Emacs Nedir? | Tanımı, Tarihi, Özellikleri ve Sürümleri

Emacs Editör, metin düzenlemede bir dayanak noktasıdır. Linux grubu tarafından çok sevilir. İlk olarak 1970’lerin ortalarında ortaya çıkmıştır. Emacs, basit bir makro grubundan büyümüştür. Şimdi, birçok kişi için güçlü bir temel olarak çalışmaktadır. Bu temel, hem yazarlar hem de kodlayıcılar için yardımcı olmaktadır.

Ayrıca, değiştirilebilir bir metin alanı isteyen herkese uygundur. Uyum gücü ve parçaları, onu kullanıcılar için en iyi seçim haline getirmektedir. Kısacası, kodlama ve iş planlama için özel araçlar sunar.

Bu makalede, geçmişini ayrıntılı olarak inceleyeceğim. Ayrıca, birçok parçası ve farklı türleri hakkında da konuşacağız. Bu inceleme, neden hala önemli olduğunu gösterecektir. Her yerde birçok kişi için önemli bir araç olmaya devam etmektedir. İster deneyimli bir üretici ister yeni başlayan biri olun, size yardımcı olacaktır. Kendi istek ve beğenilerinize göre bir iş akışı sunar.

Linux’ta Emacs Editörü nedir?

GNU Emacs, bir metin aracından daha fazlasıdır. Bunun yerine, birçok iş için esnek ve değiştirilebilir bir temeldir. Güçlü Lisp okuyucusu üzerinde çalışır. Bu okuyucu, bir tür Lisp kodlama dili konuşmasıdır.

Metin çalışmaları için özel eklentiler sağlar. Ayrıca, bu güçlü okuyucu, kullanıcıların çalışma alanlarını değiştirmelerine olanak tanır. Kullanıcılar, ihtiyaçlarına uygun kendi iş akışlarını ve araçlarını oluşturabilirler.

Çok sayıda eklenti ve paket sayesinde, kullanıcılar Emacs’ı sorunsuz bir şekilde değiştirebilirler. Tam bir derleme ortamı, kağıt görüntüleyici veya iş planlama aracına dönüşebilir. Bu nedenle, kodlayıcılar, yazarlar ve gözlemciler için çok önemlidir.

Emacs’ın Özellikleri Nelerdir?

Emacs, son derece esnek ve özelleştirilebilir bir metin editörüdür. Birçok metin işi için yapılan çok sayıda parça sunar. Bilinen güçlü yönleri şunlardır:

1. İçerik Tabanlı Metin Düzenleme Modları

Birçok düzenleme yöntemi sunar. Bu yöntemler farklı yazma türleri için tasarlanmıştır. Birçok kodlama dili ve işaretleme dili için renk kodlaması içerir.

Kullanıcılar, farklı dosya türleri için yöntemler arasında hızlıca geçiş yapabilir. Bu özellik, okumayı kolaylaştırır ve hataları bulmaya yardım eder.

2. Tam Yardım Belgeleri

Tamamen yerleşik yardım belgeleri içerir. Bu belgeler, her beceri düzeyindeki kullanıcılara yardımcı olmak için hazırlanmıştır. Yeni kullanıcılar için eksiksiz bir öğrenme kılavuzu mevcuttur. Temel fikirleri ve komutları gösterir. Bu, aracın özelliklerini anlamayı ve parçaları arasında gezinmeyi kolaylaştırır.

3. Birçok Dil Yardımı

Bu metin düzenleyici, dil yardımı konusunda çok iyidir. Çok çeşitli harf ve alfabelerle çalışır. Buna tüm Avrupa dilleri için tam yardım da dahildir.

Bunun yanı sıra, Rusça, Yunanca, Japonca, Çince, Korece, Tayca, Vietnamca ve diğer dilleri de destekler. Bu özellik, çok dilli ortamlarda çalışan kişiler için uygundur.

4. Değiştirilebilir Özellikler

Emacs’ın en önemli özelliklerinden biri, onu istediğiniz gibi değiştirebilmenizdir. Kullanıcılar, birçok eklenti ve ekstra özellik ile çalışma alanlarını işlevsel hale getirebilirler.

