Ağda bir Cisco Router önyükleme sürecini bilmemiz ve anlamamız gerekiyor. Özellikle hem biz hemde ağ yöneticileri ve BT profesyonelleri için bu bilgi hayati değer taşıyor. Ayrıca, boot sürecinin aşamalarını bilirsek sorunları daha iyi ve kolay çözebiliriz.
Bu makalede sizlere boot sürecininin aşamalarını adım adım açıklayacağım. Kısaca bahsetmem gerekirse, ilk aşama; POST testidir. Sonrasında, yönlendirici IOS’u bulur ve yükler. Ardından yapılandırma dosyası devreye girerek ayarları yükler. Tam anlamıyla hadi başlayalım ve detayları keşfedelim!

Cisco Router Önyükleme yani Nasıl Boot Olur?
Bir Router’ın önyükleme süreci, bilgisayarlarda yapılan donanım testi yani POST işlemi gibidir. Cisco Router’ın çalışma veya açılma modu 3 aşamada gerçekleşir.
Bu aşamalar hızlı bir şekilde gerçekleşir ve cihaz açılır. Eğer açılışta herhangi bir problem olursa, bir hata verecek ve Router açılmayacaktır. Veya başlangıç yapılandırma dosyasını bulamadığında Kurulum Kipi yani Setup moda girecektir.

Adım 1: Router POST Testi ve Bootstrap (Önyükleyici) Başlatılması
Router’a güç verdiğinizde yaptığınız işlem, POST & Bootstrap (Önyükleyici)’ın başlatmaktır.
Önce, POST işlemini başlatarak cihazınızın donanımını test edeceksiniz. Sonrasında, cihazınız mevcut hata bulamazsa, Bootstrap yükleyecektir.
Adım 2: Önyükleme Sırasında IOS Konumunu Belirleme ve Yükleme
İkinci adımda ise, Cisco Router, Bootstrap‘ı çalıştırır ve IOS’un konumunu arar, bulur ve ve RAM üzerine yükler.
Router’ın önce Flash belleği içerisinde IOS yazılımını arar. Eğer burada bulamazsa, ağ ortamında bir TFTP sunucu arar ve bulursa IOS’u yüklemeye çalışır. Eğer TFTP’ye bağlanır ve yinede IOS’u bulamazsa, başlangıç dosyasını yükler.
Router varsayılan olarak, IOS yazılımını kendi Flash Disk’inden yükler. Flash Disk yerine başka bir konumu varsayılan olarak yapılandırabilirsiniz.
Adım 3: Startup-config Bulma & Açma
İkinci adımdan sonra Router, IOS yazılımı yüklendikten sonra Bootstrap, NVRAM üzerinde bir startup-config dosyası arar. Eğer böyle bir dosya bulamazsa, yeni bir başlangıç dosyası oluşturulması için setup/kurulum moduna girer.
Eğer önyükleyici startup-config dosyasını bulursa, bu dosyayı direk RAM üzerine kopyalar.
Başlangıç yapılandırma dosyası; Cisco yönlendirici üzerinde daha önce yapılan tüm ayarlar bulunur. Bu ayarlar, İnterface (Arayüz) yapılandırmaları, yönlendirme bilgileri, Console (Konsol) şifresi gibi tüm ayarları kapsar.
Cisco Router’ın İlk Yapılandırma Dosyası Hangi Ayarları İçerir?
Cisco ağ cihazının ilk ayar dosyası önceki tüm ayarları içerir. Yani, bunlar arayüz yapılandırmaları, Routing bilgileri ve konsol parolasıdır. Ayrıca, güvenlik ve erişim kontrol ayarları da mevcuttur.
- Arayüz Yapılandırmaları
İlk dosya tüm arayüzlerin yapılandırmalarını içerir. Ayrıca, IP adresi, alt ağ maskeleri, açıklamalar gibi ayarları da kapsar.
- Yönlendirme Bilgileri
Statik rotalar ve dinamik yönlendirme protokolleri dosyada yer alır. Ek olarak, rota haritaları ve ACL’ler gibi yönlendirme ile ilgili diğer bilgiler de mevcuttur.
- Konsol Parolası
Router’ınızın konsol portu için ayarladığınız parola da bu dosyadadır. Yani, parola, yönetim konsoluna yetkili erişim sağlar.
- Güvenlik & Erişim Kontrol Ayarları
Bu dosya ACL’ler, güvenlik duvarı kuralları ve VPN ayarlarını içerir. Kısacası, güvenlik yapılandırmaları, ağ trafiğini kontrol etmeye ve güvenliği sağlamaya yardımcı olur.
- DHCP & NAT Yapılandırmaları
Yönlendirici DHCP hizmetleri veya NAT ayarlarını içeriyorsa, bunlar da dosyada yer alır.
- Hizmet Kalitesi (QoS) Ayarları
QoS politikaları, trafik şekillendirme ve öncelik sıralaması bu dosyadadır. Bu ayarlara sahipseniz ağ trafiğinizi optimize edersiniz.
- SNMP & Yönetim Ayarları
Dosya, yönlendiricinin izlenmesini sağlayan SNMP yapılandırmalarını içerir. Bunun yanısıra diğer yönetim ayarlarını da vardır.
- Saat & Tarih Ayarları
Saat senkronizasyonu, saat dilimi ve yaz saati ayarları dosyada bulunur.
Sonuç olarak, ilk başlatma dosyası Router ayarlarını toplar. Ardından bu bilgileri kullanarak cihaz kendini çalıştırır.
Başlangıç Yapılandırma (Startup-Config) Dosyası Nedir?
Startup-Config dosyası, RAM (NVRAM) üzerinde tutulan bir config yani ayar dosyasıdır. Cisco yönlendirici kapatılsa dahi, başlangıç dosyası NVRAM üzerinden silinmez.

