Debian 12 Üzerinde Wine 9.0 (Stable) Kurulumu

Hızlı Bakış

Debian ile Wine, Windows programlarını Linux’ta çalıştırmayı sağlıyor. Terminal üzerinden doğru repoları ekleyip paketleri yükleyerek programı aktif hale getirebilirsiniz. Bu süreç, uyumluluk veritabanına göre desteklenen yazılımların sorunsuz çalışmasını garanti ediyor. Ayrıca, Wine kurulumu tamamlandıktan sonra yapılandırma araçlarıyla ayarları yönetebilir ve NET tabanlı paketleri yükleyebilirsiniz. Son olarak, sisteminizden programları kaldırmak gerektiğinde, önce dosyalarınızı yedekleyip ardından kaldırma adımlarını uygulamak güvenli bir çözüm sunuyor.

Debian 12 Bookworm üzerine Wine 9.0 Stable kurulum kılavuzuna hoş geldiniz. Eğer Debian sisteminizde exe veya msi uzantılı Windows yazılımları çalıştırmak istiyorsanız, doğru yerdesiniz.

Bu makalede sizlere WineHQ yazılımını nasıl yükleyeceğinizi ve kullanacağınızı anlatacağım. Artı, Windows programlarını Linux makinenizde sorunsuz şekilde çalıştırmayı sağlayacağım. Bununla birlikte, Wine’ı nasıl güvenli bir şekilde kaldıracağınızı da göstereceğim. Başlayalım!

Debian Üzerine Wine Kurulumu

Debian 12 Bookworm Üzerinde Windows Programları Çalıştırmak için Wine 9.0 Nasıl Kurulur?

Windows işletim sistemlerinde bir setup dosyalarının uzantıları genellikle exe veya msi’dir. Fakat Linux sistemlerinde bir yazılımın setup dosyası deb, bundle veya başka bir uzantı olabilir.

Host bilgisayarınızda Linux dağıtımlarından biri olan Debian’ı kullanıyorsanız, yalnızca Windows ile uyumlu çalışan Office programını sisteminize kurmak istiyorsanız bunu WineHQ yazılımı ile yapabilirsiniz.

WineHQ yazılımı sayesinde bir Windows programını Linux sisteminize kolayca kurabilir ve çalıştırabilirsiniz. Fakat, WineHQ ile tüm yazılımları uyumluluk sorunları nedeniyle sisteminize kuramayabilirsiniz. Bu yüzden, Wine tarafından destekli uygulama veritabanını kontrol etmeniz gerekir.

Örneğin, Debian bilgisayarınıza Adobe Photoshop veya Microsoft Office yazılımlarından birini kurarak hakim olduğunuz programları kullanmaya devam edebilirsiniz.

Wine Kurma

Debian işletim sisteminize WineHQ yazılımını kurabilmeniz için programın key’ini ve repo adreslerini eklemeniz gerekir. Gerekli ayarları yaptıktan sonra paket listesini güncelleyip WineHQ yazılımının son sürümünü kurabilirsiniz.

Adım 1

Debian bilgisayarınızı çalıştırdıktan sonra terminali açınız ve 32 Bit mimariyi etkinleştirmek için “sudo dpkg –add-architecture i386” komutunu yürütünüz. Ardından WineHQ Key’i indiriniz ve ilgili konuma ekleyiniz.

sudo dpkg --add-architecture i386
wget -nc https://dl.winehq.org/wine-builds/winehq.key
sudo mv winehq.key /usr/share/keyrings/winehq-archive.key

32 Bit Mimariyi Etkinleştirme ve Repo Key'i Ekleme

Adım 2

Wine uygulamasının repo kaynakları Linux dağıtımlarına göre değişebilir. Bu yüzden, kullandığınız dağıtıma uygun olan repo adresini eklemeniz gerekir. Wine-hq.sources indirmek ve sources.list.d konumuna kopyalamak için terminalde alttaki komutları yürütünüz.

wget -nc https://dl.winehq.org/wine-builds/debian/dists/bullseye/winehq-bullseye.sources
sudo mv winehq-bullseye.sources /etc/apt/sources.list.d/

Repository Adresini Ekleme

Adım 3

Debian sisteminizde repo adreslerini düzenledikten sonra paket listesini güncellemek için terminalde “sudo apt update” komutunu yürütünüz.

