openSUSE Leap 15 Kurulumu

Bu yazımızda bir masaüstü veya dizüstü bilgisayarına önyüklenebilir bir USB flash bellek kullanarak openSUSE Leap 15 (15.4) nasıl kurulur ve yapılandırılır inceleyeceğiz.

USB ile Bilgisayara openSUSE Leap 15 Kurulumu

Bir PC’ye openSUSE Leap 15 (15.4) Nasıl Kurulur?

Ubuntu, Linux Mint gibi Linux dağıtımlarından bir diğeri de SUSE şirketi tarafından sporsorlanan ve topluluk tabanlı bir proje olan openSUSE’dir.

openSUSE Linux’un Leap ve Tumbleweed olmak üzere iki çeşidi mevcuttur. Leap versiyonu Stable (Kararlı), Tumbleweed ise hızlı güncelleme alan ve sistem kararlılığı konusunda risk taşıyan ve son teknolojiye uyarlanan bir çeşittir.

Tumbleweed sürümü, Leap gibi sistem geliştirmesinden veya iyileştirmesinden sonra diğer dağıtımlar gibi sürüm numarası değişmez. Bu sürümü bilgisayarınıza bir kez kurduktan sonra sürekli yeni güncellemeler alarak sisteminizi güncel tutabilirsiniz.

Bilgisayarınıza veya sunucunuza kararlı ve tutarlı bir dağıtım kurmayı düşüyorsanız Leap sürümünü tercih etmeniz gerekir. Bu nedenle, yeni yazılım geliştirmeleri veya üzerinde çalıştığınız projelerinizi test etmek istiyorsanız Tumbleweed sürümü sizin için uygun olacaktır.

openSUSE Leap ISO İndirme ve USB Kurulum Medyası Hazırlama

SUSE’nin en son sürümü (Leap 15.4) 8 Haziran 2022’de yayınlandı. 15.4 sürümü Xfce 4.16, KDE Plasma 5.24, MATE 1.26, Deepin 20.3 ve GNOME 41 güncel masaüstü ortamlarını içerir ve yeni Linux Kerneli gibi birçok yeni özellik içermektedir. Leap 15.4’ün tüm yeniliklerini ve özelliklerini incelemek için SUSE websayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Adım 1

openSUSE Leap 15.4 ISO dosyasını resmi websitesinden indirmenizi öneririz, çünkü diğer websiteler aracılığıyla indirdiğiniz imaj dosyaları güvenli ve tutarlı olmayabilir. Leap’ın en güncel imaj dosyasını indirmek için SUSE kaynağını ziyaret ediniz.

SUSE anasayfasında iki türü de göreceksiniz, burada Leap bölümünde “Install Leap” butonuna tıklayınız.

SUSE Websayfasını Ziyaret Etme

Adım 2

İndirme websayfasında “Intel or AMD 64-bit desktops, laptops, and servers (x86_64)” başlığı altındaki Offline Image kısmındaki Download butonuna tıklayınız.

openSUSE Leap 15.4 ISO Dosyasını İndirme

Adım 3

Önyüklenebilir flaş bellek hazırlamak için Rufus programını indiriniz ve açınız. SELECT (SEÇ) butonuna tıkladıktan sonra PC’nize indirdiğiniz openSUSE ISO dosyasını seçiniz ve ekleyiniz.

Ek olarak, Partition Scheme kısmından MBR veya GPT kurulum türünü seçebilirsiniz.

Rufus Kullanarak Leap ISO Dosyasını USB Flash Belleğe Yazdırma

Adım 4

ISO dosyasını ekledikten sonra START (BAŞLAT) butonuna tıklayınız ve ardından açılan pencerelerde Image Mode kullanımını onaylayınız ve USB diskinizdeki tüm içeriğin silinmesini ve yeni dosyaların yazdırılmasını onaylayınız.

ISO Yazdırmasını Başlatma

Adım 5

Rufus ile hazırladığınız USB kurulum medyası hazır olduğunda USB’nizi PC’nizden çıkarınız ve kurulum yapacağınız PC’ye takınız.

USB Kurulum Medyası Başarıyla Oluşturuldu

openSUSE Kurulumu

ISO dosyasını indirip bootable USB kurulum medyası hazırladıktan sonra artık bilgisayarınıza SUSE Linux dağıtımını kurmaya başlayabilirsiniz.

