Adware (Reklam Yazılımı) Virüsü Nedir?

Günümüzün dijital çağında, adware yani reklam yazılımı virüsleri oldukça yaygındır. Bu casus yazılımların yaygınlığı, İnternet kullanıcıları için önemli zorluklar oluşturuyor. Dahası, bu yazılım programları, cihazlarımıza sızma gibi girişimleri yaparlar. Böylece hassas bilgilerimizi toplama ve çevrimiçi deneyimlerimizi bozma becerisine sahip olurlar.

Bu bilgi rehberimizde, reklam yazılımları yani adware virüsü tam olarak nedir ele alacağız. Ayrıca, kendimizi bu siber tehditlerden nasıl koruyacağımız konusuna değineceğiz. Öyleyse, size dijital varlığınızı korumak için gereken bilgileri sağlayalım!

Adware Virüsü Nedir?

Adware (Advertising Software & Reklam Yazılımı) Virüsü Nedir?

Adware virüsü, “Advertising Software” (Reklam Yazılımı) kelimesinin kısaltmasından doğan bir terimdir. Ayrıca, bu yazılımlar reklam gösteren programlardır.

Adware, reklam görüntüleyen yazılımdır. Ayrıca, pop-up’lar ve banner’lar gibi araçları kullanır. Bununla birlikte, ana sayfa değişiklikleri veya tarayıcı araması da yapar.

Reklam, içerik oluşturucular veya üçüncü taraflar tarafından sunulan ürünlerle ilişkilidir. Ayrıca, hizmetlerle de bağlantılıdır.

Genel olarak, bu uygulamalar internet tarayıcılarının araç çubuklarına grafik simgeleri ekler. Dahası, posta istemcilerinin araç çubuklarına da simgeler ekler.

Bu özel görev çubuklarında önceden tanımlanmış anahtar kelimeler bulunur. Ayrıca, kullanıcının reklam destekli sitelere ulaşmasını sağlarlar. Yani, bu kelimeler aramadan bağımsızdır.

Adware virüsü ve Spyware‘in en yaygın işlevi, kullanıcı hakkında bilgi toplamaktır. Ayrıca, bu bilgileri reklam şirketlerine veya diğer ilgili kuruluşlara dağıtırlar. Dolayısıyla, resmi kurumlar da bu yazılımları kullanmıştır. Sonuç olarak, yazılım korsanlığı gibi suç şüphelilerine karşı bilgi toplarlar.

En yaygın amaç reklam şirketlerine veya diğer ilgili kuruluşlara dağıtılmasıdır. Normalde, bu yazılım sunucularına ziyaret edilen web siteleri hakkında bilgi gönderir. Ayrıca, istenen bilgiler ve taranan IP adreslerini de iletir. Extra olarak, URL’ler hakkında da bilgi gönderir.

Bu bilgileri pazarlama amacıyla kullanıyorlar ve kişiselleştirilmiş reklamlar için hedefleme yapıyorlar. Ayrıca, genellikle spam e-postalarının kaynağıdır. Bundan dolayı, bu verilerle İnternet kullanıcılarının istatistik profilleri oluşturabilirler.

Casus yazılımlar çeşitli yollarla sisteme yükleyebilirler. Ayrıca, Truva Atı gibi zararlı yazılımlar da bu yüklemeyi yapar. Bu yüzden, belirli ActiveX denetimleri de kullanabiliriz. Ek olarak, indirdiğimiz çoğu Shareware veya Freeware uygulamaları güvenlik açıkları içerir. Sonuç olarak, bu yazılımlar güvenlik açıklarını kullanarak sistemlerimize sızarlar.

Adware & Reklam Virüsünden Nasıl Korunuruz?

Adware virüsü kurulumu genellikle kendi kendine gerçekleşir. Ayrıca, şüpheli şirketler tarafından sunulmaları yaygındır. Bu nedenle, görüntülenen sitelerin doğrulanması önemlidir. Ek olarak, güvenilir olmayan sitelere dikkat edilmelidir. Sonuç olarak, kullanıcılar dikkatli olmalıdır.

Mümkünse, bu tür uygulamaların gizlilik politikalarını dikkatle okumanızı öneririm.

Casus yazılım içeren anti-spyware olmayı simüle eden uygulamaların önemli bir görünümü vardır. Bir uygulamanın sizin izniniz olmadan otomatik olarak yüklenmeye çalıştığını kontrol etmeniz gerekir.

Web siteleri, işletim sistemi tarayıcısındaki açıklardan faydalanır. Bu yüzden, yüksek düzeyde zararlı yazılımı kendi kendine yükleme olasılığına sahip olur. Bu nedenle, bu tür siteleri ziyaret etmekten veya erişimini engellemekten kaçının.