sudo apt update

Debian Paket Listesini Güncelleme

Adım 4

Repo adreslerini tazeledikten sorna Wine Stable (Kararlı) sürümü indirip kurmak için terminalde “sudo apt install –install-recommends winehq-stable” komutunu yürütünüz.

sudo apt install --install-recommends winehq-stable

Stable Wine Kurma

Adım 5

Wine ile ilgili tüm bağımlı paketler sisteminizde 1,748 MB (1.7 GB) ek disk alanı kullanacaktır. Diskinizde boş alan olduğundan emin olduktan sonra paketlerin kurulumunu onaylamak için Y ve Enter’a basınız.

Bağımlı Paketleri Onaylama

Adım 6

Bağımlı paketleri ve Wine kurduktan sonra terminalden “wine –version” komutu ile programın sürümünü kontrol edebilirsiniz.

wine --version

Wine Sürümünü Kontrol Etme

Adım 7

Wine ile ilgili tüm ayarları görüntülemek için terminalde “winecfg” komutunu yürütünüz.

winecfg

Wine Çalıştırma

Adım 8

WineHQ ayarları güncellendikten sonra açılan Wine Mono Installer penceresinde NET framework tabanlı uygumaların doğru çalışabilmesi için gerekli paketleri kurmak için Install (Kur) butonuna tıklayınız.

Mono Paketini Kurma

Adım 9

Wine Configuration açıldığında About (Hakkında) kısmından kurduğunuz Stable sürümü kontrol edebilirsiniz.

Wine Yapılandırması

Bir Windows Programı Kurma

Debian üzerine Wine kurduktan sonra sisteminzide kullanmak istediğiniz bir Windows uyumlu programın setup dosyasını indirmek ve kurmaktır.

Adım 1

Örneğin yaygın olarak kullanılan Notepad++ yazılımının setup dosyasını bilgisayarınıza indirmek için https://notepad-plus-plus.org/downloads/ websayfasını ziyaret ediniz ve programın son sürümünü indiriniz.

Notepad++ Yazılımını Websitesinden İndirme

Adım 2

Programı websayfasından indirmek yerine terminal ile daha kolay indirebilirsiniz. Terminali açınız ve “cd ~/Downloads” komutu ile programı indirmek istediğiniz konuma gidiniz. Daha sonra, wget komutu aracılığıyla programın bağlantısını kullanarak dosyayı PC’nize indiriniz.

cd ~/Downloads
wget https://github.com/notepad-plus-plus/notepad-plus-plus/releases/download/v8.4.2/npp.8.4.2.Installer.x64.exe

Notepad++ Yazılımını Terminalden İndirme

Adım 3

İndirdiğiniz exe dosyasını çalıştırmak için terminalde “wine npp.8.4.2.Installer.x64.exe” komutunu yürütünüz.

wine npp.8.4.2.Installer.x64.exe

Wine ile Exe Kurma

Adım 4

Notepad++ kurulum sihirbazı açıldığında devam etmek için Next’e tıklayınız.

Notepad++ Kurulum Sihirbazı

Adım 5

Not uygulamasının lisans şartlarını okuduktan sonra onaylamak için I Agree (Kabul Ediyorum) tıklayınız.

Lisans Anlaşmasını Kabul Etme

Adım 6

Notepad++ varsayılan kurulum lokasyonunu değiştirmeden devam ediniz.

Kurulum Lokasyonunu Yapılandırma

Adım 7

Eğer bu programı profesyonel olarak kullanıyorsanız bazı bileşenlerini düzenleyebilirsiniz.

Programın Bileşenlerini Seçme

Adım 8

Son olarak, masaüstü kısayolu oluşturup oluşturmayacağınızı ayarlayınız ve Install (Kur) butonuna tıklayınız.

Masaüstü Kısayolu Oluşturmayı Atlama

Adım 9

Debian PC’nize Windows uyumlu Notepad yazılımını kurduktan sonra onu çalıştırınız.

Notepad Programını Çalıştırma

Adım 10

Notepad++ uygulamasının son sürümünü kurduğunuzu doğrulamak için araç menüsünden Help / About tıklayınız.

