BSD Nedir?

BSD, Berkeley Yazılım Dağıtımı anlamına gelir. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’de ortaya çıkmıştır. Bu işletim sistemi Unix sisteminden gelmektedir.

BSD’nin zaman içinde şekillenmesine birçok katkı sağlanmıştır. Günümüzde çeşitli yazılım projelerinde etkisini sürdürmektedir. Genel olarak BSD, kararlılığı ve performansıyla bilinmektedir.

BSD Sistemi Tanımı ve Özellikleri

BSD İşletim Sistemi Nedir?

İlk yıllarda, Unix sisteminin yaratıcıları AT&T, Bell Labs ve Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’in kaynak kodunu kullanmasına izin verdiler. Böylece kodu kendi ihtiyaçlarına göre uyarlayabildiler.

1970’ler ve 1980’lerde Berkeley, işletim sistemleri araştırmaları için Unix’i kullandı. Daha sonra AT&T ticari kullanım iznini geri çekti. Bunun üzerine Berkeley, kendi sürümünün geliştirilmesini teşvik etti.

Bu sürüm, Unix’e yaptıkları katkılara dayanıyordu. Akademik dağıtıma olanak sağlıyor ve kopyalama kısıtlamalarını azaltıyordu. Zamanla Berkeley, yeni sürümün paylaşımını ve kullanımını kolaylaştırdı.

BSD Tarihi

PDP-11 ile Başlayanlar

1970’lerde Bell Labs ilk Unix dağıtımlarını yayınladı. Bunlar, işletim sisteminin kaynak kodunu da içeriyordu. Sonuç olarak, üniversite geliştiricileri Unix’i yenisiyle değiştirebilir ve genişletebilirdi.

Berkeley’nin ilk Unix sistemi, 1974’te PDP-11 üzerinde çalışıyordu. Kurulduğu günden beri bilgisayar bilimleri bölümüne hizmet veriyordu.

Diğer üniversiteler de kısa sürede Berkeley’nin yazılımlarına ilgi duymaya başladı. 1977’de mezun Bill Joy, ilk Berkeley Yazılım Dağıtımı için kayıtlar yaptı ve bantlar gönderdi.

BSD 1, eksiksiz bir işletim sistemi değildi. Bunun yerine, Unix’in altıncı sürümünü tamamlıyordu. Temel olarak bir Pascal derleyicisi ve Joy tarafından geliştirilen “ex” adlı bir metin düzenleyici içeriyordu.

Sonra, 1978’de BSD 2 çıktı. Bu sürüm, 1BSD’den güncellemeler içeriyordu ve iki yeni program sunuyordu: Vi metin düzenleyici ve C kabuğu. Bu sürümlerin ardından yapılan uyarlamalar, dağıtımları VAX mimarisi ve PDP-11 mimarisiyle uyumlu hale getirdi.

1983 yılına gelindiğinde BSD-2.9, BSD 4.1c kodunu içeriyordu. Bu, eksiksiz bir işletim sistemi olarak kabul edilen ilk dağıtımdı.

En son sürüm olan 2.11, 1992’de yayınlandı. Özverili gönüllüler sayesinde güncellemeler 2003 yılına kadar devam etti.

VAX Sürümleri

1978’de Berkeley’e bir VAX bilgisayarı kuruldu. Ancak, UNIX/32V olarak bilinen VAX için Unix uyarlaması, sistemin sanal belleğini kullanmıyordu.

Bunun sonucunda, Berkeley öğrencileri 32V çekirdeğini yeniden yazmak için çok çalıştılar. Amaçları sanal belleğin gücünden yararlanmaktı.

1979’un sonunda 3BSD adlı yeni bir çekirdek piyasaya sürdüler. Bu sürüm, 2BSD uyarlamalarını ve VAX mimarisi için optimize edilmiş 32V yardımcı programlarını içeriyordu.

Bunun yanı sıra, BSD-3, BSD/vmunix çekirdek görüntüleri olarak tanındı. Bu aynı zamanda VMUNIX ve daha sonra BSD-4.4 olarak da adlandırıldı.

BSD-3’ün başarısı, Berkeley Bilgisayar Sistemleri Araştırma Grubu’nda (CSRG) önemli bir rol oynadı. VLSI proje araştırmaları için standart bir Unix platformu geliştirmek üzere DARPA ile iş birliği yaptılar.

