VirtualBox Üzerinde Debian İçin Guest Additions Kurulumu

Hızlı Bakış

VirtualBox üzerinde Debian çalıştıran kullanıcılar performans sorunu yaşıyor. Guest Additions eklentisi bu sorunu doğrudan çözüyor. Kurulum için önce sanal makineye eklenti CD imajını ekleyin. Sistem otomatik başlatmada hata verirse dosya yöneticisini root yetkisiyle açın. Ardından terminal üzerinde “sh VBoxLinuxAdditions.run” komutunu çalıştırın. Bu adım başarısız olursa eksik kernel paketlerini yüklemeniz gerekiyor. "sudo apt install build-essential module-assistant dkms" komutuyla gerekli derleme araçlarını kurun. “m-a prepare” komutu kernel modüllerini hazır hale getiriyor. Bu işlemlerin ardından eklenti kurulumunu tekrar deneyin. Böylece tam ekran desteği ve gelişmiş fare entegrasyonu gibi özellikleri kazanırsınız.

Bu rehberimizde Oracle VM VirtualBox yazılımı üzerinde çalışan Debian 9, 10, 11 & 12 sanal makinelerinin performansını optimize edeceğiz. Performans derken aslında temel ihtiyaçları olan Guest Additions (Misafir Eklentileri) kurulumu yapacağız.

Aslında, VM için sürücüleri yükleyerek sanal ortamdaki ana bilgisayar donanımının tüm potansiyelinden yararlanırız. Özellikle Debian sanal makinenizin yeteneklerini en üst düzeye çıkarabilirsiniz. Öyleye gelin birlikte Debian guest makineye ek paketleri nasıl kuracağınızı inceleyelim!

Debian İçin Guest Additions Kurulumu

Debian Üzerinde Neden Guest Additions Kurmalıyım?

Debian’ı sanal makineye ilk kurma adımlarını doğru tamamlamak bu aşamanın temelidir. İşletim sistemini kurarken doğru disk boyutu ve RAM miktarını seçmelisiniz. Bu konuda hazırladığımız detaylı bir rehber var. Oradaki ayarları eksiksiz uyguladıysanız şimdi işiniz çok daha kolay olacak.

Sonrasında, Oracle VM VirtualBox’ta Debian sanal makinenizde Guest Additions kurmalısınız. Bu sayede host bilgisayarınızın donanımlarını kullanabilirsiniz.

Örneğin, USB cihazlarınıza veya web kameranıza erişim sağlarsınız. Bu kurulum, sanal makinenizin işlevselliğini önemli ölçüde artırırsınız. Ayrıca, ekran çözünürlüğünü tam ekran kullanabilirsiniz.

Öncelikle, VirtualBox’ta VM’nizin donanım sürücülerini kurmalısınız. Ardından, fiziksel bilgisayarınız ve sanal makineniz arasında dosya paylaşımı yapabilirsiniz.

Güncel olmayan bir Debian sürümü kullanıyorsanız, buradaki sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Ancak, Debian 11 gibi yeni bir sürümünüz varsa, sürücü paketine genellikle otomatik olarak sahip olursunuz. Bu nedenle, her zaman güncel bir sürüm kullanmanızı öneririm.

Bu bahsettiğimiz özelliklerin temelinde genel Guest Additions mantığını çözmek yatıyor. Aslında tüm bu eklentiler sanal makine ile fiziksel donanım arasında bir köprü kuruyor. Aslında, dosya paylaşımı ve USB desteği hep bu entegrasyonun parçalarıdır. Sadece Debian için değil, tüm sistemler için geçerli bir yapıdır.

Debian Guest Makine İçin Sürücü Paketini Kurma

Hangi Debian sürümünü kullanıyor olsanız da guest paketini kurmanın yolları her zaman aynıdır. Linux dağıtımları için gerekli olan bu yazılımın başlıca faydaları şunlardır:

  • Gelişmiş grafik deneyimi.
  • Host ile VM arasında dosya paylaşımı.
  • Gelişmiş fare imleci entegrasyonu.
  • Host bilgisayarın donanımı ile daha iyi uyumluluk.
  • Ses desteği gibi çeşitli aygıtları kullanabilme.

1. Guest Additions CD Image Ekleme

Adım 1

Oracle VirtualBox’ta Debian sanal makinenizi tam ekran yaparsanız, bir sorunla karşılaşırsınız. Görüntü, ekrana doğru şekilde uyarlanmaz.