Bilgisayarda oluşturulan kullanıcıların yönetici izinlerini doğrulamak gerekir. Bu, sistem güvenliği için hayati bir adımdır.

Bu her zaman böyle olmak zorunda değildir. Her kullanıcının kendi profiline sahip olması öneririm. Ancak görevlerini yerine getirmek için gerekli izinlerle bu olası bir davetsiz misafirin eylem alanını azaltabilirsiniz.

Uygulamalar sürekli gelişiyor. Bu yüzden, güncel bir antivirüs ve proaktif yetenekler önemlidir. Bu, uygulamaları algılamak ve kurulumlarını engellemek için gereklidir.

Adware Virüsü ve Spyware Arasındaki Fark

Adware virüsü ve Spyware aralarındaki tek fark, ikincisinin genellikle Shareware programlarına dahil edilmesidir. Bunun sonucunda, bu programların yüklenmesi sırasında yasal koşulları otomatik kabul eder. Bu sebeple, bilgisayarlarımızda yürütülmelerine farkında olmadan izin veririz.

Bunun bir örneği, çeşitli yazılımlarda gördüğümüz ve kısmen bu programları ücretsiz kullanmak için bir ödeme şekli olan reklam bannerlarıdır.

Adware & Spyware Arasındaki Fark
Özellik	Adware	Spyware
Tanım	Kullanıcının bilgisayarına veya cihazına reklamları göstermek için yükledikleri yazılıma denir.	Kullanıcının izni olmadan kişisel bilgilerimizi izledikleri veya topladıkları zararlı yazılıma denir.
Amaç	Reklam geliri elde etmek için reklamları göstermeyi hedeflerler.	Bilgisayarındaki faaliyetleri hem izlemek hemde kişisel bilgilerimizi toplama amacıyla kullanıyorlar.
İzleme	Genellikle kullanıcıya bildiri yaparak izin alırlar.	Hiçbir bilgimiz veya rızamız olmadan izleme amacıyla kullanıyorlar.
Zararlılık	Genellikle doğrudan zarar vermez, ancak kullanıcıyı rahatsız eder.	Gizliliğimizi ihlal ederek kötü niyetli amaçlar için kullanıyorlar.
Kaldırma	Çoğu zaman kontrol panelinden kaldırabiliriz ancak antivirüs yazılımları tarafından daha kolay yakalayabiliriz.	Bu virüs türünü kaldırmamız zordur. Antivirüs yazılımları genellikle bunu yakalayamadığı için dikkat etmeliyiz.

Adware ve Reklam Tehditleri Hakkında SSS

Bu reklam programları cihaza tam olarak hangi yollarla yerleşir?

İndirdiğiniz ücretsiz programlardan tutun da sahte güncelleme bildirimlerine kadar birçok kapı var. Çoğu kullanıcı aceleyle “İleri” butonuna tıklayıp kurulumu tamamlar. O ekranda yanında onay işareti olan ek bir araç çubuğu gizlenir halbuki.

İşte o masum görünen tik işareti asıl tehlikedir. Tarayıcı eklentileri de benzer risk taşır. Popüler bir eklentinin taklit sürümü tarayıcınıza sızar.

Sonra ana sayfanızı değiştirip aramalarınızı yönlendirir. Korsan oyunlar veya crack dosyaları da cabası. Zararlı web siteleri siz hiçbir şeye tıklamadan bile bulaştırabilir.

Açık bir tarayıcı yeterlidir. Güncellenmemiş bir sistem adeta davetiye çıkarır. Bu yüzden işletim sistemi ve tarayıcı sürümlerinizi sürekli kontrol edin.

Adware ile Spyware arasındaki o ince çizgiyi nasıl ayırt edeceğiz?

Temeldeki ayrım niyet ve şeffaflıkta yatıyor. Bu reklam odaklı yazılımlar çoğunlukla bir reklamı göstermek için izin ister. Siz de “bedava kullanayım ama reklam izleyeyim” mantığıyla bu izni verirsiniz.

Sürekli karşınıza çıkan banner’lar sinir bozsa da bir sözleşmeye dayanır. Spyware ise böyle değildir. O sizden habersiz çalışır, klavye vuruşlarınızı kaydeder.

Neticede ortada bir rıza yoktur, düpedüz hırsızlık vardır. İkisi de bilgi toplar ancak spyware’in hedefi çok daha karanlıktır. Bunların topladığı veriler genelde pazarlama içindir.

Hangi ürünlere baktığınızı saptar. Spyware ise banka hesap bilgilerinizi hedefler. Bu sebeple kaldırma yöntemleri de farklılaşır; reklam motorunu denetim masasından silebilirsiniz, spyware içinse güçlü bir güvenlik taraması şarttır.

Yalnızca can sıkıcı pop-up'lar mı görürüz yoksa çok daha ciddi risklerle karşı karşıya mıyız?

