DVI Nedir, Ne İşe Yarar?

DVI veya Dijital Görsel Arayüz, bir konnektör türüdür. 24 veya 29 pinlidir ve yarı dikdörtgendir. Bu konnektör, grafik sinyallerini bilgisayardan ekrana iletir.

Böylece kullanıcılar net görüntüler görebilir. DVI, ekran kalitesini ve performansını artırmaya yardımcı olur. Genel olarak, herkes için izleme deneyimini iyileştirir.

DVI Portu Nedir?

Veriler bir bilgisayar ile harici bir cihaz arasında akabilir. Bu, monitörler ve projektörler gibi çevre birimlerini de içerir. Standart VGA konektörleri bu cihazları bağlar.

Kullanım açısından S-video ve HDMI konektörleriyle rekabet ederler. Her konektörün kendine özgü avantajları ve zorlukları vardır. Bu seçenekleri anlamak, doğru olanı seçmenize yardımcı olur.

Özellikleri

DDWG, yarı dikdörtgen konnektörü tasarlamıştır. Temel amacı, düz ekranlı cihazlarda görüntü kalitesini artırmaktır.

Bu konnektör Tak ve Çalıştır özelliğine sahiptir. Cihazınızı bilgisayara bağladığınızda otomatik olarak çalışacaktır. Herhangi bir sürücüye ihtiyaç duymaz.

Ayrıca, TMDS adı verilen PanelLink veri formatını kullanır. Bu, Geçişi En Aza İndirilmiş Diferansiyel Sinyalleme anlamına gelir. Önemlisi, TMDS sıkıştırma kullanmaz.

Bu port, sinyalleri bilgisayardan ekrana gönderir. Genellikle grafik hızlandırıcı kartlarda ve video yakalama kartlarında bulunur.

DVI Portu Teknik Özellikler

DVI bağlantısı, Silicon Image Inc.’in özel bir formatını kullanır. Dört adet bükümlü çift kablodan oluşur.

Her kablo bir ana renk taşır: kırmızı, yeşil veya mavi. Kablolardan biri saat içindir. Sinyal zamanlaması analog video sinyallerine benzer.

Görüntüler satır satır gönderilir. Her satır ve her kare arasında boşluk aralıkları vardır. Bu format sıkıştırma veya paket iletimi kullanmaz. Bu nedenle, tüm ekran kesintisiz yayın yapar.

Tek bir DVI bağlantısı veya Tek Bağlantı, 60 Hz’de maksimum 2,6 megapiksel çözünürlük sunar. Bant genişliğini artırmak için Çift Bağlantı olarak bilinen ikinci bir bağlantı mevcuttur.

Her renk için başka bir bükümlü çift kablo seti vardır. Ekstra bant genişliği gerektiğinde, her iki bağlantı da alternatif pikseller gönderebilir.

DVI standardı, tek bağlantılar için 165 MHz’e kadar hıza izin verir. Bu nedenle, daha düşük frekanslara ihtiyaç duyan ekran modları tek bağlantı modunu kullanmalıdır.

Ancak, daha yüksek frekans modları çift bağlantı modunu kullanmalıdır. Çift bağlantılarda her biri 165 MHz’i aşabilir. Bu, piksel başına 24 bitten fazla veri gerektiren görüntüler için de kullanışlıdır.

Ayrıca, DVI konektöründe ekran veri kanalı (DDC 2) için pinler bulunur. Bu özellik, grafik bağdaştırıcısının EDID’yi (Genişletilmiş Ekran Tanımlama Verileri) okumasını sağlar.

Genel Bakış

VGA ve benzeri standartlar analogdur ve CRT cihazlar için tasarlanmıştır. Yayılan her satır için çıkış parlaklığını değiştirir.

Bu, bir CRT ekranda istenen parlaklığın gösterilmesine yardımcı olur. Ekran, ışın ekran boyunca hareket ettikçe yoğunluğu atar.

Ancak dijital ekranlarda bu ışın yoktur. Bunun yerine, bir piksel dizisi kullanırlar. Her pikselin belirli bir parlaklık değeri gerekir. Kod çözücü, giriş voltajından düzenli olarak örnek alır.

