STP'de Portfast Nedir? | Nasıl Çalıştığını Açıklayalım!

Ağlar hakkında biraz bilginiz varsa Yayılan Ağaç Protokolü (STP) adı verilen bir şeyle karşılaşmış olabilirsiniz. Anahtarların konuşmasına ve bir temel köprü seçmesine izin vererek ağ döngülerini durduran bir protokoldür.

Şimdi, STP’deki harika şeylerden biri Portfast. Bu, bir anahtar bağlantı noktasının engelleme durumundan iletme durumuna daha hızlı geçmesine yardımcı olur. Ağınızın daha iyi çalışmasını sağlayacak kullanışlı bir araçtır. Peki Portfast tam olarak nedir ve nasıl çalışır? Hadi kontrol edelim.

Bir bilgisayar veya sunucu Switch bağlantı noktasına bağlandığında ağa erişebilir ve diğer aygıtlar ile haberleşebilir. Bazı durumlarda, ağ üzerinde döngüler meydana gelir. Dolayısıyla bunları STP protokolü ile bu önleyebilmekteyiz.

Spanning Tree Portfast Tanımı

Cisco Switch’lerde Portfast Özelliği Nedir ve Ne İşe Yarar?

Portfast, Cisco anahtarlarında bulabileceğiniz bir şeydir. İletişimde olağan dinleme ve öğrenme adımlarını atlar. Bunun yerine doğrudan yönlendirme moduna atlar. Bu, STP işlemlerinin neden olduğu gecikmeyi önlediği anlamına gelir. Böylece ağ trafiğini hemen gönderip almaya başlar.

Peki bu neden önemli? Basit. Bilgisayar veya yazıcı gibi şeyleri bir anahtara bağlarız. Bazen anahtarlardaki STP işlemlerinden kaynaklanan gecikmeler sorun yaratabilir. Bir bilgisayarın ağa bağlanmasının sonsuza kadar sürdüğünü hayal edin. Kullanıcıları rahatsız eder ve sebepsiz yere bekletir. İşte bu yüzden önemlidir; bu sinir bozucu gecikmeleri durduruyor.

Switch’lerde Portfast Niye Kullanıyoruz?

Kapsamlı şirket ağlarında ağ için bir yedekleme planına sahip olmak çok önemlidir. Yerel ağda veya internette her zaman çok fazla aktiviteye sahip bir sunucu vardır. Bu nedenle, bir yedekleme planına sahip olmak çok önemlidir. Bu nedenle Cisco’nun bu özelliğini kurmanızı gerçekten öneriyoruz.

STP protokolünü kullanan bir ağda bir anahtar arızalandığında STP, ağ haritasını yeniden düşünür. Ağın etrafına BPDU çerçeveleri gönderir. Ancak bir yedekleme yolunu bulmak yaklaşık 50 saniye sürer. Bu durumda Spanning Tree (Yayılan Ağaç) bağlantı noktası durumlarını kontrol edebilirsiniz.

Şöyle düşünün: Switch’in FastEthernet 0/0’ına bağlı bir sunucu var. Sunucunun ağ bağlantısı kesilirse yeniden bağlanmak 50 saniye sürer. Bu süre zarfında sunucu işini yapamaz. Bu durum şirket için büyük mali ve hizmet kayıplarına yol açar.

Geniş bir ağda bu tür şeyler kesinlikle doğru değil. STP protokolü, yedekleme yollarına sahip anahtarlar üzerinde çalışır. Bu gibi durumların üstesinden gelmek için bu özellik sayesinde ağ kesintilerini azaltabilirsiniz.

Portfast, bazı ağ hizmetleri için son derece önemlidir ve bağlantı gecikmelerini azaltır.

Örneğin DHCP’yi ele alalım. Ağdaki cihazlara IP adreslerini dağıtır. Portfast ile bu IP adreslerini anahtarın bağlantı noktasına bağlı cihazlara hızlı bir şekilde aktarır. Bu, son kullanıcı cihazlarının hemen ağa bağlanarak gereksiz gecikmeleri önlediği anlamına gelir.

Porffast Nasıl Etkinleştirilir?

Bazen Switch’in FastEthernet portlarından birini STP’den muaf tutmanız gerekir. Bu durumda, bu arayüzü PortFast olarak yapılandırmalısınız.

Bu özelliği yapılandırmanın amacı Listening (Dinleme) ve Learning (Öğrenme) bypass etmektir. Kısacası portun anında Forwarding (İletme) moduna girmesi sağlar. Sonuç olarak, FastEthernet 0/0 arayüzüne bağlanmış Sunucu 50 saniye beklemeden hemen ağa katılacaktır.

Portfast olarak yapılandırılan portlar, Switch, Hub veya Bridge cihazlarına bağlanmayan portlardır. Bu yüzden, sadece son kullanıcı cihazlarında tercih ederler.

Bir Switch portunu forwarding moduna ayarlamak için alttaki komut bir örnektir.

Switch(config)# int fastEthernet 0/0
Switch(config-if-range)# spanning-tree portfast

Eğer birden fazla portu yapılandıracaksanız şu komutu uygulayınız:

Switch(config)# int range fastEthernet 0/1 - 12
Switch(config-if-range)# spanning-tree portfast

Forwarding modun nasıl çalıştığını görmek için aşağıdaki videoyu izleyin. Faydalı buluyorsanız YouTube kanalımıza destek olabilirsiniz!

