ULTRIX İşletim Sistemi Nedir?

Bilgisayar sistemlerinin gelişimi, günümüzün bilgi işlem teknolojisini şekillendirmiştir. Bu önemli değişikliklerden biri de ULTRIX işletim sistemidir. 1980’lerin başında Digital Equipment Corporation (DEC) tarafından geliştirilen ULTRIX, Unix benzeri bir sistem getirmiştir. Bu sistem, VAX ve PDP serisi gibi DEC bilgisayarlarına uyacak şekilde tasarlanmıştır.

ULTRIX, güçlü çoklu kullanıcı yetenekleri ve modern ağ özellikleriyle bilinir. Hem okulların hem de araştırma merkezlerinin ihtiyaçlarını karşıladı. Ayrıca, daha sonraki Unix tabanlı sistemlerin temelini oluşturdu.

Bu makalede, ULTRIX’in tüm hikayesine bakacağız. Ayrıca, bilgisayar sistemi tasarımına yaptığı katkıları da ele alacağız. Son olarak, onu geliştiren yetenekli kişileri tanıtacağız. Böylece, Unix hikayesinin önemli bir parçası haline geldi.

ULTRIX OS Nedir?

ULTRIX, Unix tabanlı bir işletim sistemidir diyebilirim. 1980’lerde Digital Equipment Corporation (DEC) aracılığıyla geliştirilmiştir. ULTRIX, güçlü ve etkili bir çoklu kullanıcı ortamı sağlar. Esas olarak VAX, PDP ve daha sonra Alpha sistemleri gibi DEC’in kendi bilgisayarları için geliştirilmiştir.

Ayrıca ULTRIX, Unix sistemlerinde yaygın olarak kullanılan birçok gelişmiş parçayı bir araya getirir. Örneğin, ağ desteği ve sistemi çalıştırmak için araçlar içerir. Bunun yanı sıra, bir grup programlama yardımcısı da sağlar.

ULTRIX, kararlı ve hızlı olması nedeniyle okullarda ve araştırma merkezlerinde popüler hale geldi. Zamanla birçok sürümü ve iyileştirmesi yapıldı. Sonuç olarak, Unix tarzı işletim sistemlerinin büyümesinde önemli bir rol oynadı.

DEC ekibi, Unix’in ilk aşamalarında çok büyük katkı sağladı. İlk olarak PDP-7 ve PDP-11 sistemleri için değişiklikler yaptılar. O zamanlar bu bilgisayarlar her yerde kullanılıyordu.

Gelişmeler devam ettikçe, VAX sistemleri ortaya çıktı. Bunlar, Unix için giderek daha popüler hale geldi. İlgili değişiklik, Unix’in büyümesine yardımcı oldu.

1978’de ekip büyük bir iş başardı. VAX için ilk sürümü tamamladılar. Bu sürüm UNIX/32V olarak adlandırıldı.

Bu çalışmanın merkezinde Unix Mühendislik Grubu (UEG) vardı. Bu özel ekip, Unix’i Digital Equipment Corporation’a taşıdı.

Grup, Bill Munson, Bill Shannon ve Armando Stettner gibi zeki kişiler tarafından kuruldu. Çalışmayı ilerletmek için bilgilerini ve umutlarını bir araya getirdiler.

UEG büyüdükçe, tanınmış kişiler de ekibe katıldı. Bunlar Joel Magid, Bill Doll ve Jim Barclay idi. Onların katılımı, UEG içindeki ekip çalışmasını daha da iyileştirdi.

Middle Slam’ın liderliğinde, UEG V7M’yi piyasaya sürdü. Bu, Unix’in 7. Sürümünün değiştirilmiş bir biçimiydi. Bu, Unix’in teknoloji dünyasındaki iyi adını daha da güçlendirdi.

BSD

Shannon ve Stettner, bilgisayarın beyni ve parçaları üzerinde çalıştılar. UNIX’in ilk türlerinden biri olan UNIX/32V üzerinde çalıştılar. İlerledikçe, Berkeley’in 4BSD’sine geçtiler. Bu tür, yeni fikirleriyle bilgisayarcıların beğenisini kazandı.

O sırada Bill Joy, UC Berkeley’den New Hampshire’a geldi. UNIX grubuyla çalıştı, ve Joy, yeni bir BSD1 türü geliştirdi.