Bunun ana nedeni, Guest Additions’ın kurulu olmamasıdır. Bu eklentiler, doğru görüntüleme için gereklidir.

Sanal Makinenin Düşük Ekran Çözünürlüğü

Adım 2

Şimdi, Linux sanal makinenizi geliştirmek için yazılımı kuralım. İlk olarak, VirtualBox menüsünden Device (Aygıtlar) seçeneğini tıklayın.

Sonra açılan seçeneklerden Insert Guest Additions CD image (Misafir eklentileri CD imajını ekle) seçeneğine tıklayınız.

VirtualBox / Devices / Insert Guest Additions CD image

Adım 3

“VBox_GAs” penceresindeki uyarıyı dikkatle okuyun. Ardından, yazılıma güveniyorsanız Run (Çalıştır) butonuna tıklayın.

Misafir Eklentileri Kurulumunu Başlatma

Adım 4

Alttaki görüntüdeki gibi guest paketinin CD imajı sisteme mount edildikten hemen sonra otomatik olarak başlatılamadı hatası alabilirsiniz.

Bu hata, sisteminizde gerekli olan autorun programının bulunamamasından kaynaklanmaktadır. “Error autorunning software” hata penceresin OK (Tamam) butonuna tıklayınız.

Error Autorunning software

Adım 5

CD imajının içeriğini görüntülemek için File Manager (Dosya Yöneticisi) açınız. Daha sonra, VBox_GAs tıklayarak dizin içerisinde Sağ Tuş / Open as Root (Root olarak aç) seçeneğine tıklayınız.

Root Olarak Çalıştır

Adım 6

Dizinin yönetici haklarıyla onaylanmış bir şekilde açılmasını onaylamak için Root parolanızı yazarak Authenticate (Kimliği Doğrula) tıklayınız.

Authenticate (Kimliği Doğrula)

Adım 7

CDROM içerisini artık Root olarak görüntülediğinizde tekrar sağ tuşa tıklayınız ve bu kez Open in Terminal (Terminal’da aç) seçeneğini seçiniz.

Sağ Tuş / Open in Terminal (Terminal'da aç)

Adım 8

Terminal açıldıktan sonra, medya içerisinde dosyaları görüntülemek için “ls” komutunu kullanabilirsiniz. /media/cdrom0# içerisindeyken “sh VBoxLinuxAdditions.run” komutunu yazınız ve Enter’a basınız.

ls
sh VBoxLinuxAdditions.run

sh VBoxLinuxAdditions.run

2. Debian İçin Kernel Paketlerini Kurun

Adım 1

Guest Additions kurulumu düzgün olarak başlatılamadı çünkü alttaki görüntüde gördüğünüz gibi gerekli paketlerin sanal sisteminize kurulması lazımdır.

Ek Paketlerin Kurulması

Adım 2

Şimdi, bu kez guest makinenizdeyken masaüstü konumunda terminal’i açınız.

Terminal'de Aç

Adım 3

Gerekli paketleri İnternet bağlantısı olmadan Debian ISO dosyasının içerisinden bulup yüklemek için sanal sürücüye imaj dosyasını ekleyiniz.

Debian ISO Dosyasını Ekleme

Adım 4

Terminal üzerinde “su -” komutunu uygulayınız ve ardından Root parolanızı yazarak Enter’a basınız. Daha sonra, “sudo apt update” komutunu uygulayınız.

su -
sudo apt update

Aşağıdaki görüntüde ISO imajını eklemenizin gerekli olduğunu görebilirsiniz!

apt update

Adım 5

Şimdi, “sudo apt upgrade” komutunu yürüttükten hemen sonra kurulum için ek alana ihtiyaç duyulduğunu açıklayan satırda Yes (Y) tuşuna basınız ve arından Enter’a basınız.

sudo apt upgrade

apt upgrade

Adım 6

Mevcut paketlerin yeni sürümleri ISO dosyası içerisinden kuruluyorken bekleyiniz.

Guest Additions Kuruluyor

Adım 7

Sisteminizi hazırladıktan sonra bu adımda ise, “sudo apt install build-essential module-assistant dkms” komutunu yazınız ve Enter’a basınız.

sudo apt install build-essential module-assistant dkms

apt install build-essential module-assistant dkms

Adım 8

Linux kernel paketlerini kurmaya devam etmek istiyor musunuz sorusu için Y yazınız ve Enter’a basınız.

Disk Alanı Kullanımını Onaylama

Adım 9

Kernel paketleri kuruluyorken biraz sabredin ve bekleyiniz.

