GNS3 VM Kurulumu

Hızlı Bakış

GNS3 VM kurulumu, ağ simülasyonlarının performansını ciddi ölçüde artırıyor. Bu yöntem, Cisco IOS imajlarını doğrudan sanal sunucu üzerinde çalıştırmanıza olanak tanıyor. Öncelikle VMware Workstation'a OVA dosyasını aktarmanız gerekiyor. Bu sayede sanal makine, host sisteminizden bağımsız bir ağ yapısı oluşturuyor. Ardından GNS3 yazılımı içinde VM desteğini etkinleştirmeniz şart. Bu işlem, tüm IOS ve IOU imajlarını tek bir merkezi alanda topluyor. Ayrıca bu yaklaşım, bilgisayarınızın donanım kaynaklarını daha verimli kullanmanızı sağlıyor. Örneğin, disk alanı tüketimini azaltırken işlemci yükünü dengeliyor. Son olarak eklediğiniz her yönlendirici imajı doğrudan VM üzerinde çalışıyor.

Bu rehberimizde Windows 10 PC üzerinde çalışan VMware Workstation üzerinde GNS3 VM kurduktan sonra, ağ bağlantısını test ederek GNS3 ile bağlantısı nasıl yapılır ve son olarak bir IOS imajı nasıl eklenir inceleyeceğiz.

PC Üzerine GNS3 VM Kurulumu

Windows 10 & 11 Üzerinde GNS3 VM Nasıl Kurulur?

GNS3 ağ simulator programı ile çok daha detaylı ve profesyonel ağ/network tasarımları yapabilirsiniz ve gerçek Cisco Router IOS‘larını kullanarak gerçek bir ağ senaryosu oluşturabilir ve test edebilirsiniz. Ayrıca, bununla simülatör programını birlikte kullanarak özellikle Cisco’nun güvenlik sertifikalarına daha profesyonel hazırlanabilirsiniz.

Daha gelişmiş ağ tasarımları oluşturmak istediğinizde, programın Yerel Sunucu (Local Server) ile çalışırsanız, bilgisayarınızın donanım performansı azalabilir. Bu sebeple ekleyeceğiniz IOS imajları diskinizde çok fazla yer kaplayabilir.

Bu yüzden, hem IOS imajlarının tek bir yerde depolanmasını sağlamak hem de IOU imajlarını kullanabilmek için GNS3 VM sunucu yapısını sisteminize kurmanız gerekir.

Donanım performans sorunları ile karşılaşmamak ve tüm yapılandırmaların merkezi yedeklemeyi sağlamak için GNS3 VM’yi yapılandırmanız önerilir. Bu sayede Cisco Router/Switch aygıtlarını daha verimli ve performanslı kullanmanın yanısıra programa eklediğiniz tüm IOS imajlarını tek bir alanda toplamış olursunuz.

Aşağıdaki bağlantıları ziyaret ederek Linux/Ubuntu ve macOS işletim sistemleri üzerinde VM yapısının kurulumlarını yapabilirsiniz.

Şimdi, bir Windows PC üzerinde VMware Workstation Pro yazılımı içerisine GNS3 VM’yi import edeceğiz ve çalıştıracağız.

VMware Workstation Üzerine GNS3 VM Import Etme ve Ağ Bağlantısı

Kurulum adımlarına geçmeden önce, bilgisayarınızda VMware Workstation ve GNS3 kurduğunuzdan emin olun. Bu yazılımları kurarak sanal sunucu gereksinimlerini tamamladıktan sonra, aşağıdaki adımları sırasıyla takip edebilirsiniz.

Adım 1

GNS3 VM’nin güncel sürümünü indirmek için resmi websitesini ziyaret ediniz ve aşağıdaki görüntüdeki gibi Free Download tıklayınız.

GNS3 Resmi Websitesi

Adım 2

For Optimal Performance (Optimum Performans İçin) kısmındaki Download VM for GNS3 linke tıklayınız.