Adımlar:

Adım 1

openSUSE imaj dosyasını USB’nize yazdırdıktan sonra kullandığınız bilgisayarın marka ve modeline göre Boot ekranını açınız. Daha sonra, flash belleğinizden sisteminiz önyükleyiniz ve açılan SUSE boot ekranında Installation (Kurulum) seçeneğinde Enter’a basınız.

PC'yi USB ile Önyükleme

Adım 2

SUSE sisteminin temel sürücüleri yükleniyorken bekleyiniz.

Temel Sürücüler Yükleniyor

Adım 3

Language (Dil), Keyboard (Klavye) and License Agreement (Lisans Anlaşması) ekranında ağ ayarları, aygıt yapılandırması ve geçerli donanım bilgileri kurulum sihirbazı tarafından otomatik belirlendikten sonra Next’e tıklayınız.

Sistem Dilini, Klavye Düzenini ve Lisans Anlaşmasını Yapılandırma

Adım 4

SUSE sistemini kullanmak istediğiniz sistem görüntüleme dilini seçiniz, PC’nizin mevcut klavye düzenini seçiniz ve ardından lisans şartlarını okuduktan sonra Next’e tıklayınız.

Lisans Anlaşmasını Kabul Etme

Adım 5

Kurulum sihirbazı sisteminizi derinlemesine araştırdıktan sonra yazılım yöneticisini başlatmadan önce Online Repositories (Çevrimiçi Depolar) adreslerinin düzenlemek isteyip istemeyeceğini soracaktır. İnternet bağlantısına sahipseniz online repo adreslerini eklemek için Yes’e tıklayınız ve devam ediniz.

Online Repository Ekleme

Adım 6

openSUSE’ye ait online repository adreslerini kontrol ediniz ve düzenleyiniz ve ardından Next’e tıklayınız.

Online Repositories Düzenleme

Adım 7

SUSE repo adresleri sisteminize yazılırken bekleyiniz.

Repository Adresleri Ekleniyor

Adım 8

Kurulum sırasında KDE Plasma, GNOME veya Xfce masaüstü ortamlarından birini seçmeniz gerekir. Kişisel fikrinize ve deneyiminize bağlı olarak listelenen masaüstü türlerinden birini seçebilirsiniz.

Masaüstü ortamı seçimi kafa karıştırıcı olabilir. openSUSE bu konuda cömert davranıyor. Ama belki de aradığınız şey farklı bir dağıtımın temel felsefesidir.

Linux Mint dağıtımına geçiş yapmayı düşünenler için bir noktaya değinmeliyim. Mint’in Cinnamon arayüzü, alıştığınız masaüstü alışkanlıklarına çabuk uyum sağlıyor. Kurulumu da en az Leap kadar zahmetsizdir.

GNOME Masaüstü Ortamını Seçme

Adım 9

PC’nize sıfırdan bir kurulum yapıyorsanız disk partition ayarlarını varsayılanda bırakabilirsiniz. Eğer gelişmiş Linux bilgisine sahipseniz Expert Partitioner tıklayarak ayarları görüntüleyebilirsiniz.

Disk Bölümlemeyi Onaylama

Adım 10

Linux sisteminizin saat ayarlarını yaşadığınız konuma göre yapılandırınız ve zaman bölgesi için yaşadığınız ülkeyi seçiniz.

Saat ve Zaman Bölgesini Seçme

Adım 11

Local User (Yerel Kullanıcı) hesabı için tam adınızı yazınız ve sisteme login olmak için Username (Kullanıcı Adı) belirleyiniz ve basit veya güçlü bir sistem parolası oluşturunuz.

Eğer basit bir kullanıcı parolası oluşturursanız alttaki görseldeki gibi bir pencere açılacaktır ve basit parola kullanımını onaylamanız gerekecektir.

Local Kullanıcı Oluşturma ve Parola Belirleme

Adım 12

Kurulum ayarlarını gözden geçiriniz ve yapmak istediğiniz bir ayar varsa geri gidebilir ve değişiklik yapabilirsiniz. Tüm ayarları yaptıktan sonra sistem kurulumunu başlatmak için Install (Kur) butonuna tıklayınız ve işlemi onaylayınız.

Kurulum Ayarlarını Kontrol Etme ve Onaylama

Adım 13

Bilgisayarınıza openSUSE yükleniyorken bekleyiniz ve bu işlem PC’nizin performasına göre zaman alabilir.

