Packet Tracer ile Cisco Router IOS Kurtarma

Cisco yönlendiricinizin IOS imajı bir nedenden dolayı bozulduysa veya daha yeni bir sürümünü yüklemek istiyorsanız, bu işlemi Rommon Mode ile kolayca yapabilirsiniz. Bu modu felaket kurtarma alanı olarak da ifade edebiliriz.

Packet Tracer ile Cisco Router IOS Kurtarma

TFTP Sunucudan Rommon Mod ile Cisco IOS Nasıl Yüklenir?

Packet Tracer simülatör ile IOS imajını yedeklemek veya geri yüklemek için farklı yöntemler de kullanabilirsiniz.

Fakat, IOS yazılımı bozuk veya eksik ise, cihazınızı Rommon kipinde açabilir ve TFTP server bilgilerini ayarladıktan sonra IOS yazılımını kurtarabilirsiniz.

Rommon Mode Nedir?

Rommon Mode veya Rommon mönitorü bir Bootstrap programıdır. Bootstrap, Router donanımını başlatır ve daha sonra IOS yazılımını Boot eder. Bu mod ile Router her yeniden başladığında veya kapatılıp açıldığında aktif hale gelir.

Eğer Router’ınız Rommon Modunda açılıyorsa, IOS yazılımında bir problem olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla CLI komut istemini kullanarak tekrar sağlam veya yeni IOS yazılımınızı geri yüklememiz gerekir.

Normal şartlarda çalışan bir yönlendirici üzerinde kullanıcılar Rommon modunu göremezler. IOS imajı bozulduğunda cihaz, otomatik olarak Rommon modu açılır ve daha sonra kullanıcı tarafından manuel olarak tekrar başlatılabilir.

Tüm bu işlemleri gerçekleştiren yardımcı yazılıma Rommon Mode denir. Bir bilgisayarın açılış esnasında çalışan POST sistemine benzetilebilir.

Rommon Mode ayrıca Rom Monitor Mode (Rom Mönitör), Boot Software (Boot Yazılımı), Boot Image (Boot İmajı) ve Boot Helper (Boot Yardımcısı) gibi isimler ile de adlandırılır.

Packet Tracer ile Cisco Router Üzerinde Rommon Mode Kullanımı

Bu yazımızda, Rommon modunu kullanarak silinen bir IOS yazılımını TFTP Server’dan tekrar geri yükleyeceğiz.

Adım 1

Packet Tracer yazılımınızı açtıktan sonra aşağıdaki gibi basit ağ topolojisi oluşturunuz. Ve çalışma alanına bir adet TFTP sunucu ekleyiniz.

Cihaz ekleme ve kablolama kısmı bazen kafa karıştırıyor. Eğer Packet Tracer’da temel bir ağ topolojisi kurmayı en baştan öğrenmek isterseniz, sıfırdan rehberimiz mevcut. Kablolama hatalarını sıfıra indirmek için bu kaynağa göz atabilirsiniz.

Cisco Router'a Bağlı Bir Switch ve TFTP Sunucu

Adım 2

TFTP Server’ın TCP/IP ayarlarını yapılandırınız.

TFTP Sunucu TCP/IP Ayarları

Adım 3

Packet Tracer’da TFTP Server üzerine tıklayınız ve açılan pencereden Servisler tabına ve ardından TFTP seçeneğine tıklayınız. Eğer sunucu içerisinde dosya varsa, karışıklık olmaması için onları siliniz.

TFTP Servisini Etkinleştirme

Adım 4

Cisco Router CLI sekmesini açınız ve GigabitEthernet 0/0 arayüzünü aşağıdaki gibi yapılandırınız.

Router> en
Router#conf t
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
Router(config)#hostname R1
R1(config)#
R1(config)#interface gigabitethernet 0/0
R1(config-if)#ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
R1(config-if)#no shutdown
R1(config-if)#
%LINK-5-CHANGED: Interface GigabitEthernet0/0, changed state to up
%LINEPROTO-5-UPDOWN: Line protocol on Interface GigabitEthernet0/0, changed state to up
R1(config-if)#exit
R1(config)#

GigabitEthernet Arayüzüne IP Adresi Atama

Adım 5

IOS yazılımını TFTP sunucu’ya Upload etmeden önce, show flash: komutu ile Router üzerindeki dosyalara göz atınız.