GNS3 VM İndirme

Adım 3

İndirme penceresi açıldığında 3 adet seçenek göreceksiniz. Bunlar: VirtualBox, VMware Workstation ve VMware ESXi’tir.

Biz şimdi, Windows 10’da VMware yazılımı ile bir kurulum yapacağımız için VMware Workstation seçeneği altındaki Download butonuna tılayarak OVA dosyasını bilgisayarınıza indiriniz.

VMware Workstation and Fusion

Adım 4

Zip uzantılı arşivli sanal makine dosyasını bilgisayarınıza indirdikten sonra onu klasöre çıkarınız ve ardından VMware Pro’yu açınız ve File / Open tıklayınız.

VMware Üzerinde Sanal Makine Açma

Adım 5

Klasöre ayıkladığınız dosyanın konumuna gidiniz ve VM.ova dosyasını seçiniz ve Open butonuna tıklayın.

OVA Dosyasını VMware Üzerine Ekleme

Adım 6

OVA sanal sunucu dosyasını harici bir diske import etmek istiyorsanız, Browse butonuna tıklayarak ilgili konumu seçiniz ve devam ediniz. Eğer hostunuzun disk türü NVMe veya SSD ise, varsayılan konumda kurulum yapmak için Import basın.

Sanal Makineyi Import Etme

Adım 7

Import butonuna tıklar tıklamaz belirttiğiniz konuma sanal sunucusunun kurulum işlemi aşağıdaki gibi başlayacaktır.

GNS3 Server İmport Ediliyor

Adım 8

Bu adımda eğer GNS3 VM sanal makinenin VMware donanım sürümü daha eski bir sürüm ise, donanım sürümünü Workstation Pro’nun son sürümüne yükseltiniz ve ardından sanal makineyi çalıştırınız.

GNS3 Sunucuyu Çalıştırma

Adım 9

GNS3 Server ana ekranı aşağıdaki görüntüdeki gibidir. Bu pencerede, sunucu, Qemu ve Ubuntu versiyonunu kontrol edebilir ve sanallaştırma ortamının VMware platformu olduğunu kontrol edebilirsiniz.

Ayrıca, IP kısmında sanal sunucunun NAT bağdaştırıcı tarafından alınan IP adresini görebilirsiniz. Eğer Virtual Network Editor programında VM’yi Bridged olarak yapılandırırsanız, burada host makinenizin IP adresi bloğundan bir adres aldığını göreceksiniz.

VM ile host arasındaki ağ bağlantısını sınamak etmek için CMD komut istemini açınız ve ping komutunu kullanarak bağlantının sorunsuz olduğunu kontrol ediniz.

Host Üzerinden GNS3 Sunucuya Ping İle Ağ Bağlantısı Testi

GNS3 Üzerinde Server Etkinleştirme

Sanal sunucuyu sadece VMware Workstation üzerine Import etmekle kurulum tamamlanmaz, aynı zamanda simülatör programı üzerinde sunucuyu etkinleştirmeniz gerekir.

Adım 1

Şimdi Cisco simülasyon programını açınız ve File / Preferences seçeneğini seçiniz.

Edit / Preferences

Adım 2

Önce GNS3 VM seçin ve ardından sağ bölümdeki ayarlardan “Enable the GNS3 VM” seçeneğini işaretleyiniz ve VM Name kısmında import ettiğiniz sanal sunucu adını kontrol ettikten sonra OK’layın.

Ayrıca burada sanal sunucunun port numarasını değiştirebilir ve GNS3 programını kapattığınızda GNS3 VM’nin de kapatılmasını ayarlayabilirsiniz.

GNS3 Sunucuyu Etkinleştirme

Adım 3

GNS3 Server çalışır durumdayken ilgili seçeneği etkinleştirdiğinizde Servers Summary kısmında sanal sunucunun aktif olarak çalışmaya başladığını görebilirsiniz.