Setting up gcc

Adım 10

Ve son olarak, Linux kernel modüllerini derlemek ve kurmak için “m-a prepare” komutunu yürütünüz.

m-a prepare

m-a prepare

Adım 11

Sanal sisteminiz için gerekli paketleri yükledikten sonra artık sanal makine sürücülerini kurma aşamalarına geçebilirsiniz.

Misafir Eklentileri Kuruldu

3. Guest Additions Tekrar Kurmayı Deneyin

Adım 1

Cdrom0’ı Root olarak görüntüleyiniz ve içerisinde tekrardan terminali açınız.

Terminal'de Aç

Adım 2

Debian guest makine sürücülerini kurmayı başlatmak için terminalde “sudo sh VBoxLinuxAdditions.run” komutunu çalıştırınız.

sudo sh VBoxLinuxAdditions.run

sh VBoxLinuxAdditions.run

Adım 3

CD imajı içerisinden gerekli paketleri kurup hazırladıktan sonra artık Guest Additions başarıyla kurulduğunu görebileceksiniz.

VirtualBox Guest Additions: Starting

4. Sanal Donanımı Test Edin

Adım 1

Yaptığınız ayarların etkin olmasını sağlamak adına Debian sanal bilgisayarınızı yeniden başlatmak için terminalde “shutdown -r now” komutunu uygulayınız.

shutdown -r now

shutdown -r now

Adım 2

Yeniden başlatma sonrası artık Linux sanal işletim sisteminizin ekran çözünürlüğünü istediğinzi gibi değiştirebilir veya boyutlandırabilirsiniz.

Sanal Makine Boyutunun Ayarlanabilmesi

Adım 3

Ayrıca, VirtualBox araç menüsünden View sekmesini kullanarak sisteminizi Full Screen (Tam Ekran) olarak kullanabilirsiniz.

Kurulumu başarıyla tamamladığınıza göre farklı bir sistemdeki sonuçları merak edebilirsiniz. Linux Mint’teki benzer eklenti deneyimi de neredeyse birebir aynıdır. Oradaki adımları da incelerseniz VirtualBox mantığını tamamen kavrarsınız. Böylece ileride farklı dağıtımlara geçseniz bile zorlanmazsınız.

Sanal PC Tam Ekran

Video

Video Önizleme Görseli
YouTube'da İzle

Debian’da Misafir Eklentileri Hakkında SSS

Debian sanal makinemde Guest Additions olmazsa günlük kullanımda hangi sıkıntılar baş gösterir?

Açıkçası fare imleciniz pencere içinde hapsolur. Her seferinde sağ Ctrl tuşuna basarak kurtarmak zorunda kalırsınız. Ekran çözünürlüğü de vasat bir sabit değerde takılı kalır.
Tam ekran yapmaya çalıştığınızda koca siyah bordürlerle karşılaşırsınız. Host ile dosya sürükleyip bırakamazsınız. Ek olarak, paylaşımlı klasörler çalışmaz.
Üstelik USB bellek taktığınızda sanal sistem onu görmezden gelir. Ses kartıyla ilgili gecikmeler veya kopmalar da cabasıdır. Kısacası sistemin yarısı çalışır, yarısı naz yapar.

Kurulum CD’sini taktığımda ‘Error autorunning software’ uyarısı alıyorum. Panik yapmalı mıyım?

Hayır, bu tamamen zararsız bir durumdur. Debian masaüstünüz otomatik başlatma betiğini çalıştıracak programı bulamadığı için böyle bir mesaj gösterir. Siz sadece Tamam deyip geçin.
Dosya yöneticisini açıp CD sürücüsünün içine girin. Orada sağ tıklayıp ‘Root Olarak Aç’ veya ‘Terminalde Aç’ yoluyla manuel olarak kurulumu başlatacaksınız. Bu hatayı görüp kurulumu yarıda bırakan çok danışanım oldu.
Halbuki tek yapmanız gereken bir klasör içinde terminal açıp ‘sh VBoxLinuxAdditions.run’ komutunu yazmaktır. Sistem şifrenizi sorduğunda girin ve işlem tamamdır.

Terminalde ‘sh VBoxLinuxAdditions.run’ yazıyorum ama kernel başlık dosyaları eksik diyor. Bu ne demek ve nasıl aşarım?