Programın Sürümünü Kontrol Etme

Debian PC’den Wine Kaldırma

PC’nizden Wine kaldırmak istiyorsanız öncelikle kullandığınız yazılımlar ile oluşturduğunuz dosyalarınızı veya projelerinizi yedekleyiniz ve ardından sisteminizden onu tamamen kaldırabilirsiniz.

Adımlar:

Adım 1

Wine ile ilgili tüm paketleri sisteminizden kaldırmak için terminalde “sudo apt remove wine*” komutunu yürütünüz ve ardından root parolanızı yazınız ve Enter’a basınız.

sudo apt remove wine*

Wine Kaldırma

Adım 2

WineHQ’ya ait tüm paketleri kaldırdıktan sonra diskinizde 685 MB yer açılacaktır. Bağımlı paketlerin tümünü silmeyi onaylamak için Y ve Enter’a basınız.

Bağımlı Paketlerin Kaldırılmasını Onaylama

Adım 3

Wine yazılımını PC’nizden kaldırdıktan sonra gereksiz tüm paketleri temizlemek için terminalde “sudo apt autoremove && sudo apt autoclean” komutunu yürütünüz.

sudo apt autoremove && sudo apt autoclean

Gereksiz ve Kalıntı Dosyaları Temizleme

Adım 4

Wine kurmadan önce de kurup kaldırdığınız uygulamaların gereksiz paketleri mevcutsa onları görebilirsiniz. Tüm paketlerin silinmesini onaylamak için Y ve Enter’a basınız.

Paketlerin Silinmesini Onaylama

Adım 5

Son olarak, sisteminizin sources.list dosyasına eklediğiniz WineHQ kaynağını ve anahtarını da silmek için terminalde alttaki komutları yürütünüz. WineHQ kaldırıldığını onaylamak için ise yazılımın sürümünü tekrar kontrol etmeyi deneyiniz ve komutun çalışmadığını doğrulayınız.

sudo rm -rf /etc/apt/sources.list.d/winehq-bullseye.sources
sudo rm -rf /usr/share/keyrings/winehq-archive.key

WineHQ Sources.list ve Key'i Silme

Video

Video Önizleme Görseli
YouTube'da İzle

Debian’da Wine Hakkında En Kritik 6 Soru

Bu rehberi uygularken 32 bit mimariyi etkinleştirme adımını atlasam ne olur?

Bu adımı atlamak kurulumu yarıda bırakmanın en kestirme yoludur. Ciddi söylüyorum. Çünkü birçok Windows yazılımı hala 32 bit kütüphanelere bel bağlamış durumda.
Bu desteği açmadığınızda Wine 9.0 temel paketleri yüklenir fakat programları çalıştırmaya kalktığınızda saçma sapan hatalar alırsınız. Özellikle eski kurulum dosyaları veya oyunlar açılmaz.
Dolayısıyla terminaldeki o ilk ‘dpkg’ komutu sisteminizin hazırlık aşamasıdır. Geçiştirmeyin, yoksa neden çalışmadığını anlamak için saatlerinizi harcarsınız.

Kurulum sırasında 1.7 GB yer kaplayacağını söylüyor. Bu kadar alan tam olarak nereye gidiyor?

Bu boyut sadece Wine’ın kendisi değil. İçinde Windows programlarının çalışması için gerekli onlarca bağımlılık ve kütüphane var. Düşünün, sisteminize minik bir Windows çekirdeği ortamı kuruyorsunuz.
Bu paketler grafik arabirimi için fontları, ses sürücülerini ve DirectX benzeri dönüştürücüleri içerir. Eğer diskiniz SSD ise ve yer darlığı çekiyorsanız bu alanı gözden çıkarmak zorundasınız.
Fakat buna değer. O 1.7 GB’lık yatırım sayesinde bilgisayarınıza ikinci bir işletim sistemi kurmadan Windows araçlarına erişirsiniz.

Winecfg penceresinde çıkan ‘Wine Mono Installer’ nedir ve gerçekten kurmam şart mı?