Show Flash Komutu

Adım 6

IOS’u Upload etmek için, aşağıdaki komutları uygulayınız. Source Filename kısmında IOS yazılımının adını tam olarak yazdığınızdan emin olunuz.

R1# copy tftp: flash
Source filename []? c1900-universalk9-mz.SPA.151-4.M4.bin
Address or name of remote host []? 192.168.10.100
Destination filename [c1900-universalk9-mz.SPA.151-4.M4.bin]?

Writing c1900-universalk9-mz.SPA.151-4.M4.bin...

IOS İmajını TFTP'ye Kopyalama

Adım 7

IOS yazılımı TFTP sunucu’ya başarıyla yedeklendi.

IOS’u başarıyla TFTP’ye yedeklediniz. Peki bu aktarımı farklı senaryolarda nasıl yöneteceksiniz? Daha önce hazırladığım IOS imajını TFTP’ye yedekleme adımları rehberini incelemenizi öneririm. Özellikle flash dosya sistemi hatalarında işiniz çok kolaylaşıyor.

Karşıya Yükleme İşlemi Tamamlandı

Adım 8

Packet Tracer çalışma alanındaki TFTP sunucu’yu kontrol ettiğinizde, kopyaladığınız dosyayı görebilirsiniz.

TFTP Sunucuda IOS'u Kontrol Etme

Adım 9

Bu adımdan sonra, Rommon Mode üzerinden IOS kurtarma nasıl yapılır inceleyeceğiz.

Öncelikle, IOS yazılımını Router’dan silmek için delete flash: komutunu uygulayınız ve dosyanın tam adını yazdıktan sonra Enter’a basarak işlemi onaylayınız.

R1# delete flash:
Delete filename []? c1900-universalk9-mz.SPA.151-4.M4.bin
Delete flash:/c1900-universalk9-mz.SPA.151-4.M4.bin? [confirm]

Delete Flash Komutu

Adım 10

IOS’u sildikten sonra, config-register 0x2100 komutunu kullanarak cihazın Rommon kipinde açılmasını sağlayınız. Ardından Reload komutu ile Router’ı yeniden başlatınız.

R1(config)# config-register 0x2100

Config-register 0x2100 Komutunu Kullanma

Adım 11

Aşağıdaki görüntüde gördüğünüz gibi, Router artık Rommon modundadır.

Cisco Router Rommon Modu

Adım 12

Yönlendiricinin Rommon kipini yapılandırmanız gerekir. Önce TCP/IP bilgilerini ayarlayınız ve ardından ağınızdaki TFTP sunucunun IP adresini yazınız.

Son olarak, TFTP sunucu’dan kopyalamak istediğiniz dosyasının tam adını yazınız.

rommon 1 > IP_ADDRESS=192.168.10.1
rommon 2 > IP_SUBNET_MASK=255.255.255.0
rommon 3 > DEFAULT_GATEWAY=192.168.10.1
rommon 4 > TFTP_SERVER=192.168.10.100
rommon 5 > TFTP_FILE=c1900-universalk9-mz.SPA.151-4.M4.bin

Rommon Modu Yapılandırma

Adım 13

Rommon ayarlarını yaptıktan sonra, tftpdnld komutu ile yedeklediğiniz IOS yazılımını Router’a tekrar Upload ediniz.

rommon 6 > tftpdnld

IP_ADDRESS: 192.168.10.1
IP_SUBNET_MASK: 255.255.255.0
DEFAULT_GATEWAY: 192.168.10.1
TFTP_SERVER: 192.168.10.100
TFTP_FILE: c1900-universalk9-mz.SPA.151-4.M4.bin
Invoke this command for disaster recovery only.
WARNING: all existing data in all partitions on flash will be lost!

Do you wish to continue? y/n: [n]:

tftpdnld komutu

Adım 14

İşlemi onaylamak için Y (Yes) basarak devam ediniz.

IOS'u Alma İşlemini Onaylama

Adım 15

IOS’u başarıyla cihaza kopyaladıktan sonra Router’ı Flash’tan açılması için yapılandırmanız gerekir.

Router'ın İmaj Dosyasının Kurtarılması

Adım 16

Rommon kipinde confreg-register 0x2102 komutunu uygulayınız ve ardından reset komutu ile cihazı yeniden başlatınız.

rommon 2 > confreg 0x2102
rommon 3 > reset

confreg-register 0x2102

Adım 17

Cisco Router yeniden başlıyor.