Kaynak, bir bilgisayar gibi dijital olduğunda sorunlar ortaya çıkabilir. Örnekler her pikselin ortasına yerleştirilmezse bozulma meydana gelebilir. Bu genellikle bitişik pikseller arasında yüksek gürültüye neden olur.

DVI farklı bir yöntem kullanır. Parlaklığı ikili sayılardan oluşan bir liste olarak iletir. Doğal çözünürlüğüne ayarlandığında, ekran her sayıyı okur. Bu, parlaklığı doğru piksele uygular.

Sonuç olarak, çıkış tamponundaki her piksel, ekrandaki bir pikselle eşleşir.

Aksine, analog sinyaller bir pikseli komşularına göre etkileyebilir. Elektriksel gürültü ve diğer analog bozulmalar da görünümü değiştirebilir.

Monitörleri

IBM T221 monitör 2003 başlarında piyasaya sürüldü. Dört adet tek bağlantılı DVI konektörüne sahip. Çözünürlüğü 3820×2400 piksel ve toplamda yaklaşık 9,2 milyon piksel.

Tek bağlantılı bir grafik kartına bağlandığında yenileme hızı yalnızca 13 Hz’dir. Ancak, dört konektörü de grafik kartlarına bağlarsanız, yenileme hızını 41 Hz’e yükseltebilirsiniz.

Ayrıca, bazı modeller çift bağlantılı grafik kartlarıyla da çalışabilir. Bu kurulum 24 Hz frekansa izin verir. Ancak, harici bir ayırıcı kutu gerektirir. Bu kutu, çift bağlantılı sinyali monitör için iki tek bağlantılı sinyale dönüştürür.

Apple, 2004 yılının ortalarında 30 inç Cinema HD Display’i piyasaya sürdü. Bu ekran, çift bağlantılı bağlantı kullanan ilk ekranlardan biriydi. Doğal çözünürlüğü 2560×1600 pikseldir ve bu da yaklaşık 4,1 milyon piksele denk gelir.

Dijital Özellikler

• Minimum saat frekansı: 21 Hz Tek bağlantı için maksimum saat frekansı: 165 MHz
• Çift Bağlantı için Maksimum Saat Hızı – Yalnızca Kablo ile Sınırlı
• Saat döngüsü başına piksel: (tek bağlantı) veya 2 (çift bağlantı)
• Piksel başına bit sayısı: 24
• Ekran modları (tek bağlantı):

• • HDTV (1920 × 1080) at 60 Hz with 5% LCD erase (131 MHz)
  • 1920 x 1200 at 60 Hz (154 Mhz)
  • UXGA (1600 × 1200) at 60 Hz with GTF erase (161 MHz)

SXGA (1280 × 1024) at 85 Hz with GTF erase (159 MHz)

• Ekran modları (çift bağlantı):
  • QXGA (2048 × 1536) at 75 Hz with GTF erase (2 × 170 MHz)
  • HDTV (1920 × 1080) at 85 Hz with GTF erase (2 × 126 MHz)
  • 2560 × 1600 (on 30-inch LCD screens)

GTF (Generalized Timing Formula/Genelleştirilmiş Zamanlama Formülü) bir VESA standardıdır.

DVI Avantajları

Kısa bir süre önce, DVI bağlantı noktası ekran kartları için popüler hale geldi. Bu bağlantı noktası hızla yaygınlaştı.

Günümüzde çoğu ekran kartında VGA bağlantılarının yanı sıra DVI bağlantı noktaları da bulunmaktadır. Ancak, artık üst düzey ekran kartları da ortaya çıkıyor.

Bu da önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Bu iki bağlantı noktası arasındaki farklar nelerdir? Hangisi daha iyi?

Bu soruyu cevaplamak için bağlantı noktası türlerini inceleyeceğiz. Ayrıca nasıl çalıştıklarını da ele alacağız. Son olarak, her bağlantı noktasıyla kullanılan monitör türlerine bakacağız.