Bunlar arasında iş planlama sistemi, yerleşik posta ve haber okuyucu ve hata bulucu bağlantıları vardır. Birçok ekstra özellik zaten programla birlikte gelir. Diğerleri ise farklı depolama yerlerinde mevcuttur.

5. Geçmiş Hikayesi

Emacs ilk olarak 1976 yılında geliştirdiler. MIT AI Lab’ın Incompatible Time-Sharing System (ITS) içindeki bir dizi TECO makrosuydu.

Adı, “Editor MACroS”tan alınmıştır ve ilk hedefini göstermektedir. Başta C ve Lisp dillerinde yazılmış olan yeni form, 1984’ten bu yana çok gelişmiştir. Kendini bu işe adamış bir grup tarafından üzerinde çalışılmaya devam ediyorlar.

Sonuç olarak, etkili bir araç olma işlevini sürdürmektedir. Kodlayıcılar, yazarlar ve değiştirebilecekleri metin girişi gerektiren tüm kullanıcılara yardımcı olmaktadır. Araç, geçmişini onurlandırırken yeni fikirleri de kullanmaktadır.

Emacs Sürümleri

Emacs’ın Başlangıcı ve Değişiklikleri

İlk Emacs, 1976 yılında Richard Stallman geliştirdi. TECO aracı için bir grup Editör Makrosu olarak başladı.

Yıllar içinde GNU Emacs’a dönüştü. Şu anda en çok kullanılan tür budur. Genelde GNU Emacs’ı bulabilirsiniz, ancak özel ihtiyaçlar için başka türler de mevcuttur.

Emacs’ın Başlıca Türleri

1. GNU Emacs

Bu en çok sevilen türdür. Her yerde dağıtılmaktadır. GNU Emacs, C ayrıca Lisp dillerinde yazılmıştır. Güçlü yönleriyle biliyoruz, örneğin, çok sayıda modu vardır.

Bu modlar, kodlama dilleri, metin çalışmaları ve hatta e-posta destekler. En yeni sürüm, Haziran 2022’de yayınlanan 28.1’dir. Bu sürümde birçok iyileştirme yapılmıştır. Artık oluşturmaya yardım ederek kullanıcı ekranı parçaları sunar.

2. XEmacs

XEmacs, 1991 yılında GNU’dan ayrılmakla başladı. Kullanıcı ekranı geliştirmeleri nedeniyle sevildi. Ayrıca, seçim çubuğu ve araç çubuğu gibi parçaları da vardı.

Bu tür, resim ekranlarını seven kullanıcılara destek olur. Erken dönemdeki sevgisine rağmen, şu anda GNU’nun yanında daha az sevilmektedir. Son iyi sürümü olan XEmacs 21.5, 2003 yılında piyasaya sürdüler. Şu anda üzerinde çalışılmasa da, hala bazı sadık kullanıcıları var. Onlar, bu sürümün özel özelliklerini seviyorlar.

3. Emacs

Emacs daha hafif bir türdür, bu yüzden ilk fikre dayanmaktadır. Ancak, küçük bilgisayar alanları için yapılmıştır. Bu tür bir çalışma basittir. Hala ana işlevlerini sürdürmektedir. Bu nedenle, daha zayıf sistemlere sahip kullanıcılara uygundur. Ayrıca, sadece temel parçalara ihtiyaç duyanlar için de mükemmeldir.

4. Spacemacs

Kendi sürümü olmasa da, Spacemacs özeldir. Emacs ve Vim parçalarını birleştiren, grup tarafından oluşturulan bir kurulumdur. Ayrıca, paketleri sıralamak için bir katman sistemi getirir.

Bu sistem, insanların kullanımını kolaylaştırır. Vim’den geçiş yapanlar için mükemmeldir. Spacemacs, kolay kullanıma odaklanır ve hızlı kurulum sağlar. Üstelik, çok değiştirilebilir bir alan sunar.