BSD 4

Kasım 1980’de piyasaya sürülen bu sürüm birçok iyileştirme getirdi. İlk olarak, nakit kontrolünü iyileştirdi. Ardından, posta dağıtımını iyileştirdi.

Kullanıcılar daha güvenilir sinyallerden de yararlandı. Ayrıca, Curses programlama kütüphanesini de içeriyordu.

Bu güncellemeler, sistemi daha etkili ve kullanıcı dostu hale getirdi. Genel olarak, önceki sürüme göre önemli bir yükseltmeydi.

BSD 4.1

Bu sürüm Haziran 1981’de yayınlandı. BSD’nin VAX mimarisinin ana işletim sistemi olan VMS’ye yönelik eleştirilerine yanıt olarak geliştirildi.

Bu sürümü Bill Joy geliştirdi. VMS’ye benzer özellikler içeriyor. Başlangıçta BSD-5 olarak adlandırıldı. Ancak daha sonra adı değiştirildi. Bu değişiklik, AT&T Unix System V’in piyasaya sürülmesiyle karışıklığı önlemeyi amaçlıyordu.

BSD 4.2

Bu sürümün uygulanması iki yıl sürdü. Önemli iyileştirmeler içeriyordu. Resmi sürümden önce üç ara sürüm yayınlandı.

4.1a sürümü, BBN’nin TCP/IP ön uygulamasının değiştirilmiş bir versiyonunu içeriyordu. Ardından, 4.1b sürümü, Marshall Kira McKusick tarafından geliştirilen yeni Berkeley Hızlı Dosya Sistemi’ni tanıttı. Son olarak, 4.1c sürümü, 4.2 geliştirme sürecinin son aylarında kullanılan dahili bir sürümdü.

Resmi dağıtım Ağustos 1983’te yayınlandı. Bill Joy, Sun Microsystems’a katıldıktan sonra ilk dağıtımcı oldu. O zamandan beri projeyi Mike Karels ve Marshall Kira McKusick devraldı.

BSD 4.3

BSD 4.3, Haziran 1986’da piyasaya sürüldü. Bu sürüm birçok yeni özellik içeriyordu. Ancak TCP/IP uygulaması, BBN’nin orijinal sürümünden önemli ölçüde farklıydı.

DARPA tarafından yapılan kapsamlı testlerin ardından, 4.2 sürümünün daha iyi olduğu görüldü. Bu nedenle, sürümü en son dağıtımda tutmaya karar verdiler.

4.3 sürümünün ardından yeni bir yön ortaya çıktı. Gelecek sürümler, eski VAX’tan farklı mimarilere dayanacaktı. O zamanlar, Computer Consoles Inc.’in Power 6/32 platformu umut verici görünüyordu. Ne yazık ki, geliştiricileri kısa süre sonra projeyi terk etti.

Yine de, 4.3-Tahoe uyarlaması, makineye bağımlı ve bağımsız kodu ayırmanın değerini vurguladı. Bu ayrım, gelecekte daha iyi taşınabilirlik sağladı.

O zamana kadar tüm BSD sürümleri AT&T’nin tescilli kodunu içeriyordu. Bu kodu kullanmak pahalı bir lisans gerektiriyordu. Birçok dış kuruluş, özel ağ kodunun AT&T’den ayrı bir dağıtımını istiyordu.

Bu maliyetli lisanslardan kaçınmaya çalıştılar. Buna karşılık, Ağ Bandı 1 (Net/1) oluşturuldu. AT&T’nin tescilli kodunu hariç tutan bu sürüm, 1989’da piyasaya sürüldü. Bu sürüm, izin verici lisanslama koşulları altında serbestçe dağıtıldı.

BSD 4.3-Reno

4.3-Reno, 1990 yılında piyasaya sürüldü ve yapımında kullanılan dahili kullanım sürümüydü. Bu dağıtım, POSIX ile uyumluluğa doğru ilerliyordu ve bazılarına göre, POSIX V sistemine dayandığı için felsefi olmaktan uzaktı.

Net/2 ve Yasal Sorunlar

Net/1’den sonra Keith Bostic daha fazla bölüm yayınlamak istedi. Aynı Net/1 lisansını, ancak AT&T-BSD olmayan içeriklerle kullanmayı önerdi. Bunu başarmak için bir proje başlattı. Amaç, AT&T kodu kullanmadan standart Unix yardımcı programlarını uygulamaktı.