Cisco Yönlendirici Yeniden Başlatılıyor

Adım 18

Bootstrap IOS yazılımını başarıyla yükledi!

Şimdi, Router üzerinde show flash: komutu ile dosyaları kontrol edebilirsiniz.

c1900 IOS

Video

Ağdaki bir Cisco Router’ın IOS yazılımını TFTP’den geri yüklemek için aşağıdaki videoyu izleyebilir ve ayrıca bize destek olmak için YouTube kanalımıza abone olabilirsiniz!

YouTube'da İzle

Cisco Router Rommon Modu Hakkında SSS

Cihazım normal açılırken birden Rommon Mode ekranına düştü. IOS gerçekten öldü mü, yoksa bir çıkış yolu var mı?

Sakın panik yapmayın. Bu mod genelde felaket habercisi değil, aksine bir can simididir. Router donanımı sağlamdır ama işletim sistemini belleğe yükleyememiştir. Bunun en sık sebebi Flash bellekteki IOS imajının silinmesi veya bozulmasıdır. Bazen yanlış bir register ayarı da cihazı buraya hapseder.

Hemen bir soluk alıp arkanıza yaslanın. Çünkü bu siyah ekran sizi CLI’ya götüren bir ara istasyondur. Buradan TFTP üzerinden yeni bir yazılımı kolayca aktarabilirsiniz. Yani IOS ölmedi, sadece derin uykuda ve sizin onu uyandırmanızı bekliyor.

Gözlemlediğim vakalarda en kritik hata, bu ekranı görüp cihaza reset atmaktır. Oysa yapmanız gereken IP adresini ve TFTP sunucu bilgilerini doğru girip tftpdnld komutunu çalıştırmaktır. Birkaç dakika içinde cihazınız ilk günkü performansına kavuşur.

TFTP ile dosya gönderirken sürekli timeout hatası alıyorum. Bağlantıyı neye göre kontrol etmeliyim?

Bu hatanın kökü genelde iki noktada yatar. Ya yanlış IP planlaması yapılmıştır ya da dosya ismi harfiyen tutmuyordur.

Önce Router üzerindeki Ethernet arayüzünün IP adresi ile TFTP sunucunun aynı ağ bloğunda olduğundan emin olun. Rommon ortamında yazdığınız IP_ADDRESS ve TFTP_SERVER değişkenleri birbirini ping’leyemiyorsa işlem başlamaz.

İkinci büyük tuzak ise büyük-küçük harf hassasiyetidir. Cisco’nun istediği dosya adı neyse aynısını yazmalısınız. c1900-universalk9-mz.SPA.151-4.M4.bin yerine .BIN yazmak bile sürecin çökmesine neden olur. Packet Tracer gibi simülasyonlarda bu katı kurallar gerçek cihazlarla birebir aynıdır.

Son bir püf noktası vereyim. Router’ın ağ geçidini kendi IP’si olarak tanımlamak çoğu zaman işe yarar. DEFAULT_GATEWAY değişkenine aynı IP’yi vermek, yönlendirme sorunlarını ortadan kaldırır. Çünkü zaten sunucu ile aynı ağdalar ve bir üst sıçramaya ihtiyaç duymazlar.

IOS’u yükledim ama cihaz hala bu kurtarma kipinde takılı kaldı. Ne yapmam gerekiyor?

Yazılımı Flash belleğe kopyalamak savaşın sadece yarısıdır. Geriye kalan kritik hamle, cihaza ‘Artık iyileştim, normal açılabilirsin’ demektir. Bu talimatı Configuration Register değeriyle verirsiniz. Rommon komut satırında confreg 0x2102 yazıp reset atmazsanız, router her seferinde inatla bu kipe geri döner.

0x2100 değeri cihazı sonsuza kadar bu Bootstrap aşamasında tutar. Bu kasıtlı bir bekleme odasıdır. 0x2102 ise ‘Flash’taki ilk geçerli IOS’u bul ve yükle’ anlamına gelen evrensel şifredir. Aradaki farkı bilmek sizi saatlerce süren baş ağrısından kurtarır.

Diyelim şayet register değerini değiştirdiğiniz halde düzelmedi. Bu durumda, ‘show flash:’ komutuyla dosyanın gerçekten yerine yazıldığını ve boyutunun doğru olduğunu bir kez daha kontrol edin. Bazen aktarım sırasında dosya bozuk inebilir.