Bu tür, birçok önemli iyileştirme ve düzeltme içeriyordu. Son adımlar ve kontroller gibi önemli işleri yaptı. Bu çalışma, yeni türün en iyi şekilde çalışmasını sağladı. Bu daha iyi sistem, VMS üreticilerinin gördüğü en yenisidir.

Joy, bu UNIX türünü ilerlemesini göstermek için ilk olarak 4.5BSD olarak adlandırdı. Ancak, bunun yerine 4.1BSD adını vermeyi tercih ettiler. 4.1BSD’yi bitirdikten sonra Joy, Sun Microsystems’a geçti. Bilgisayar alanında yeni şeyler yapmak için yeni fırsatlar aradı.

Bill Shannon, Joy ile birlikte Sun Microsystems’a devam ettiler. Bilgisayar sistemlerini iyileştirmek için çalışmaya devam ettiler. Aynı zamanda Armando Stettner, UEG’de kaldı. Aralık ayında Ultrix projesini başlattı.

UEG’deki ana VAX bilgisayarı decvax idi. Bu bilgisayar, Usenet ve UUCP ağları için vazgeçilmez hale geldi. ULTRIX, Duke Üniversitesi ile UC Berkeley’i birbirine bağladı. Canlı e-posta paylaşımı ve Usenet haber gönderimini mümkün kıldı.

Ağ büyüdükçe, decvax dünya çapında daha fazla yere ulaştı. Avrupa ve Avustralya’daki okullarla iletişim kurdu. Bu, ülkelerin bilgisayar alanında birlikte çalışmasına yardımcı oldu.

IBM’in haberinden sonra, Stettner güçlü bir UNIX sistemine ihtiyaç olduğunu gördü. Değişen pazarda mücadele etmek istiyordu.

Bill Munson, UNIX fikrini Ken Olsen’a gösterdi. Olsen, Digital Equipment Corporation (DEC) şirketini kuran kişiydi. Bu görüşme, Ultrix projesinin gerçek başlangıcı oldu. UNIX tabanlı bilgisayar sistemlerinde yeni şeyler için hazırlandı.

V7m

1 Aralık’ta, PDP-11 serisi için kendi UNIX ürünleri piyasaya çıktı. Bu sürüm, Version 7 Modified veya V7M olarak adlandırıldı. Bell Labs’ın 7. Sürüm UNIX’inden geliştirilen yeni bir işletim sistemiydi. Bu eski sürüm, çok güçlü olmasıyla zaten biliniyordu.

V7M’nin yapımında yetenekli bir ekip rehberlik etti. Bu ekip, Unix Mühendislik Grubu’nun (UEG) bir parçasıydı. Önemli olan, Fred Canter ve Jerry Brenner’ın liderler olmasıydı.

Diğer önemli ekip üyeleri de bilgilerini paylaştılar. Armando Stettner, Bill Burns, Mary Anne Cacciola ve Bill Munson, her biri kendi becerilerini ortaya koydu.

V7M, bir önceki sürüme göre birçok önemli iyileştirme getirdi. En önemlisi, donanım hatalarını düzeltme konusunda daha iyi hale geldi. Böylelikle değişiklik, sistemi çok daha güvenilir hale getirdi.

Ayrıca, V7M ayrı komut alanları için yardım sağladı. Bu, programları çalıştırmak ve belleği yönetmek için önemli bir adımdı.

Ayrıca, birçok aygıt sürücüsü iyileştirildi. Bu, yeni donanımla daha sorunsuz kullanım ve hız sağladı. Bu nedenle, V7M istikrarlı ve esnek bir işletim sistemi olarak tanındı.

V7M’nin etkisi UNIX topluluğunun derinliklerine kadar uzanmıştır. Yeni parçaları ve istikrarı ile saygı kazanmıştır. Bu başarı, UEG ekibinin Ultrix’i yaratması için bir yol açmıştır.

UNIX özelliklerini yeni kullanım alanlarına taşımayı hedeflemişlerdir. Sonuçta, bu çalışma uzun yıllar boyunca UNIX tabanlı sistemlerin gidişatını belirlemiştir.

ULTRIX İlk Sürüm

Ultrix-32, VAX bilgisayarlar için geliştirilen ilk UNIX sistemiydi. Bu, Aralık ayındaki son sürümden büyük bir adımdı. 1984 yılının Haziran ayında piyasaya sürüldü ve 4.2BSD üzerine kurulmuştu. Bu sürüm, birçok temel UNIX bileşenini içeriyordu.