VGA Konnektörü

VGA konektörü, bir grafik kartını bir monitöre bağlar. Aslında, VGA olarak adlandırılmasına rağmen, modern konektörler orijinal VGA standardını takip etmez.

Bu standart, 262.144 renk paletinden en fazla 256 renk görüntüleyebiliyordu. Ayrıca maksimum 720×480 çözünürlüğe ve 70 Hz yenileme hızına izin veriyordu. Buna karşılık, SVGA daha yüksek çözünürlükleri ve daha geniş renk paletlerini destekler.

Her iki sistem de 15 pinli D-sub VGA konektörü kullanır. Ancak bu konektör, CRT monitörler için daha uygundur. TFT monitörler ve benzeri monitörler için iyi görüntü kalitesi sağlamaz.

Ekran kartı ve monitör arasındaki bağlantı analogdur. Renk derinliği basit voltaj sinyallerine bağlıdır. Bu nedenle, teorik olarak SVGA veya VGA monitörler çok sayıda rengi görüntüleyebilir.

Her rengin parlaklığı, ışın bir çizgi boyunca hareket ettikçe değişir. Ancak TFT monitörler farklı çalışır.

Katot ışın sistemi yerine bir piksel matrisi kullanırlar. Her piksele kendi parlaklık değerinin atanması gerekir. Bir kod çözücü, bunu yönetmek için düzenli olarak voltaj girişleri alır.

Bu kurulum, gürültü ve renk bozulmalarını önler. Ancak, hem yayınlayan hem de alan kaynaklar dijital olduğunda zorluklar ortaya çıkarır.

Piksel merkezinde doğru örnekleme çok önemlidir. Sonuç olarak, çevredeki pikseller bir pikselin tonunu ve parlaklığını etkileyebilir.

DVI Konnektörü

DVI dijital bir formattır. Her piksel için parlaklığı ikili kod kullanarak iletir. Bir TFT ekran DVI üzerinden bağlandığında, her çıkış pikseli ekran pikseliyle eşleşir.

Bu, doğru renkleri, kaliteyi ve parlaklığı sağlar. Bunun çalışması için hem ekranın hem de kaynağın DVI veya HDMI gibi dijital bağlantılar kullanması gerekir.

Ancak, tüm monitörlerde DVI bağlantısı yoktur. Bu nedenle DVI-VGA adaptörleri mevcuttur.

Çoğu ekran kartı artık DVI bağlantılarını tercih ediyor ve genellikle VGA bağlantı noktalarını kaldırıyor. Bu değişim, DVI konektörlerinin, özellikle DVI-I modelinde, hem analog hem de dijital sinyalleri iletebilmesinden kaynaklanmaktadır.

Konnektör Tipleri

İletebildikleri sinyal türlerine bağlı olarak birkaç konektör türü vardır:

1. DVI-D yalnızca dijital yayın yapar.
2. DVI-A tek analogu iletir.
3. DVI-I hem dijital hem de analog sinyalleri iletir.

Buna karşılık, DVI-D ve DVI-I tipleri çift olabilir (DL veya Çift Bağlantı), yani iki bağlantıyı destekleyebilir.

DVI ve HDMI Arasındaki Savaş

HD-DVD ve Blu-ray arasındaki çekişme iyi bilinir. Ancak DVI ve HDMI arasındaki mücadele daha sakin geçti. Bu çekişmenin galibi HDMI gibi görünüyor.

HDMI, tüketici cihazlarında DVI’ı geride bıraktı. HDMI’ı televizyonlarda, konsollarda ve kameralarda bulabilirsiniz. Üstelik sesi de aynı kabloda taşır. Konnektörleri küçük ve USB girişlerine benzer, bu da kullanımlarını kolaylaştırır.

Bilgisayar kullanımında DVI, monitörlere bağlanır. Ancak HDMI’ın DVI’ın yerini alması ve DisplayPort’a meydan okuması muhtemeldir. DisplayPort, HDMI’ın halihazırda sunduğu birçok yeniliği içerir.