Çalışan Yapılandırma (Running-Config) Dosyası Nedir?
Router ilk kez çalıştırıldığında üzerinde herhangi bir konfigürasyon yapılmadığı için startup-config dosyası yüklenir. Fakat, Router’ı yapılandırdıktan sonra yaptığınız tüm konfigürasyonları kaydettiğinizde, bu ayarlar running-config dosyasına kaydedilir.
Router’ı kapatıp açtığınızda ise artık running-config dosyası NVRAM’e yüklenecektir.
Örneğin, cihazda oluşturduğunuz bir kullanıcı hesabının parolasını unuttunuz. Bu durumda, parolayı resetlemek için running-config dosyasını startup-config olarak değiştirebilirsiniz. Böylece cihazınızı ilk yapılandırma ayarları ile açabilirsiniz.
Diyelim Router’ınızda yaptığınız tüm değişiklikleri running-config’e kaydetmediniz. Bu noktada, cihazınızı yeniden başlattığınızda tüm ayarlarınız kaybolacaktır.

Router Üzerinde Yapılan Ayarları & Konfigürasyonları Kaydetme
Cisco Router’ınızı ağınız için yapılandırdıktan sonra, tüm ayarları kaydetmeniz gerekir. Bunu kısaca privileged modda copy running-config startup-config komutu ile yapabilirsiniz.
Router Çalışma Mantığı
Cisco Router Boot aşaması 4 aşamadan oluşur;
- POST Testi ve Bootstrap (Önyükleyici) Başlatılması
- IOS Konumunu Tanılama & Yükleme
- Startup-config Yürütme
- Router Setup/Kurulum Modu

Show Version Komutu Hangi Bilgileri Gösterir?
- IOS Sürümü
- Önyükleme Sürümü
- IOS Dosyası
- CPU ve Model
- RAM Boyutu
- Interface (Arayüz) Sayısı ve Tipleri
- NVRAM Boyutu
- Flash Boyutu
- Yapılandırma Kaydı

Cisco Router Önyükleme ve Post Testi Aşamasında Bir Hatayla Karşılaşırsa Ne Olur?
Cisco yönlendirici POST testi ve önyükleme aşamasında bir hata alabilir. Bu durumda, yönlendirici önyükleme sürecinin bir sonraki adımlarına geçemez.
Ayrıca, Açılışta Kendi Kendine Test (POST), donanım sorunlarını kontrol eder. POST işlemi test sırasında bir sorun tespit ederse yönlendirici durur. Sonuç olarak, bir hata mesajı veya tanılama bilgisi verir. Bu bilgi size hangi donanımın soruna neden olduğunu gösterir.
Böyle durumlarda önce donanım hatasını düzeltmemiz gerekiyor. Donanım hatasından kastım; arayüzler, modüller veya bellekte olabilir. Yani, bu bozuk veya arızalı parçaları değiştirmemiz lazım.
Sonrasında, sorun çözdüğümüzde Router’ımıza yeniden güç vermeliyiz. Bu aşamada cihazımız POST testinden geçerse önyükleme devam eder. Sonrasında IOS yazılımını bulur ve yükler. Ve son olarak, ilk yapılandırma yani startup dosyasını çalıştırır.
Cisco Router Nasıl Boot Olur? ⇒ Video
Cisco’nun önyükleme mantığını daha derinlemesine anlayabilirsinzi. Temel kavramları öğrenmek için bilgilendirici YouTube eğitim video’muzu izleyin. Burada, bu teknolojide yer alan temel süreçleri ayrıntılı olarak gösteriyorum.
Kısacası, önyükleme sürecinin sistemi nasıl başlattığını keşfedeceksiniz. Ayrıca bağlantıları kurar ve ağ ortamını ayarlar.
Daha değerli bilgilere & eğitimlere ulaşmak için YouTube kanalımıza mutlaka katılın. Böylece, ağ & ilgili alanlardaki bilgilerinizi artıracak uzman eğitimlerin keyfini çıkarabilirsiniz!
Cisco Boot Süreci Hakkında Sık Sorulan Sorular (SSS / FAQ)
- Cisco yönlendirici önyükleme işleminin ilk adımları nelerdir?
- Yönlendirici, IOS imajını nerede arar?
- Geçerli bir IOS imajı bulamazsa ne olur?
- Önyükleme işlemini atlayabilir miyim?
- Cisco Router hangi yapılandırma dosyasını yükleyeceğini nasıl belirliyor?
Sonuç
Sonuç olarak, Cisco Router boot sırası yani aşamaları değişmez. Hem yeni hemde eski sürümlerinde bu yöntem aynıdır. Ağ ekipmanlarıyla çalışıyorsanız bunları bilmeniz gerekiyor.
Ayrıca, önyükleme dizisinin inceliklerini anlarsak yönetimi kolaylaştırırız. Örneğin, BT uzmanları bu sayede Router’ları daha iyi yöneterek sorunları daha kolay çözer.
Cisco Router’ınızı etkili bir şekilde yönetmek ve yapılandırmak için, modlarını da bilmelisiniz. Her modda, belirli komutlara erişim sağlama izniniz vardır. Bu modların ayrıntılı bir özeti için, “Cisco Router Modları ve CLI Komutları” rehberimize bakın. Orada, Router’ınızı kullanma becerinizi geliştirerek ağ ihtiyaçlarınızı tamamlayacaksınız!

Teşekkürler
Rica ederim, yorumunuz için teşekkürler.