Ayrıca, bu sürüm System V’den birkaç bileşen içeriyordu. Bu bileşenler, sürümü daha kullanışlı ve sevilen hale getirdi. Armando Stettner, Ultrix-32 üzerindeki çalışmaları yönetti. Onun rehberliği, VAX kullanıcıları için bir UNIX sistemi oluşturulmasında kilit rol oynadı.

Ultrix-32 ekibi, Decvax’tan öğrendiklerini kullandı. Usenet & UUCP için desteği iyileştirdiler. Bu değişiklik, daha güçlü ağ kullanımı sağladı.

Ayrıca, Ultrix-32 farklı DEC ağ protokolleriyle çalışıyordu. Örneğin, DECnet ve Local Area Transport (LAT) vardı. Bu, DEC sistemleri içindeki iletişimi kolaylaştırıyordu. Ancak Ultrix-32, VAX grupları için tasarlanmamıştı. Bu sınırlama, bazı ölçeklendirme yöntemlerini engelliyordu.

Bu sınırlamalar nedeniyle Ultrix-32 iki tür lisans kullanıyordu. Bu, grupların yazılımı bir kullanıcı veya birçok kullanıcı için edinmelerine olanak tanıdı. Bu, yazılımı daha esnek hale getirdi. Bu yaklaşım, okullarda ve şirketlerdeki farklı ihtiyaçlara özel çözümler sağladı.

Daha sonra Armando Stettner, Batı Kıyısı’nda iş istasyonu mühendisliğine geçti. Yeni bilgisayar çözümlerinin geliştirilmesine yardımcı olmaya devam etti. Ayrıca, Open Software Foundation’ın kurulmasında da belirleyeici bir etken oldu. Bu grup, yazılım geliştirmede açık standartları desteklemek için çalıştı.

Ultrix-32 üzerindeki çalışmalarının yanı sıra, Stettner DECstation RISC iş istasyonuna da katkıda bulundu. Bu iş istasyonu MIPS 3100 tasarımına dayanıyordu. Bu, DEC’in iş istasyonu pazarındaki ürün yelpazesini genişletti.

Sonunda, birçok bilgisayara yerel UNIX sistemleri getirmeye çalıştı. Kullanıcıların farklı bilgi işlem ortamlarında UNIX’in gelişmiş yeteneklerinden yararlanabilmelerini sağlamayı amaçladı.

ULTRIX Sonraki Sürümler

V7m ürünü daha sonra Ultrix-11 olarak adlandırıldı. Ultrix-32 ailesinin bir parçası oldu. Ancak PDP-11 sürümü sadece Ultrix olarak adlandırıldı.

MIPS sürümleri çıktığında isimler değişti. VAX sürümü VAX/ULTRIX oldu. Aynı zamanda MIPS sürümü RISC/ULTRIX olarak adlandırıldı. Desteklenmesi kolay ve çok güvenilir olması çok önemliydi.

Ayrıca, donanım arızaları ve CPU yardımı konusunda da çok düşündüler. Ultrix-32, 4.3BSD’den alınan parçalara sahipti. Bunun üzerine, DECnet ve SNA seçenek olarak sunuldu. Standart TCP/IP de dahil edildi. İşlemler Arası İletişim (IPC) bu sürümün bir parçasıydı.

1986’da Sun ve AT&T ekibi, BSD parçalarını System V’ye ekledi. Bu sayede Ultrix-32, X Window System kullanılarak görüntülenebilen bir ekrana sahip oldu. Daha sonra, DECwindows adlı daha büyük bir sürüm eklendi.

Bu sürüm, DECwindows motifinin görünümünü ve hissini getirdi. Ultrix-32, çoklu CPU sistemlerinde çalışıyordu ve birçok depolama sistemine yardımcı oluyordu. Ancak OpenVMS gibi paylaşımlı kilit kontrolü yoktu.

Prestoserv adlı bir ürün, disksiz iş istasyonları için işleri hızlandırdı. Ayrıca, Armando Stettner’in çalışmaları çoklu CPU sistemlerine yardımcı oldu.

Ancak, kilitlerin sık kullanılması ve işlerin belirli CPU’lara bağlanması sık sık meydana geliyordu. Diğer Unix sistemlerinin yanında, bazı özellikler yavaş yavaş gelişti.