Bu hata sanal makinenin şu anki çekirdeğine uygun inşa araçlarının bulunmadığını söyler. Endişelenmeyin, birkaç komutla bu engeli aşarız. Önce sisteminizi güncelleyin: ‘sudo apt update’ ve ardından ‘sudo apt upgrade’.
Sonrasında gerekli derleyici ve modül asistanını yükleyin. Komut şu: ‘sudo apt install build-essential module-assistant dkms’. Kurulum onayı isteyince ‘E’ verip Enter’a basın. Biraz bekleyin çünkü bir dizi paket inecek.
Neticede ‘m-a prepare’ komutunu çalıştırarak çekirdek modülü ortamını hazır hale getirin. Artık tekrar CD’nin içindeki kurulum betiğini çalıştırdığınızda saniyeler içinde başarıyla tamamlanacaktır.

Kurulum başarılı görünüyor ama sanal makineyi yeniden başlattım, hala tam ekran olmuyor?

İlk ihtimal sistemin gerçekten yeniden başlatılmamış olmasıdır. Oturumu kapatıp açmak yeterli değildir. ‘shutdown -r now’ ile komple bir sıfırlama yapmalısınız. İkinci ihtimal ise VirtualBox menüsünden View sekmesinde ‘Auto-resize Guest Display’ seçeneğinin işaretli olmamasıdır.
Bu ayarı işaretleyin ve pencereyi köşesinden tutup biraz büyütüp küçültün. Ekran anında boyuta adapte olmaya başlayacaktır. Buna karşın eski bir Debian sürümü kullanıyorsanız grafik sürücüsü tam uyum sağlayamayabilir.
Böyle bir durumda ekran ayarlarından farklı bir çözünürlük seçip tekrar eski haline döndürmek bazen sihirli bir dokunuş yapar.

Bu eklentileri kurduktan sonra günlük iş akışımda hangi pratik farkları hemen hissederim?

Öncelikle fare imleciniz host ile misafir arasında su gibi akar. Artık tutukluk yok. Dosya paylaşımı kısmı ise en büyük konfor artışıdır. Belgelerinizi hosttan alıp doğrudan Debian masaüstüne bırakabilirsiniz.
Kopyala yapıştır işlemleri de hem metin hem de dosya bazında çift yönlü olarak çalışmaya başlar. Paylaşımlı klasörleri kullanmak için de ayrıca ağ ayarıyla uğraşmazsınız. Grafik performansı gözle görülür şekilde iyileşir.
Zira video izlerken veya arayüzde gezinirken oluşan yırtılmalar ve takılmalar büyük ölçüde ortadan kalkar. Web kameranıza ya da USB belleğinize erişim de artık tek bir tık uzağınızdadır.

Debian 12 Bookworm ile eski sürümler arasında Guest Additions kurulum adımları fark eder mi?

Özünde işleyiş tamamen aynıdır. Debian 9’dan 12’ye kadar terminal komutları değişmez. Debian 11 ve 12 gibi güncel sürümlerde avantajınız, bağımlılık paketlerinin daha taze ve sorunsuz olmasıdır. Eski sürümlerde bazen ‘build-essential’ paketi CD içinde bulunmayabilir.
Böyle anlarda internete bağlanıp depoları güncellemeniz şart olur. Eğer sisteminiz çok yeniyse, misafir eklentileri kurulum betiği sizi ‘Bu dağıtım desteklenmiyor’ gibi bir mesajla karşılamaz.
Sonuçta VirtualBox geliştiricileri yeni Linux çekirdeklerine hızla adapte olur. Dolayısıyla ister Wheezy ister Bookworm kullanın, anlattığım yolu izlerseniz sorunsuzca tamamlarsınız.

Sonuç

Sonuç olarak, Oracle VM üzerinde çalışan Debian sanal makinenizin işlevselliğini arttırmalısınız. Bunu yapmak için de Debian PC’nize Guest Additions (Misafir Eklentileri) kurmalısınız. Böylece host PC’nizin donanımını etkin bir şekilde kullanmaya başlayabilirsiniz.

Makalemizde ele aldığım tüm yöntemler sayesinde Debian VM’nizin grafik deneyimini geliştirebilirsiniz. Bunun sonucundaysa host ile VM arasında dosya paylaşımını etkinleştirebilirsiniz. Artı, elbette daha gelişmiş fare imleci entegrasyonu elde edersiniz.

Bu Rehberi Keşfettikleri İçin Sana Teşekkür Edecekler!

Sadece bir tıkla sevdiklerine dev bir iyilik yapmaya hazır mısın? Bilgi paylaştıkça devleşir.

İlk yorumu sen paylaş