Server Durumunu Kontrol Etme

IOS Router Ekleme

VM’yi etkinleştirdikten sonra sunucu üzerine yeni bir Router IOS imajı eklemeniz ve test etmeniz gerekir. Burada eklediğiniz imajlar import ettiğiniz sanal sunucuya upload edilecektir.

Adım 1

Sunucuya IOS eklemek için öncelikle emülatör programında File / Preferences basın.

GNS3 Sunucuya IOS Ekleme

Adım 2

IOS Router Templates penceresinde solu kısımda gördüğünüz Dynamips altındaki IOS Routers basın. Ve ardından sağ kısımda listelenen cihazların altındaki New’e basın.

Yeni Bir Cisco IOS Ekleme

Adım 3

Bu adımda IOS imajını nerede çalıştırmak istediğiniz sorulmaktadır. Bu pencerede Local Computer seçeneği varsayılan olarak seçili durumdadır, fakat siz IOS imajını sanal sunucu üzerinde çalıştıracağınız için “Run this IOS router on the GNS3 VM” seçeneğini seçerek devam etmeniz gerekir.

Run this IOS router on the GNS3 VM

Adım 4

IOS Image penceresinde Browse butonu aralığıyla daha önce bilgisayarınıza indirdiğiniz imajların konumuna gidiniz.

IOS İmajının Konumunu Görüntüleme

Adım 5

Eklemek ve çalıştırmak istediğiniz Router’ın IOS’unu seçiniz ve Open tıklayın.

IOS Router'ı Seçme

Adım 6

Şimdi de, IOS imajı GNS3 Server üzerine upload edilecektir.

IOS İmajı Sunucuya Yükleniyor

Adım 7

IOS imajını upload ettikten sonra Next tıklayarak diğer yapılandırma adımlarını geçiniz.

IOS'u Seçme

Adım 8

Name and Platform penceresinde eklediğiniz IOS’un adını ve platformunu yapılandırınız ve Next’e tıklayınız. Eğer bu adımda daha önce eklediğiniz aynı bir IOS varsa, cihazın ismini değiştiriniz çünkü çakışma olacaktır.

IOS Router'ın Platformunu Yapılandırma

Adım 9

Router cihazının hostunuzda sorunsuzca çalışabilmesi için öncelilkle varsayılan değeri kullanınız. Eğer RAM miktarını çok az ve çok fazla belirlerseniz, Router düzgün olarak çalışmayabilir.

IOS Router'ın RAM Miktarını Yapılandırma

Adım 10

Network Adapters penceresinde Router’da kullanmak istediğiniz ağ arayüzlerini belirleyebilirsiniz. Slot 0 varsayılan olarak FastEthernet arayüzünü içermektedir. Slot 1’de PA-4T+ seçerek Router’a 4 adet Serial Interface ekleyebilirsiniz.

Serial Ağ Bağdaştırıcısı Ekleme

Adım 11

IOS imajının hostunuzun işlemcisini %100 kullanmamasını sağlamak için Idle-PC değerinin hesaplanması gerekir. Bu adımda, eklediğiniz IOS Router için bir değer ayarlamak için Idle-PC Finder basın ve bekleyin.

Idle-PC Değeri Belirleme

Adım 12

Sisteminiz Router için en uygun Idle-PC değerini bulduktan sonra OK butonuna tıklayarak pencereyi kapatınız.

IOS İçin En Uygun Idle-PC Değeri

Adım 13

Idle-PC penceresini kapatınız.

Idle-PC Penceresini Kapatma

Adım 14

IOS Router Templates penceresinde eklediğiniz IOS’un GNS3 VM üzerine eklendiğini aşağıdaki görüntüden kontrol edebilirsiniz.

Yüklenen Router'ın Sunucu Konumu

Adım 15

Son olarak, çalışma alanına eklediğiniz Router’dan iki adet ekleyiniz ve onları Serial Interface ile birbirine bağlayınız. Ardından, seri arayüzlerine aynı IP bloğundan IP adresleri atadıktan sonra ping komutu ile aralarındaki network bağlantısını test ediniz.