ULTRIX En Yeni Sürüm: Daha İyi Bir Görünüm

OSF gönderme çalışması sırasında Armando Stettner, Cambridge Research Labs’a gitti. O, Unix dünyasının başlıca yardımcılarından biriydi. Orada, DECstation 3100 için OSF/1 sürümü üzerinde çalışıyordu. Bu, Unix sistemleri için önemli bir dönemdi.

Aralık ayına gelindiğinde, MIPS ve VAX bilgisayarlarında Unix için yapılan çalışmalar durduruldu. Yeni plan, Alpha bilgisayarlar için OSF/1 fikrine odaklanıyordu.

Bu değişiklik, işlerin daha hızlı ve daha iyi bir şekilde ekip çalışmasını güçlendirdi. OSF/1, 1991 yılında MIPS bilgisayarlar için resmi olarak piyasaya sürüldü. Bu, Unix’in büyümesi için önemli bir kazançtı.

Piyasaya sürülmesinden sonra bile, OSF/1 tam bir ürün olarak görülmüyordu. Bu nedenle, pek dikkat çekmedi ve yaygın olarak satılmadı. Tasarımında Mach tabanlı bir çekirdek kullanılmıştı, bu da ona daha iyi güçler kazandırıyordu.

Bu özellikler onu eski sürüm olan Ultrix’ten farklı kılıyordu. Temel özellikleri, çoklu iş işleme ve bellek kontrolünün daha iyi olmasıydı. Ayrıca, Ultrix’te bulunan sorunları gidererek iş sıralamasını iyileştirdi.

University Engineering Group (UEG), OSF/1’i iyileştirmede kayda değer etki gösterdi. Bu işletim sistemini özellikle Digital Equipment Corporation’ın bilgisayarları için geliştirdiler. Amaçları, Unix sistemlerinin kurumsal kullanıcıları için güvenilirlik ve bakım kolaylığı sağlamaktı.

Ultrix’in son büyük sürümü 1995 yılında piyasaya sürdüler. Bu sürüm, bir dönemin sonunu temsil ediyordu. DECstation ve VAX sistemleri gibi birçok sistemle çalışmasıyla biliniyordu.

Böylece kullanıcılar, bildikleri bir ortamda çalışmaya devam edebiliyorlardı. Yeni araçlara geçerken bu özellik gerekliydi. Destek ve düzeltmeler için yapılan yoğun çalışmalar, Ultrix’in Unix tarihinde bıraktığı kalıcı izi gösterdi.

ULTRIX OS Hakkında Sık Sorulan Sorular (SSS / FAQ)

Sonuç

Sonuç olarak, ULTRIX işletim sisteminin hikayesi özeldir. Aslında, onu geliştiren kişilerin yeni fikirlerini yansıtmaktadır. Bu kişiler Digital Equipment Corporation için çalışıyordu.

ULTRIX, bilgisayar dünyasında önemli değişikliklerin yaşandığı bir dönemde ortaya çıktı. Unix ailesine ait sistemlerin gücünü önemli ölçüde artırdı. Bunun yanı sıra, sonraki gelişmelerin temelini oluşturdu. Bu sonraki gelişmeler arasında ağ iletişimi ve çok sayıda kullanıcı için yerler sayılabilir.

Ayrıca, okullarda gösterdiği iyi performans, güvenilir olduğunu kanıtladı. Farklı yerlere uyum sağlayabildiğini de gösterdi. Unix Mühendislik Grubu’nun takım çalışması çok önemliydi. İnsanların birlikte çalışarak teknolojiyi nasıl ileriye taşıyabileceğini gösterdi.

ULTRIX’in hikayesini hatırladığımızda, etkisini görebiliriz. Modern bilgisayarların görünümünün şekillenmesine yardımcı oldu. Sonrasında gelen birçok sistemi değiştirdi. Sonuç olarak, Unix tarihinin önemli bir parçası olarak yerini aldı.

Başka bir önemli Unix sistemi incelemek isterseniz, Solaris Nedir adlı rehberimize bakabilirsiniz. Bu makalemizde, Solaris’i inceleyerek Unix tabanlı sistemlere genel bir bakış sunduk. Ayrıca, bu sistemlerin PC dünyasında neden önemli olduğunu da öğrenebilirsiniz.