Gerçek bir Cisco cihazda bu işlemi yaparken Packet Tracer’dan farklı olarak nelere dikkat etmeliyim?

Simülasyon dünyasında saniyeler süren kopyalama, gerçek dünyada dakikalar alabilir. Konsol kablosuyla bağlıyken asla sabırsızlık yapıp kabloyu çıkarmayın. Aktarım hızı 9600 baud gibi düşük bir seviyedeyse, büyük bir IOS imajını taşımak epey vakit ister. Ekranda ünlem işaretleri dönüp dururken cihaza müdahale etmek Flash belleği kalıcı olarak bozabilir.

Bir diğer can alıcı fark ise TFTP sunucu seçimidir. Packet Tracer içinde hazır bir servis vardır. Ancak saha ortamında SolarWinds TFTP Server veya Tftpd64 gibi güvenilir bir yazılım kullanmanız şarttır.

Windows güvenlik duvarı bu trafiği bloklarsa işlem yarıda kesilir. Sunucu tarafında güvenlik duvarını geçici olarak devre dışı bırakmak çoğu zaman hayat kurtarır.

Son olarak, gerçek donanımda konsol kablosu koparsa Rommon oturumu donar. Bu yüzden işleme başlamadan önce fiziksel bağlantıların sağlamlığından emin olun.

Config register ayarlarını karıştırdım. 0x2102 dışında hangi değerler ne işe yarıyor?

Register ayarları Router’ın beynindeki küçük anahtarlardır. 0x2102 varsayılan ve en güvenli konumdur. Cihaza ‘Kalk, Flash’a bak ve sistemi yükle’ der. 0x2142 ise tam bir sıfırlama canavarıdır. Bu değerle açılırsa router başlangıç konfigürasyonunu (startup-config) yok sayar. Şifre kurtarma işlemlerinin gizli kahramanı budur.

0x2101 de ilginç bir canavardır. Cihazı Mini IOS yani RxBoot modunda başlatır. Bu, ana yazılım bozulduğunda ama Rommon’dan daha yetenekli bir arayüz istediğinizde kullanılır. Fakat bizim bugünkü konumuzda 0x2100 değeri bilinçli olarak seçilir. Amaç cihazı durdurup manuel müdahaleye izin vermektir.

Bu değerleri ezbere girmek yerine ne yaptığını bilmek önemlidir. Yanlışlıkla 0x0102 gibi bir değer girerseniz cihaz konsola görüntü vermeyebilir. İşte o zaman işler sarpa sarar.

Flash bellekte yer kalmadığı için yeni IOS’u yükleyemiyorum. Eski imajı silmeden nasıl bir yol izleyebilirim?

Maalesef bu noktada acımasız olmak zorundasınız. Router Flash hafızası sınırlı bir alandır. Eski ve bozuk olanı tutmanın size bir faydası dokunmaz. Rommon ortamında tftpdnld komutunu çalıştırmadan önce, mevcut alanı boşaltmak en mantıklı harekettir. Komut zaten ‘WARNING: all existing data in all partitions on flash will be lost!’ diyerek sizi uyarır.

Ancak eğer bir şekilde normal CLI’ya dönebildiyseniz ve yedeklemek istiyorsanız işler değişir. Önce delete flash:eski_ios.bin komutuyla alanı temizleyin. Ardından squeeze flash: komutuyla silinen dosyanın kapladığı alanı tamamen geri kazanın. Bu iki adımı yapmazsanız ‘Not enough space’ hatasıyla karşılaşmanız kaçınılmazdır.

Bazı yeni nesil cihazlarda USB portu üzerinden de yükleme yapılabilir. Fakat klasik Rommon kullanımında en temiz yöntem, dosyayı TFTP’den çekmeden hemen önce Flash’ın formatlanmasına izin vermektir. Unutmayın, amaç cihazı ayağa kaldırmak. Arşivleme derdini sonraya bırakın.

Sonuç

Bu yazımızda Router’larda meydana gelen IOS sorunlarını Rommon modundan kolaylıkla geri yükleyeceğimizi inceledik. Gerçek senaryolarda SolarWinds gibi bir TFTP yazılımına ihtiyacınız olabilir. Bizi takip ettiğiniz için teşekkürler!

Packet Tracer Üzerinde Rommon Mode ile Cisco Router IOS Kurtarma