İki Router Arasındaki Ağ Bağlantısı Testi

Video

Video Önizleme Görseli
YouTube'da İzle

Olası Hatalar

1) eth0 is not configured. Please manually configure it via the Networking menu.

Eğer bu hatayı alırsanız, GNS3 sunucusunu onun ayarlarını açınız ve Network Adapter donanımına tıkladıktan sonra sağ kısımda listelenen ağ türlerinden Custom seçeneğini işaretleyiniz ve VMnet0’ı seçiniz. Daha sonra, VMware programının Virtual Network Editor aracını açınız ve VMnet0 bağdaştırıcısını Bridged olarak yapılandırınız.

2) GNS3 VM ve GNS3 Sürümünün Aynı Olmaması

Gerekli ayarları yaptıktan sonra simülatör programı üzerinde GNS3 Server seçeneğini etkinleştirdikten sonra versiyon hatası alırsanız, her iki yazılımında aynı sürüme sahip olması gerektiğini unutmayınız.

Eski Sürümlerin Kurulumu

GNS3 ServerYouTube VideoSlayt
2.0İzleGörüntüle
2.1İzle
2.1İzle
2.2İzle

GNS3 Sanal Sunucusu Hakkında SSS

Bilgisayarımda GNS3 zaten çalışıyor. Neden ayrıca bir VM kurmak zorundayım? Performansı bu kadar etkiler mi?

Bu soruyu duymaktan artık sıkıldım desem yeridir. Local sunucu ile çalışmak size ilk başta pratik gelir. Sürükle bırak yaparsınız, cihazlar açılır. Fakat iş ciddi senaryolara geldiğinde bilgisayarınız nefes alamaz hale gelir.
Çünkü GNS3 yerel sunucuda tüm işlem yükünü doğrudan Windows’un sırtına bindirir. Özellikle 3-4 tane IOS router çalıştırdığınızda işlemci çığlık atmaya başlar. Üstelik IOU imajlarını local server ile kullanmak neredeyse imkansızdır.
Sanal sunucu yapısına geçtiğinizde ise bambaşka bir dünyaya adım atarsınız. Tüm bu karmaşa izole bir Linux ortamına hapsolur. Windows’unuz rahatlar, siz de daha akıcı bir simülasyon deneyimi yaşarsınız.
Açıkçası aradaki fark gece ile gündüz gibidir. VMware üzerinde çalışan bu yapı sayesinde donanım kaynaklarınız optimum seviyede kullanılır. Bilgisayar donanımınızın performansı azalmaz.
Dolayısıyla Cisco’nun ileri seviye güvenlik lablerine hazırlanan bir danışanım varsa, ona ilk tavsiyem hemen sanal makine kurulumu yapması olur. Merkezi yedekleme avantajı da cabası.

GNS3 VM’yi VMware’e import ettim ama sürekli ‘eth0 is not configured’ hatası alıyorum?

Elinizi masaya vurup bilgisayara kızmayın hemen. Bu hata genelde ağ bağdaştırıcısının doğru tanımlanmamasından kaynaklanır. VMware programının ağ ayarlarıyla ufak bir dans etmeniz gerekiyor.
İlk iş olarak sanal makinenin ayarlarını açın. Network Adapter kısmına tıklayın. Sağ tarafta listelenen ağ türlerinden Custom seçeneğini işaretleyin.
Ardından açılır menüden VMnet0’ı seçin. İşlem burada bitmiyor. Şimdi VMware’in Virtual Network Editor aracını yönetici olarak çalıştırmanız şart. VMnet0 bağdaştırıcısını bulup Bridged moduna almanız gerekiyor.
Bridged modu seçerken host makinenizin internet aldığı fiziksel ethernet kartını hedef gösterin. Yoksa sanal sunucu IP adresi alamaz.
Böylece GNS3 sunucusu sizin bilgisayarınızla aynı ağda bir cihazmış gibi davranır. Bağlantıyı test etmek için CMD’yi açıp ekranda yazan IP adresine ping atmanız yeterlidir. Sorunun kökünden çözüldüğünü göreceksiniz.