Eğer .NET tabanlı bir uygulama çalıştırmayı düşünüyorsanız kesinlikle şart. Wine Mono, Microsoft’un .NET Framework’ünün Linux’taki açık kaynaklı can simididir. Kurmazsanız bazı yazılımların arayüzü bomboş görünür veya hiç açılmaz.
Açıkçası ben danışanlarıma bu ekranı asla atlamamalarını söylüyorum. Install butonuna basmak sadece birkaç saniye sürer. Sonradan arayıp ‘Programın menüleri gözükmüyor’ diye dert yanmanızı engeller.
İleriye dönük uyumluluk için bu küçük ama hayati parçayı sisteme eklemek akıllıca olacaktır.

Repoları eklerken Debian için neden bağlantıda ‘bullseye’ yazıyor? Bu bir hata değil mi?

Bu en sık karşılaştığım panik anlarından biridir. Makaledeki komutta ‘bullseye’ geçmesi bir yazım hatası değil. WineHQ ekibi şu an için depolarını bu isim altında yapılandırmış durumda.
Sisteminiz Debian 12 Bookworm olsa bile bu kaynak adresi sorunsuz çalışır. İçerideki yapılandırma dosyası doğru paket yolunu bulacak kadar zekidir. Endişelenmeyin ve komutu aynen uygulayın.
Fakat güncellemeleri kontrol ederken bir tutarsızlık görürseniz WineHQ’nun resmi sitesinden güncel repo adını teyit etmenizde fayda var.

Sistemi temizlemek için sadece ‘apt remove wine’ yapmak yeterli olur mu?

Hayır, bu işlemi yarım bırakmış olursunuz. ‘apt remove’ sadece ana program dosyalarını siler. Geriye 685 MB’lık bir çöp yığını bırakır. O yüzden makaledeki kaldırma bölümünü adım adım uygulamalısınız.
Önce ‘autoremove’ ile yetim kalan bağımlılıkları temizlemek şart. Ardından en kritik kısım gelir. ‘/etc/apt/sources.list.d/’ altındaki kaynak dosyasını ve ‘keyrings’ içindeki anahtarı silmezseniz her ‘apt update’ yaptığınızda hata mesajıyla boğuşursunuz.
Bu artıkları temizlemezseniz sisteminiz gereksiz yere depoyu sorgulamaya devam eder.

Notepad++ gibi basit bir programı bile terminalden bu kadar uğraşarak mı kurmak zorundayım?

İlk bakışta dolambaçlı bir yol gibi geliyor bana da sorduklarında. Fakat terminal kullanmak size eşsiz bir kontrol sağlar. Grafik arayüzü olmayan bir sunucuda aynı işlemi yapmanın tek yolu budur zaten.
Ayrıca ‘wine dosyaadi.exe’ komutu hata ayıklamayı kolaylaştırır. Program açılmazsa terminal size anında nerede patladığını gösterir. Grafik arayüzden çift tıkladığınızda ise koca bir sessizlikle baş başa kalırsınız.
Bir süre sonra bu iş akışına o kadar alışıyorsunuz ki dosya yöneticisinde gezinmek size yavaş gelmeye başlıyor. Hızlı ve temiz bir yöntemdir.

Sonuç

Sonuç olarak, Wine 9.0 Stable’ı Debian 12 PC’nize kurarak harika deneyimler elde edebilirsiniz. Bu yazılım sayesinde Windows tabanlı yazılımlarınızı Linux sisteminde sorunsuz çalışmasını sağlarsınız.

Ayrıca, WineHQ ile çeşitli Windows programlarını çalıştırabilirsiniz. Böylece Debian bilgisayarlarınızın işlevselliğini arttırırsınız. Sizlere sağladığım adımları takip ederek sisteminize kolayca Wine enteger edebilirsiniz.

Bununla birlikte, Windows ve Linux ortamlarınız arasında yazılım uyumluluğundan faydalanabilirsiniz. Örnek vereyim; Adobe Photoshop veya Microsoft Office gibi uygulamalarını kurmanız mümkündür. Özetle, bu yazılımla tek bir makinede her iki işletim sisteminin en iyi yanlarını deneyimleyebilirsiniz.

Bu Rehberi Keşfettikleri İçin Sana Teşekkür Edecekler!

Sadece bir tıkla sevdiklerine dev bir iyilik yapmaya hazır mısın? Bilgi paylaştıkça devleşir.

İlk yorumu sen paylaş