YouTube'da İzle

Portfast Hakkında Merak Edilen En Kritik Detaylar

Portfast nedir ve bir bağlantı noktası neden normalden daha hızlı ayağa kalkar?

Cisco dünyasında bu özellik, STP’nin sıkıcı bekleme sürelerini yok eder. Normalde bir port, Listening ve Learning aşamalarında tam 30 saniye bekler. Bu özellik sayesinde bu süre anında sıfırlanır.

Port doğrudan Forwarding moduna atlar. Bilgisayarınızı takar takmaz ağa kavuşursunuz. Bekleme ekranıyla uğraşmazsınız.

Aslında yaptığı iş, switch’in zekasını son kullanıcıya odaklamaktır. Alt tarafta bir döngü riski olmadığını switch’e siz söylersiniz. Switch de size saniyeler içinde bağlantı hediye eder.

Bir ağ yöneticisi olarak bu özelliği neden mutlaka son kullanıcı portlarında etkinleştirmeliyim?

DHCP sunucunuzla aranızdaki bağ kopmasın diye. Bilgisayar açılırken IP ister, ancak port hâlâ bloke ise istek sunucuya ulaşmaz. Sonuçta kullanıcı sahte bir IP alır, ağa çıkamaz.

Siz de boş yere ‘ağ yok’ şikayeti dinlersiniz. Üstelik yazıcılar, kameralar gibi akıllı cihazlar da bu gecikmeden nefret eder. Anında iletişim kurmak ister.

Böylece yardım masasına gelen çağrıları ciddi ölçüde azaltırsınız. Özellikle yoğun ofislerde bu küçük ayar büyük huzur getirir.

Bu hızlı bağlantı özelliği hangi cihazlarda kesinlikle kullanılmamalıdır?

Başka bir switch, hub veya köprü bağlıysa sakın kullanmayın. Bu özelliği orada aktif ederseniz, kıyameti tetiklersiniz. STP daha döngüyü tespit edemeden yayın fırtınası başlar.

Çünkü karşıdaki switch de BPDU gönderip almak ister. Sizin taraf hemen iletmeye geçtiği için koruma kalmaz. Ağın performansı anında çöker.

Dolayısıyla bu aracı sadece son kullanıcı cihazları için kullanın. Yani masaüstü bilgisayar, dizüstü, yazıcı veya IP telefon. Ağ cihazı bağlı portlara asla bulaştırmayın.

STP açık değilse bile bu özelliği yapılandırmam gerekir mi?

Bu soruyu çok duyuyorum. STP kapalıysa, Portfast’in hiçbir anlamı kalmaz. Çünkü ortada atlanacak bir bekleme aşaması yoktur.

Ancak gerçek hayatta STP’yi tamamen kapatmak neredeyse imkansızdır. Varsayılan olarak zaten aktiftir. Üstelik kapatmak büyük risktir.

Eğer STP’yi bir sebeple devre dışı bıraktıysanız, bu komut işlevsiz kalır ve port her halükarda hemen iletir. Zaten asıl mesele, güvenliği elden bırakmadan hızı yakalamaktır.

Birden fazla portu aynı anda bu moda almak için en pratik yöntem nedir?

Interface range komutu imdadınıza yetişir. Tek tek port girmekle uğraşmayın. ‘interface range fastEthernet 0/1 – 24’ yazıp toplu halde işlem yapın.

Hemen ardından ‘spanning-tree portfast’ komutunu girin, bitti. 24 portu saniyeler içinde yapılandırırsınız.

Ama dikkatli olun, bu aralıkta kesinlikle switch bağlı port olmamalıdır. Bütün portların son kullanıcıya ait olduğuna emin olun. Yoksa işleri berbat edersiniz.

RSTP kullanıyorsam bile bu özelliğe hâlâ ihtiyacım var mı?

Kesinlikle evet. RSTP süreci hızlandırır, ancak Edge port kavramını siz tanımlamazsanız, farkı tam göremezsiniz. Portfast olmadan RSTP, portu yine de dinleme sürecine tabi tutar.

Edge port tanımı yapmak için hâlâ bu komuta güvenirsiniz. Böylece port doğrudan iletmeye başlar.

Neticede RSTP ve bu özellik birbirinin rakibi değil, en yakın dostudur. İkisini birlikte kullanarak sıfıra yakın bir geçiş süresi yakalarsınız.

Sonuç

Sonuç olarak Portfast, Cisco Switch cihazlarında bulunan bir özelliktir. Bu harika özellik, bağlantı noktalarını anında iletme durumuna geçirir. Bu sayede ağ bağlantı gecikmelerini en aza indiriyoruz.

Ayrıca bu, kullanıcı deneyimini iyileştirir ve ağ döngülerini önler. Ama dikkatli kullanmanız gerekiyor. Çünkü kullanıcı cihazlarına bağlı portlarda etkinleştirdiğinizde bir Switch veya Router’a bağlamadığınıza emin olmalısınız.

Spanning Tree Portfast Nedir? | Nasıl Çalıştığını Anlama