız.

Buna karşın bazı eski protokollerin yüzüne bakılmaz artık. WAP gibi ağır çekim standartlar tarihe gömüldü. Yerini şimşek hızında 3G, 4G ve ötesi aldı.

Bu kadar gelişmiş bir aletin güvenlik açısından zayıf karnı neresi?

İşte tam da bilgisayara benzediği için başı dertte. Masaüstünüze bulaşan truva atları veya solucanlar aynı rahatlıkla bu cihazlara da dadanabilir. Kötü niyetli yazılımlar artık mobil dünyada kol geziyor.

Özellikle sahte uygulama mağazaları en büyük tuzaklardandır. Üçüncü parti yazılım yükleme özgürlüğü bazen pahalıya patlayabilir. Banka bilgileriniz veya özel fotoğraflarınız risk altına girer.

Dolayısıyla güvenlik güncellemelerini asla ertelemeyin. İşletim sistemi yamalarını zamanında yapmak şart. Ve lütfen o şüpheli linklere tıklamak konusunda iki kere düşünün.

Dokunmatik ekran ve fiziksel klavye savaşını kim kazandı?

Savaşın galibi kesinlikle dokunmatik ekran oldu. İlk modellerde QWERTY tuş takımı olmazsa olmaz bir kriterdi. Hele ki iş e-postalarına hızlı cevap yazmak söz konusuysa fiziksel tuşlar kutsaldı.

Ama kapasitif ekran teknolojisi ve akıllı tahmin klavyeleri her şeyi değiştirdi. Artık ekrana hafifçe dokunmak yetiyor. Hem ekranın kapladığı alan genişledi hem de cihazlar inceldi.

Nadiren de olsa nostalji sevenler için fiziksel klavyeli bir model çıkıyor. Fakat ana akım tamamen cam yüzeylere teslim oldu. Öyle görünüyor ki bu taht kolay kolay sallanmaz.