5. Doom Emacs

Spacemacs gibi, Doom da bir kurulum çerçevesi sunar. Bu çerçeve, hız ve basitlik için tasarlanmıştır. Ayrıca, yapı taşı yöntemini kullanır. Kullanıcının zamanını kolaylaştırmak için önceden hazırlanmış paketleri de vardır.

Doom, çalışma hızına odaklanır. Bu nedenle, hızlı ve iyi bir zaman geçirmek isteyen kullanıcılar için mükemmel bir seçimdir.

Emacs Sürüm Hikayesi: Bir Metin Aracının Büyümesine Yakından Bakış

Emacs, şu anda sahip olduğumuz en eski ve en güçlü metin araçlarından biridir. Kırk yılı aşkın bir geçmişe sahiptir. İlk olarak Richard Stallman tarafından geliştirilmiş ve 1976 yılında piyasaya sürülmüştür.

Zamanla Emacs değişmeye devam etti. Şimdi, kodlayıcılar, yazarlar ve sistem yöneticileri için esnek bir araç olarak çalışıyor. Bu yazıda, sürüm tarihçesindeki önemli noktalara bakacağız. Bu, basit bir araçtan tam bir Build Space (IDE) haline gelene kadar olan büyüme sürecini göstermektedir.

1. Emacs’ın Başlangıcı (1976 – 1980)

İlk metin editörü, TECO yazılımına bir makro grubuydu. Metinlerle çalışmayı kolaylaştırmak içindi. Sonrasında, Richard Stallman, değiştirilebilir olma fikrini ortaya attı.

Kullanıcılar, aracı kendi isteklerine göre değiştirebiliyorlardı. Bu özellik, aracın temel bir parçası olarak kaldı. İlk sürümler çoğunlukla MIT Lisp bilgisayarında kullanılıyordu. Bu, sonraki sürümlerde önemli iyileştirmelerin yapılmasına olanak sağladı.

2. GNU Projesi ve Emacs (1984)

1984 yılında Stallman, GNU Projesi’ni başlattı. Amaç, ücretsiz bir Unix benzeri bilgisayar sistemi yapmaktı. Bu çalışmanın merkezi parçası GNU’ydu.

Bu tür, özgür yazılım fikirlerinin simgesi haline geldi. İlk Emacs’ın önemli ölçüde yeniden yazılmasıyla ortaya çıktı. Ayrıca Lisp’i de getirdi. Bu kodlama dili, insanların araç içinde doğrudan değişiklikler yapmasına olanak tanır.

3. Emacs 19 ve Sonrası (1990 – 1997)

1991 yılında piyasaya sürülen 19. sürüm, önemli bir yeni sürümdü. ASCII dışındaki harf kümeleri için yardım özelliği vardı. Ayrıca, ağ güçlerini süper hale getirdi. Lisp okuyucusunda düzeltmeler yapıldı.

Yardım belgeleri için `info` formunun eklenmesi, kullanıcının erişimini kolaylaştırdı. Bu sistem, kullanıcıların kılavuzlara ve yardımlara doğrudan araç içinden erişmesini sağladı.

1997’de, sürüm 20 daha fazla iyileştirme getirdi. Dünya çapında kullanım için yardım özelliğine sahipti. Bu, her yerdeki kullanıcıların onu kullanmasını kolaylaştırdı. Bu sürümde ayrıca `MULE` (Multi-Language Space) özelliği de eklendi. Bu özellik, metin çalışmalarında birçok dilin sorunsuzca kullanılmasını sağladı.

4. XEmacs’ın Gelişi (1996)

Emacs büyüdükçe, grubu da büyüdü. Bu büyüme, 1996’da XEmacs’ın başlamasına yol açtı. XEmacs, yeni resim parçaları getirmeye çalıştı.

Eski kullanımını korurken, daha rafine bir kullanıcı deneyimi sundu. Ancak, XEmacs sonunda yeni özellikler ve güçler açısından GNU Emacs’ın gerisinde kaldı.

5. Emacs 22 (2006)

2006 yılında piyasaya sürülen 22. sürüm, önemli hız iyileştirmeleri getirdi. Yeni ekran teknolojisi için destek sağladı. Ayrıca, ELPA (Lisp Pack Store) aracılığıyla paket bakım sistemlerini iyileştirdi.