18 ay içinde, AT&T’nin kayıtlı kamu hizmetlerinin çoğu değiştirildi. Çekirdek sistemde yalnızca birkaç kayıtlı dosya kaldı. Zamanla bu dosyalar da kaldırıldı. Sonuç olarak Net/2, ücretsiz olarak dağıtılabilen neredeyse eksiksiz bir işletim sistemi haline geldi.

Net/2, Intel 80386 mimarisi için iki uyarlamaya yol açtı. William Jolliz, 386BSD’yi yaratırken, BSD/386 Berkeley Software Design (BSDi) tarafından geliştirildi. 386BSD kısa ömürlü olsa da, FreeBSD ve NetBSD’nin temelini oluşturdu.

Bu arada, BSDi, System V haklarına sahip olan AT&T ile yasal sorunlar yaşadı. 1992’de AT&T bir dava açtı. Bu dava, iddialar çözülene kadar Net/2’nin dağıtımını geciktirdi.

Bu süre zarfında hem Linux hem de 386BSD gelişti. Linus Torvalds daha sonra, 386 mimarisi için ücretsiz bir Unix tabanlı işletim sistemi mevcut olsaydı, Linux’u yaratmayabileceğini belirtti. Bu durum, yazılım dünyasını şekillendirerek önemli bir etki yarattı.

BSD 4.4

Dava Ocak 1994’te Berkeley lehine sonuçlandı. 18.000 dosyadan yalnızca üçü kaldırıldı. Ayrıca, 70 dosya AT&T’nin mülkiyet haklarını yansıtacak şekilde güncellendi.

Haziran 1994’te Berkeley iki sürüm yayınladı. Bunlardan biri, herkesin özgürce dağıtabileceği 4.4-Lite adlı sürümdü. İkincisi, yani 4.4-Encumbered ise yalnızca AT&T satıcıları içindi.

Berkeley, son dağıtım olan BSD 4.4-Lite Sürüm 2’yi 1995 yılında oluşturdu. Bu, CSRG’nin feshedilmesinden sonra gerçekleşti. O zamandan beri, BSD 4.4’ten türetilen birçok dağıtım ortaya çıktı. Bunlar arasında FreeBSD, OpenBSD ve NetBSD bulunmaktadır.

Ayrıca, izin verilen lisans, diğer işletim sistemlerinden kod eklemeye de izin verir. Bu, hem özgür hem de kayıtlı sistemler için geçerlidir. Örneğin, Microsoft, Windows TCP/IP uygulamasında BSD’den türetilen kod kullandı. Ayrıca, ağ kullanımı için BSD araçlarının sürümlerini yeniden derlediler.

Ayrıca, Apple’ın Mac OS X’inin çekirdeği olan Darwin, kısmen FreeBSD 5’ten gelmiştir. Solaris gibi diğer ticari Unix tabanlı sistemler de BSD kodunu kullanmaktadır.

Katılımlar

Berkeley, SunOS, FreeBSD, NetBSD, OpenBSD ve Mac OS X gibi çeşitli alt işletim sistemleri geliştirmiştir.

Ayrıca, Berkeley işletim sistemlerine genel olarak önemli katkılarda bulunmuştur. Çalışmaları bu alandaki birçok alanı etkilemiştir. Sonuç olarak, etkileri bugün hala hissedilmektedir.

İsteğe bağlı sayfalanmış sanal bellek yönetimi
İş kontrolü
Hızlı Dosya Sistemi
TCP/IP protokolü (neredeyse tüm TCP uygulamaları 4.4BSD-Lite’tan türemiştir)

Unix’in Asi Ruhu: BSD Hakkında En Çok Merak Edilen 6 Teknik Detay

BSD nedir sorusunu en basit tabirle nasıl açıklarız?

Teknik kitapları bir kenara bırakalım. BSD aslında Kaliforniya Üniversitesi’nin kampüsünden çıkma efsanevi bir yazılım dağıtımıdır. Kökleri doğrudan Bell Labs’teki orijinal Unix’e dayanır.

Akademisyenler bu kodu alıp kendi ihtiyaçlarına göre yoğurdu. Ortaya sağlamlığı ve ağ performansıyla nam salmış bir çekirdek çıktı. İnternetin bugünkü haline gelmesinde başrol oynadı desek yeridir.

Yani sadece bir işletim sistemi değil. Aynı zamanda özgür yazılımın gelişimine yön veren bir felsefedir.