Keşke sadece pop-up’la sınırlı kalsa. Tarayıcınızın alt yapısına gömülen reklam motorları koca bir ağı yönetir. Sisteminizin kaynaklarını gizlice tüketir, bilgisayarınızı ağırlaştırır.

Bataryanız normalden hızlı biter, işlemci fanı durduk yere hızlanır. Üstelik yönlendirme tehlikesi de cabası. Farkında olmadan sahte bankacılık sayfalarına tıklayabilirsiniz.

Tasarım birebir aynıdır ama adres çubuğuna bakmazsanız fark edemezsiniz. Bu tuzağa düşen çok insan gördüm. Veri sızıntısı da işin cabası.

Alışveriş alışkanlıklarınızdan sağlık sorunlarınıza kadar her detay paketlenir. Sonra da en yüksek teklifi veren reklam ajansına satılır. Yani bedel sadece sinirleriniz değil, mahremiyetinizdir.

Meşru ve faydalı bir yazılımın aynı zamanda reklam tehdidi taşıdığını nasıl anlayabiliriz?

Kurulum sihirbazları en kritik kontrol noktasıdır. “Hızlı Kurulum” yerine “Özel Kurulum” seçeneğini tıklayın. Şaşırtıcı derecede fazla kişi bunu atlar.

O ekranda ufak yazılarla gelen üçüncü parti eklentileri göreceksiniz. Lisans sözleşmelerini okumak da iyi bir reflekstir. “Üçüncü taraflarla veri paylaşımı” gibi ifadeler arayın.

Gizlilik politikasında böyle bir cümle varsa alarm zilleri çalmalı. Güvenlik yazılımınızın anlık korumasını da küçümsemeyin. İyi bir antivirüs kurulum anında sizi uyarır, zira bu uyarıyı görmezden gelenler bir hafta sonra bana “her yer reklam doldu” diye geliyor.

Telefon ve tabletlerimiz de bu tür reklam tehditlerine açık mı?

Kesinlikle evet. Mobil cihazlar aslında daha risksiz sanılıyor. Uygulama mağazaları dışından indirilen APK dosyaları en büyük tehdittir.

El feneri veya duvar kağıdı uygulaması gibi masum görünen araçlar tıklama başı kazanç peşindedir. Bu mobil sürümler genelde ana ekrana simge ekler. Bildirim çubuğunuza durmadan mesaj düşürür.

En fenası telefon rehberinize erişip link yaymaya çalışmasıdır. Faturanıza yansıyan gizli SMS ücretleri de cabası. IOS tarafında durum biraz daha kontrollüdür.

Yine de orada da sahte takvim abonelikleri veya profil yüklemeleri baş ağrıtır. “Telefona virüs bulaşmaz” gibi şehir efsanelerine inanmayın. Her platformun kendine özgü bir belası var.

Cihazıma sızmış bir reklam yazılımını kalıcı olarak nasıl temizlerim?

Panik yapmadan önce tarayıcınızı sıfırlayarak işe başlayın. Uzantı yöneticisinden tanımadığınız ne varsa kaldırın. Basit bir sıfırlama çoğu vakada sorunu çözer.

Ancak bu yüzeysel bir temizlik olabilir, kökteki dosya hala duruyordur. Ardından masaüstü programlarınızı kontrol edin. Denetim masasında son yüklenenlere bakın.

Şüpheli tarihlerde yüklenmiş, adını hiç duymadığınız uygulamaları tek tek kaldırın. Revo Uninstaller gibi araçlarla artık dosyaları da süpürün. En garantili yöntem güvenilir bir anti-malware taramasıdır.

Malwarebytes veya HitmanPro gibi ikinci bir görüş almanızı hep öneririm. Bu araçlar kendi antivirüsünüzün atladığı inatçı trojanları yakalar. Buna karşın en uç durumda format atmak gerekir, bunu da bir son çare olarak aklınızda bulundurun.

Sonuç

Adware yani reklam virüsü nedir sorusuna son sözlerim şunlardır. Çevrimiçi platformlarda sörf yaparken çok dikkatli olmalıyız. Bu zararlı yazılımlar hakkında az da olsa temel bilgiye sahip olmalıyız. Böylece daha basit ve kalıcı çözümler üretebiliriz.

Özellikle, ziyaret ettiğimiz web sitelerinin güvenli olmasını denetlemeliyiz. Güvenli bir sertifikaya sahip olmasının yanısıra gizlilik politikalarını da okumalıyız. Böylelikle, izinsiz giriş yapmaya çalışan programların hızlıca belirleyebiliriz. Bunun sonucunda da potansiyel tehditleri azaltabiliriz ve kişisel bilgilerimizi koruyabiliriz.