24. sürümle birlikte, eş zamanlı yapılmayan işlemler için destek eklendi. Ayrıca, dış işleri iyileştiren yeni bir kullanıcı arayüzü de vardı.

6. Yalnızlıktan Birlikteliğe (2007-2016)

22’den 25’e kadar olan sürümlerde çok fazla değişiklik yapıldı. Çoğunlukla kapalı bir sistemden daha açık bir sisteme dönüştü. Artık ELPA kullanarak büyüyen web ile kolayca bağlantı kurabilir.

Bunun dışında, yeni iş akışları oluşturmaya da olanak tanır. Buna, aynı anda yapılmayan işler ve paket araçlarının kullanımı da dahildir. Bu değişiklikler, kullanımını ve kapsamını iyileştirir.

7. Hız Değişimi (2018)

26 sürümünden itibaren ana odak noktası hıza kaymıştır. Ayrıca, yeni kullanıcı süresi de çok daha sağlıklı hale gelmiştir. Yerleşik yapım özelliğinin eklenmesi, iş akışlarını daha sorunsuz hale getirmiştir.

Artık kullanıcılar aynı anda hatasız çalışabilirler. Ayrıca, Tree-sitter eski sorunları da iyi bir şekilde çözmüştür. Bu sayede, daha hızlı ve her zamankinden verimli çalışmaktadır.

8. Masaüstünün Ötesine Geçiş (2025+)

30. sürümdeki gerçek Android bağlantı noktası önemli bir değişiklik gösteriyor. Metin değiştirme artık her yerde gerçekleşiyor. Bu iyileştirme, tamamlama önizleme modu gibi özelliklerle birlikte kullanımı kolaylaştırıyor.

Ayrıca, yeni bilgisayar yöntemlerine uyum sağladığını gösteriyor. En önemlisi, tüm bu değişiklikler boyunca ana fikrini koruyor.

Emacs Sürüm Bilgileri Karşılaştırma Tablosu

Emacs’ın en son sürümü 30.2’dir. Bu nedenle, kontrol etmek isterseniz resmi GNU web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Emacs Hangi Platformları Destekler?

Emacs esnek bir metin aracıdır. Birçok bilgisayar sisteminde çalışır. Bu açık kullanım birçok türe yardımcı olur. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Linux türleri: Birçok Linux türüyle uyumludur. Bunlar arasında Ubuntu, Fedora, Debian ve Arch Linux içerir. Bu, farklı Linux ortamlarından kullanıcıların Emacs’ın güçlü özelliklerinden yararlanmasına olanak tanır.
• FreeBSD: Emacs, FreeBSD üzerinde sorunsuz çalıştığından tüm özelliklerini kullanabilirsiniz.
• AIX (sürüm 4.3.3 ve üzeri): IBM’in AIX sistemleri de Emacs’ı destekler. Bu sayede ofis çalışanları, kodlama ve metin işleri için Emacs’ı kullanabilir.
• Mac OS X: MacOS üzerinde tam olarak çalışır. Mac kullanıcıları, diğer yerleşik uygulamaların yanı sıra geniş yeteneklerini de kullanabilirler.
• MS-DOS: MS-DOS üzerinde bile çalışır. Bu, farklı bilgisayar zamanlarında esnekliğini gösterir.
• MS Windows: Bu metin editörü, Microsoft Windows’ta seviyorlar. Yerleşik bir kurulum sağlar ve Unix benzeri bir his için Windows Alt Sistemi (WSL) için Linux’u seçer.
• NetBSD / OpenBSD: Bu türler Emacs editörünü destekliyor. Özel güvenlik ve hız özelliklerini seven kullanıcıları cezbeder.
• Solaris: Sun Microsystems’ın Solaris bilgisayar sistemi onu geliştirir. Bu, çalışanların geniş alanlarından yararlanmasını sağlar.
• SunOS: Aynı şekilde, SunOS kullanıcıları da ona erişebilir. Yazılım geliştirme ve metin düzenleme işleri için onun özelliklerinden yararlanırlar.
• Ultrix: Bu Unix tabanlı bilgisayar sistemi de onu çalıştırır. Eski bilgisayar sistemlerine sahip kullanıcılara yardım sağlar.