Router IOS imajını eklerken ‘Run this IOS router on the GNS3 VM’ seçeneğini işaretlemezsem ne olur?

Kısaca söyleyeyim: Bütün emekleriniz boşa gider. Bu küçük onay kutusu her şeyin kalbidir. Local Computer seçeneğini işaretlerseniz, IOS imajı sanal sunucuya değil doğrudan Windows işletim sisteminize yüklenir.
Zira bu durumda sanal makine yapısını kurma amacınız ortadan kalkar. İmajlar yine dağınık klasörlerde kalır. Bilgisayarınız yine kasılır.
Halbuki doğru seçeneği işaretlediğiniz an, GNS3 VM içerisindeki depolama alanına bir upload işlemi başlar. İmaj artık taşınabilir ve izole bir ortamdadır.
Neticede bu tercih size iki büyük fayda sağlar. Birincisi, Windows kaynakları rahat bir nefes alır. İkincisi, tüm IOS’larınız merkezi bir havuzda toplanır.
Sonraki bir tarihte bilgisayarınızı formatlasanız bile VMware dosyasını yedekte tuttuğunuz sürece tekrar tekrar imaj eklemekle uğraşmazsınız. O yüzden bu adımı atlamayın sakın.

Idle-PC değerini hesaplamak şart mı? Yoksa sadece vakit kaybı mı?

Idle-PC değeri hesaplamayı atlamak, arabanın el frenini çekili unutup gazlamaya benzer. Bilgisayarınızın işlemcisini gereksiz yere yüzde yüz kullanıma zorlarsınız. Özellikle Dynamips tabanlı eski IOS imajlarında bu durum felakettir.
Bu değer, router boştayken işlemciye ‘Hey, dur biraz dinlen’ komutu gönderir. Eğer bunu ayarlamazsanız, tek bir router bile tüm sisteminizi yavaşlatabilir. Fanlarınız jet motoru gibi ses çıkarmaya başlar.
Öte yandan hesaplama işlemi sandığınız kadar karmaşık değildir. IOS Router Templates penceresinde Idle-PC Finder butonuna basmanız yeterlidir. Sistem birkaç saniye içinde sizin donanımınız için en uygun değeri bulur.
Bulduğu değere güvenin ve OK deyip geçin. RAM miktarını varsayılan bıraktığınız gibi bu ayarı da otomatiğe bağlayın. Aksi halde lab ortamınız stabil olmaz ve cihazlar sürekli donma eğilimi gösterir.

VMware Workstation üzerindeki GNS3 sunucusu ile istemcisinin sürümleri farklı olursa bağlantı sorunu yaşar mıyım?

Kesinlikle yaşarsınız ve bu sorunu çözmek için saatlerce boşu boşuna log okursunuz. Bu ikili arasında bir uyum zorunluluğu vardır. GNS3 geliştiricileri bunu sıkı sıkıya kontrol eder.
Simülatör programında sunucuyu etkinleştirdiğiniz anda bir sürüm uyuşmazlığı hatasıyla karşılaşmanız işten bile değildir. Arayüzde her şey normal görünür fakat cihazlar bir türlü başlamaz.
Bunun önüne geçmek için yapmanız gereken basit bir temizlik işlemidir. Resmi siteden indirdiğiniz OVA dosyasının sürüm numarasına bakın. Ardından Windows’ta kurulu olan GNS3 masaüstü uygulamasının sürümünü kontrol edin.
İkisi de birebir aynı olmak zorundadır. Diyelim ki VM tarafı 2.2.40 ise istemci tarafı da 2.2.40 olmalı. Eski bir kurulumunuz varsa kaldırıp güncel olanı yükleyin. Bu basit hamle sizi ‘Server connection refused’ gibi can sıkıcı mesajlardan korur.