Sistem Dosyaları Kopyalanıyor

Adım 14

Masaüstü PC’nize ve Laptop’unuza openSUSE kurduktan sonra sisteminizde oturum açmak için yeniden başlatınız.

Sistemi Yeniden Başlatma

Adım 15

SUSE sisteminiz yeniden başladığında boot menüsünde ilk seçenekte Enter’a basınız.

Boot Menüsünde Leap Seçme

Adım 16

openSUSE Leap açıldığında GNOME masaüstü ortamı ile karşılaşacaksınız. Welcome (Hoş Geldiniz) penceresinde Linux dağıtımı ile ilgili kaynaklara hızlı bir şekilde erişebilir veya bu pencereyi bir sonraki açılışta kapatmayı tercih edebilirsiniz.

openSUSE kurulumunu tamamladık. Tebrikler! Belki de Linux dünyasında farklı dağıtımları da keşfetmek istersiniz. Özellikle güvenlik testlerine ilgi duyuyorsanız aklınızda bir soru işareti olabilir.

Kali Linux’un güncel kurulum adımlarını merak edenler için detaylı bir rehber hazırlamıştık. Kalıcı USB oluşturma kısmındaki küçük ipuçlarını özellikle incelemenizi öneririm.

SUSE GNOME Masaüstü Ortamı

Video

YouTube'da İzle

Eski Sürümlerin Kurulumu

SUSE Versiyon

YouTube Video

Slayt

İzle

Görüntüle

15.4 (YENİ)

İzle

–

Artık openSUSE sisteminiz hazır. Sırada hangi uygulamaları kuracağınız var. Bazı işleriniz hala Windows’a özel yazılımlar gerektiriyor olabilir.

Deneyimlerime dayanarak söyleyebilirim ki openSUSE’de Wine ile Windows yazılımlarını çalıştırmak sandığınızdan çok daha pratik. Oradaki adımları izleyerek favori programlarınızı sorunsuzca yükleyebilirsiniz.

openSUSE Kurarken Aklınıza Takılanlar: 6 Soru & Cevap

Leap ile Tumbleweed arasındaki farkı nasıl anlarım? Hangisi bana daha uygun?

Hemen söyleyeyim: Leap kararlılık demek. Tumbleweed ise sürekli yenilik. Leap’te her şey test edilmiş, uyumluluk garantili. Tumbleweed’de ise en güncel yazılımları alırsın ama bazen sürprizler yaşayabilirsin.

Bir sunucu veya iş bilgisayarı kuruyorsan Leap tam sana göre. Hata yapma lüksün yok. Oyun oynuyor, yeni teknolojileri deniyor veya geliştirme yapıyorsan Tumbleweed daha cazip. Ama unutma: Tumbleweed’in sürüm numarası olmaz. Kur, güncelle, devam et.

Ben size şahsen Leap öneririm. Özellikle openSUSE ile yeni tanışıyorsanız. Kararlı sürüm size zaman kazandırır. Sonra Tumbleweed’e geçmek de bir tık uzağınızda.

Rufus dışında USB hazırlama yöntemi var mı? Linux’ta ne yapmalıyım?

Kesinlikle var. Rufus Windows için harika bir araç. Ama Linux kullanıyorsan ‘dd’ komutu en sadık dostundur. Açıkçası ben de çoğu zaman terminalden hallederim. Bir satır komutla işin biter.

Örnek mi? ‘sudo dd if=openSUSE-Leap-15.4.iso of=/dev/sdX bs=4M status=progress’. Burada ‘sdX’ senin USB belleğin. Dikkat et! Doğru diski seçmezsen başka verilerini kaybedebilirsin. ‘lsblk’ ile önce hangi aygıt olduğunu gör.

Mac’lerde de ‘dd’ çalışır. BalenaEtcher gibi grafik araçlar da iş görür. Ama Rufus’un sunduğu MBR/GPT seçeneği gibi esneklikler nadir. Yine de Linux’ta ‘dd’ yeterlidir. ISO’yu doğrudan yazdırır, önyüklenebilir yapar.

Masaüstü ortamı seçiminde neye dikkat etmeliyim? KDE mi, GNOME mu, Xfce mi?