Bu sistemin diğer Unix benzeri yapılardan esas farkı nedir?

Açıkçası en temel ayrım noktası lisanslama modelinde gizlidir. Geliştiriciler kısıtlayıcı GPL yerine son derece izin verici BSD Lisansı’nı tercih etti. Bu sayede kodu alıp kapalı kaynak ticari ürünlerde bile rahatça kullanabildiler.

Mesela Apple’ın Mac OS X çekirdeği Darwin doğrudan FreeBSD’den beslenir. Microsoft’un TCP/IP yığını da buradan türemiştir. Sistemin sağladığı kararlılık ve Hızlı Dosya Sistemi ise sunucu odalarında hala altın standarttır.

Dolayısıyla Linux’un aksine burada felsefe ‘özgürlük’ kadar ‘esneklik’ üzerine kurulmuştur.

Bill Joy ve Vi editörünün Berkeley dağıtımlarındaki rolü tam olarak neydi?

Bill Joy o yıllarda kampüste adeta bir rock yıldızıydı. Henüz öğrenciyken ilk Berkeley bantlarını hazırlayan ve dağıtan kişi kendisiydi. 1978’de çıkan ikinci dağıtımda ise kullanıcılara iki dev hediye sundu.

Bunlardan biri efsanevi Vi metin düzenleyicisiydi. Diğeri ise betik yazmayı keyfe dönüştüren C kabuğuydu. Joy aynı zamanda VAX mimarisinde sanal bellek desteği için çekirdeği baştan yazacak kadar da çılgın bir mühendisti.

Sun Microsystems’a gidene kadar projenin itici gücü oldu. Kısacası onun bıraktığı kodlar olmasaydı modern yazılım geliştirme ortamları bugün çok farklı olurdu.

Net/2 sürümü ve AT&T ile yaşanan hukuk savaşı neden bu kadar kritikti?

İşte işin rengi burada değişti. AT&T ticari haklarını sıkılaştırınca Berkeley ekibi radikal bir karar aldı. Üniversite öğrencileri bir buçuk yıl içinde Unix araçlarını sıfırdan yazdı.

Hedef AT&T’ye ait tek satır kod kalmamasıydı. Ortaya çıkan Net/2 sürümü neredeyse eksiksiz ve tamamen özgür bir işletim sistemiydi. Yasal dava süreci iki yıl sürse de Berkeley sonunda sadece üç dosyayı çıkarmak zorunda kaldı.

Halbuki bu gecikme dönemi Linux’un sahneye çıkmasına zemin hazırladı. Linus Torvalds sonradan Net/2 o gün elimde olsaydı belki Linux’u yazmazdım demişti.

VAX mimarisi ve sanal bellek yönetimi Berkeley’i nasıl dönüştürdü?

1978’de kampüse gelen VAX bilgisayarı muazzam bir potansiyele sahipti. Ancak mevcut Unix uyarlaması makinenin sanal bellek birimini kullanamıyordu. Bu koca motoru bisiklet tekeriyle çevirmeye benziyordu.

Öğrenciler bu duruma isyan edip çekirdeği yeniden yazdılar. Sonuçta 1979 sonunda 3BSD ile sanal bellek yönetimi nihayet devreye girdi. Bu başarı DARPA’nın dikkatini çekti ve ciddi araştırma fonları sağladı.

BSD böylece sadece bir hobi projesi olmaktan çıkıp kurumsal bir araştırma platformuna dönüştü. Performans sıçraması tüm bilgisayar bilimleri bölümüne yepyeni ufuklar açtı.

Günümüzde BSD’nin mirasını taşıyan aktif projeler hangileri?

Berkeley’deki resmi çalışmalar 1995’te sona ermiş olsa da mirası hala dipdiri. Bugün bu ağacın en bilinen dalları FreeBSD, NetBSD ve güvenlik odaklı OpenBSD’dir. Ayrıca PlayStation oyun konsolunuzun altında bile FreeBSD kodları çalışır.

NetBSD ‘her yerde çalışır’ mottosuyla tost makinesinden süper bilgisayara kadar her yere sızar. OpenBSD ise kusursuz güvenlik takıntısıyla bilinir. Sadece birkaç uzak güvenlik açığına sahip olmasıyla övünür.

Kısacası masaüstünde görmeseniz de internet altyapısı ve gömülü cihazlar bu sistemin kararlı nefesiyle ayakta duruyor.