VMware programına GNS3 VM’yi import ederken NVMe veya SSD disk seçimi yapmak önemli mi?

Bu soru bana donanımın inceliklerine önem veren profesyonellerden gelir. Madem sordunuz, cevabı net vereyim: Evet, gece ile gündüz arasındaki fark kadar önemlidir. OVA dosyasını mekanik bir sabit diske import ederseniz, IOS imajlarının yüklenme süresi katlanarak artar.
Sanal router’ları başlatırken dakikalarca beklemek zorunda kalırsınız. Hele ki bir lab senaryosunda 10 tane cihazı aynı anda açacaksanız, mekanik disk size işkence çektirir.
Üstelik Windows 10 veya 11’in kendi sistem dosyaları da aynı diski kullanıyorsa darboğaz kaçınılmazdır. VMware kurulum sihirbazında Browse butonuna tıkladığınızda konumu mutlaka NVMe M.2 veya SATA SSD sürücünüz üzerinde bir klasör olarak seçin.
Varsayılan konum genelde C sürücüsüdür. Eğer C sürücünüz SSD ise sorun yok, Import’a basıp geçin. Farklı bir sürücüye kurmak istiyorsanız onun da hızlı bir depolama birimi olduğundan emin olun. Buna karşın, harici USB 2.0 bir diske kurulum yapmayı aklınızdan bile geçirmeyin; sistem kullanılamaz hale gelir.

Sonuç

Bu yazımızda, Windows 10’da VMware sanallaştırma programı ile GNS3 Server kurulumu ve konfigürasyonu nasıl yapılır inceledik. Ağ tasarımları yaparken Router/Switch IOS imajlarını Server üzerine Upload etmeyi unutmayınız. Bizi takip ettiğiniz için teşekkürler!

Bu Rehberi Keşfettikleri İçin Sana Teşekkür Edecekler!

Sadece bir tıkla sevdiklerine dev bir iyilik yapmaya hazır mısın? Bilgi paylaştıkça devleşir.

4 Kişi Deneyimini Paylaştı

  1. GNS i entegre ediyorum fakat çalıştıracağım zaman ekrana uyarılar geliyor. VMware Workstation 16 player yüklü acaba sorun bundan olabilir mi? izlediğim videolarda pro yüklemişlerdi

    1. Virtual Network Editor ayarlarını ve GNS3 VM’nin çalıştığı Player üzerindeki ağ bağdaştırıcısının ayarlarını kontrol ediniz ve Bridged olarak yapılandırınız. Büyük ihtimal bu yüzden sorun oluyordur, eğer bu da değilse, hostunuzdaki güvenlik duvarını bir süreliğine kapatınız ve antivirüs kurulu ise geçici süre kapatarak deneyiniz. Son olarak, yinede olmuyorsa, ilgili hatanın tam olarak ne olduğunu benimle paylaşabilirseniz yardımcı olmaya çalışabilirim.

  2. Dediklerinizi uyguladım ama çalışmadı hala şöyle bit hata alıyorum.

    Error while powering on: This host supports Intel VT-x, but Intel VT-x is disabled.

    Intel VT-x might be disabled if it has been disabled in the BIOS/firmware settings or the host has not been power-cycled since changing this setting.

    (1) Verify that the BIOS/firmware settings enable Intel VT-x and disable ‘trusted execution.’

    (2) Power-cycle the host if either of these BIOS/firmware settings have been changed.

    (3) Power-cycle the host if you have not done so since installing VMware Player.

    (4) Update the host’s BIOS/firmware to the latest version.

    This host does not support “Intel EPT” hardware assisted MMU virtualization.

    VMware Player does not support the user level monitor on this host.

    Module ‘MonitorMode’ power on failed.

    Failed to start the virtual machine.

    1. Bilgisayarınızın işlemcisi sanallaştırma özelliğini destekliyor fakat BIOS üzerinde etkin değil. BIOS ayarlarından VTx etkinleştirdikten sonra tekrar deneyiniz.

Görüşünü Paylaş