Bu tamamen senin zevkine ve donanımına bağlı. KDE Plasma özelleştirme cenneti. Her şeyi değiştirebilirsin. Ama biraz daha kaynak tüketir. GNOME ise sade ve modern. Kullanımı kolaydır, çok fazla ayarla uğraşmak istemeyenlere gider.

Xfce hafiftir. Eski bilgisayarlarda can kurtarır. 2GB RAM’li bir makinede bile akar. Benim tavsiyem: Donanımın güçlüyse KDE veya GNOME arasında kararsız kalma. İkisini de dene. Kurulum sırasında birini seç, sonra oturum açma ekranından diğerini ekleyebilirsin.

openSUSE bu konuda cömert. Birden fazla masaüstü ortamını aynı anda bile kurabilirsin. Yeter ki diskinde yer olsun. Ama ilk kurulumda karar vermek zorundasın. Sonra ‘YaST’ ile kolayca ekleme yaparsın.

Disk bölümleme ayarlarını varsayılan bırakmak güvenli mi? Elle ayarlamalı mıyım?

Varsayılan ayarlar çoğu kullanıcı için fazlasıyla yeterli. Kurulum sihirbazı otomatik olarak mantıklı bir şema oluşturur. /boot, /, swap ve /home ayrı ayrı yerleşir. Endişelenmene gerek yok. Zira Linux’a yeni geldiysen otomatik bölümleme en doğru seçim.

Ancak gelişmiş kullanıcıysan ‘Expert Partitioner’ seni bekliyor. Orada LVM, yazılım RAID veya şifreleme gibi seçenekler var. Mesela ayrı bir /home bölümü ileride dağıtım değiştirirken işine yarar. Ya da önyükleme yükleyicisini başka bir diske atmak isteyebilirsin.

Şu kuralı unutma: Windows ile çift sistem kuracaksan elle ayarlamak şart. Önyükleme yükleyicisini doğru yere koymalısın. Yoksa bilgisayarın açılmaz. Ama tek başına openSUSE kuruyorsan rahat ol. Varsayılanı seç, geç.

Kurulum sırasında çevrimiçi depoları eklemek zorunlu mu? İnternetim yoksa ne olur?

Zorunlu değil ama şiddetle tavsiye edilir. Çevrimiçi depolar sayesinde kurulum anında en güncel paketlere erişirsin. Güvenlik yamaları, sürücü güncellemeleri ve ek yazılımlar gelir. İnternetin yoksa da sorun yok. Sistem offline ISO ile temel kurulumu tamamlar.

Fark şu: Çevrimiçi depoları eklemezsen kurulumdan sonra ‘sudo zypper refresh’ yapıp depoları elle eklemek zorunda kalırsın. Bu da fazladan iki dakikanı alır. Ayrıca masaüstü ortamını kurarken online olman bazı codec’lerin ve üçüncü parti sürücülerin otomatik gelmesini sağlar.

Ben şöyle yapıyorum: Mümkünse ethernet kablosu takıyorum. WiFi varsa kurulum sihirbazı zaten ağ ayarlarını algılıyor. ‘Yes’ deyip geçiyorum. Yoksa sonra hallederim. Yeter ki ISO’nun kendisi tam olsun.

Kurulum bitti, şimdi ilk yapmam gereken şeyler neler? Güncelleme, sürücü, uygulama?

Tebrikler! Şimdi terminali aç ve ‘sudo zypper update’ yaz. Bu komut tüm sistemi günceller. Çünkü ISO tarihlidir. Aradan aylar geçmişse yüzlerce güncelleme çıkabilir. Sabırlı ol, bir kahve daha al.

Ardından ‘sudo zypper install -t pattern kde’ veya ‘gnome’ gibi ek paket desenlerini kurabilirsin. Benim favorim: ‘opi’ aracını yükle. ‘sudo zypper install opi’ dedikten sonra ‘opi codecs’ ile medya codec’lerini tek komutta halleder. Netflix, YouTube, MP3 sorunsuz çalışır.

Son olarak NVIDIA ekran kartın varsa ‘sudo zypper addrepo -cf https://download.nvidia.com/opensuse/leap/15.4/ nvidia’ ve ‘sudo zypper install nvidia-driver-G06’ komutlarını dene. Ama önce ‘YaST’ araçlarını keşfet. Sistem ayarlarının merkezi orası. Artık openSUSE senin. Özgürce takıl.

Önyüklenebilir USB ile Bilgisayara openSUSE Leap 15 Kurulumu