Ayrıca, birkaç eski sistemi de destekler. Buna 4.1’den 4.4’e kadar farklı Berkeley Unix (BSD) türleri dahildir. Microport, SCO Unix, System V, Uniplus 5.2 ve Xenix 0 ila 4.0.4 sürümlerini de destekler.

Lisp Programlamayı Öğrenmek ve Ustalaşmak İçin Temel Kaynaklar

Lisp kodlama ile ilgili basılı kitaplar birçok yerden satın alınabilir. Özgür Yazılım Vakfı (FSF) iki ana kitap satmaktadır: *Introduction to Manual* ve *Lisp Programming*.

Bu kitaplar hem yeni hem de deneyimli kodlayıcılar için çok değerlidir. Ancak üçüncü kitap olan *Lisp Reference Guide* şu anda basılmamaktadır. Bu durum, ayrıntılı yardım kitaplarına ihtiyaç duyan kullanıcılar için zorluk yaratmaktadır.

Kağıt kitapların yanı sıra, *The Emacs Guide*, *Introduction to Lisp Programming* ve *Lisp Reference Guide* kitapları web üzerinde ücretsiz olarak okuyabilirsiniz. Bu makine, insanların bu kitaplara problemsiz şekilde ulaşmasını sağlar. Böylece, kağıt kitapları kullanmaları gerekmez.

Ayrıca, geniş konuları ele alan birkaç başka kitap da bulunmaktadır. Bunlar, farklı makaleler için daha büyük modlar ve çevrimiçi ek bölümler de içerir. Bu tür yardım kitapları, birçok kodlama ihtiyacını karşılar ve birçok iş için destek sağlar.

Adı geçen tüm kitaplar Emacs’tan doğrudan bilgi belgeleri olarak erişebilirsiniz. Bu, Lisp kodlayıcıları tarafından en çok sevilen, son derece özelleştirilebilir bir metin aracıdır. Bu kitapların dağıtımı, birçok formda yazım içerir.

Ayrıca kitapların ve Referans Mektubunun birçok dilde tam kaynak kodunu da sağlar. Bu, daha fazla kişinin onlara ulaşabilmesini sağlar.

Hızlı cevaplar için, sık sorulan soruların (SSS) tam koleksiyonuna web üzerinden erişilebilir. Bu set hem HTML hem de düz metin biçiminde sunulur. Sık sorulan sorular için okunması kolay haberler sunar.

Bununla birlikte, Savannah sayfası iyi bir yardım merkezi olarak çalışır. Araçlar ve kural kitapları hakkında daha fazla haber içerir. Ayrıca, kodlayıcılara yardım sağlamak için anahtar oluşturma konusunda CVS erişimine sahiptir.

Ayrıca, özel bir grup Wiki, ekip paylaşım yeri olarak çalışır. Burada, insanlar Lisp kodu ve kodlama yöntemleri hakkında bilgi toplayabilir, paylaşabilir ve konuşabilir.

Emacs Hakkında Sık Sorulan Sorular (SSS / FAQ)

Sonuç

Son olarak, Emacs Tool metin çalışmaları için çok önemli bir yardımcıdır. Üst düzey esneklik ve eksiksiz bir parça seti sunar. Geçmişi 1970’lere kadar uzanır. Bu, değişim gücünü ve teknolojiyle birlikte büyüme taahhüdünü gösterir.

Farklı türler, farklı zevklere hitap eder. Sık kullanılan GNU Emacs, kullanımı kolay Spacemacs ve hızlı oluşturulan Doom Emacs vardır. Her tür, farklı iş akışlarına uygundur.

Eğer yetenekli bir üretici veya hafif bir yazar iseniz, size gerekli araçları sağlar. İş hızını ve yeni fikirleri verimli hale getiren değişim gücü sunar.

Gelecekte ne olacağını gördükçe, hayatta kalmaya devam eder. Birçok işte çalışan insanlara güç sağlar. Yeni düşünceleri ve grup takım çalışmasını destekler.